یكی از با ارزش ترین موهبتهای زندگی داشتن همسری مهربان و سازگار است. اصولاً هر انسانی به عشق و محبت متقابل نیاز دارد بخصوص در زندگی زناشویی كه عشق و علاقه زن و شوهر به هم موجب تحكیم بنیان خانواده می شود.

زن و شوهر وقتی یكدیگر را دوست داشته باشند و آن را صادقانه ابراز كنند، بین آنها صمیمیت بیشتری به وجود می آید، در نتیجه سختیهای زندگی را آسان تر تحمل می كنند و دیرتر پیر و شكسته می شوند.

پژوهشهای روانشناسی نشان داده است مهمترین علت افسردگی، اضطراب، وسواس و دیگر بیماریهای روانی زنان، وجود همسران سختگیر، نامهربان و تندخو می باشد. این قبیل مردان سر هر موضوع كوچكی از كوره در می روند و شروع به پرخاشگری و بدرفتاری می كنند و زن نمی داند در مقابل همسر عصبانی و ناسازگار خود چه رفتاری پیش بگیرد!

نقل یك افسانه قدیمی

می گویند در یكی از دهات هند پیر خردمندی زندگی می كرد كه همه مردم به كیاست و هوشمندی و دانایی او ایمان داشتند و مشكلاتی را كه خود از حل آنها عاجز می شدند با او در میان می گذاشتند.

یك روز زنی كه شوهرش بسیار بد رفتار و تندخو بود نزد پیر خردمند رفت و از او چاره جویی كرد. پیر دانا پس از لحظه ای اندیشه به او گفت: تو باید با دست خود چند تار مو از بدن گرگ زنده ای جدا كنی و آن را نزد من بیاوری تا شوهرت را نسبت به تو مهربان كنم. زن خیلی نگران و مضطرب شد، ولی چون از دست شوهرش به تنگ آمده بود تصمیم گرفت به هر نحوی شده راهكار مرد دانا را اجرا كند. با این تصمیم روی به صحرا گذاشت و در جستجوی گرگ زنده به راه افتاد. پس از مدتی جستجو ناگهان چشمش به گرگی افتاد كه بزغاله ای را كشان كشان با خود به داخل غاری می برد.

زن بیچاره ابتدا خیلی ترسید، ولی وقتی به یاد نامهربانیهای شوهرش افتاد دل به دریا زد و آهسته آهسته به غار نزدیك شد.

در این هنگام متوجه شد كه گرگ دارای چند بچه است و طعمه را برای بچه هایش به داخل غار برده است. از پی بردن به این موضوع بسیار خوشحال شد، چون از این طریق می توانست خود را به گرگ نزدیك كند.

از آن به بعد هر روز مقداری گوشت تهیه می كرد و برای بچه های گرگ می برد. مدتی گذشت تا توانست خود را به گرگ نزدیك كند. روزی ضمن نوازش چند تار مو از پشت گرگ كند و پیش مرد خردمند آورد و گفت: حالا موقعی است كه راه چاره را به من نشان دهی.

پیر دانا وقتی چشمش به موهای گرگ افتاد تعجب كرد و گفت:

چطور توانستی این موها را به دست بیاوری؟

زن ماجرا را از اول تا آخر برایش تعریف كرد و گفت:

من به گرگ خیلی محبت كردم تا توانستم این موها را از بدن او جدا كنم.

سپس مرد خردمند رو به او كرد و گفت:

ای زن عاقل و زیرك! تو كه توانستی گرگ خونخواری را با محبت رام كنی شوهر خود را نیز می توانی با محبت نسبت به خودت مهربان كنی. زیرا همان طور كه گرگ در مقابل محبتهای تو تسلیم شد، شوهرت كه انسان است اگر از تو محبت و فداكاری ببیند زودتر تحت تأثیر قرار می گیرد. از قدیم گفته اند: «هر انسانی را با محبت می توان تغییر داد.»

روانشناسان چه می گویند؟

عباس بهزادی مقدم، كارشناس ارشد امور تربیتی در این مورد می گوید: محبت به دیگران وقتی مؤثر واقع می شود كه غیرشرطی باشد. وی معتقد است: محبت غیرشرطی محبتی است كه دلیل خاصی سبب ایجاد آن نشده باشد.

وی با تأكید بر اینكه محبت در نفس خودش ارزشمند است، می افزاید: ولی وقتی ما شخصی را به خاطر پول و مقام یا ظاهر زیبای او دوست داشته باشیم، ارزشی ندارد. در مورد زن و شوهر نیز به همین نحو است. مثلاً اگر مرد همسرش را به این علت كه پدرش ثروتمند است دوست داشته باشد و یا زن به شوهرش به خاطر پست و مقام و ثروتش محبت كند این نوع محبت بی ارزش است، چون اگر علت برطرف شود محبت هم از بین می رود.

وی درباره زنانی كه می خواهند با ابراز محبت، اخلاق تند و ناپسند همسرشان را تغییر بدهند و توجه او را نسبت به خود جلب نمایند، می گوید: گرچه محبت یكی از شیوه های تغییر دیگران است، ولی باید به روش آن آشنا باشیم.

خیلی از خانمها تصور می كنند اگر در مقابل همسرشان مرتباً كوتاه بیایند و در مقابل خشونتهای او محبت كنند همه چیز درست می شود، در حالی كه این طور نیست. زن باید روش محبت كردن را یاد داشته باشد، زیرا محبت كه خود عامل ایجاد صمیمیت است چنانچه بیش از حد اعمال شود به سوء استفاده و بی توجهی به حقوق دیگران منجر خواهد شد.

بیان احساسات در مردان كمتر است

متأسفانه یكی از گلایه های خانمها همین عدم ابراز محبت از جانب همسرشان است و اغلب شكایت دارند كه چرا شوهرم به من نمی گوید دوستت دارم یا چرا از زحمات من قدردانی نمی كند.

یكی از ویژگیهای اساسی زنان این است كه نیاز به محبت و توجه دارند. مثلاً اگر غذای خوبی می پزند یا دكور منزل را عوض می كنند و یا لباس جدیدی می پوشند، دوست دارند دیده شود و همسرشان از راه كه می رسد متوجه شود و از سلیقه آنها تعریف كند، ولی متأسفانه ۸۰ درصد و حتی ۹۰ درصد مردان ما احساسات خود را كمتر بیان می كنند و وقتی دلیلش را می پرسیم پاسخ می دهند مگر ما برای همسرمان چیزی كم می گذاریم؟ مگر هر چه می خواهند فراهم نمی كنیم؟ این دوست داشتن نیست و ما پاسخ می دهیم نه، این دوست داشتن نیست. محبت را باید بر زبان بیاوریم این سخن و دستور پیامبراكرم(ص) است كه می فرماید: اگر كسی را دوست دارید به او بگویید و به خصوص در مورد همسر تأكید شده كه این مطلب را عنوان كنیم.

اگر مرد از ابراز محبت نسبت به زن و فرزندش خودداری كند، بچه ها به او به عنوان یك كارت بانك نگاه می كنند، پولی از او می گیرند و دیگر به هم توجهی نمی كنند. این روش نادرستی است. بین پدر و فرزند هم باید یك رابطه عاطفی وجود داشته باشد.

ما در مورد مادر و فرزند مشكلی نداریم، چون مادران در منزل و در كنار فرزندان هستند و از این لحاظ كمبودی ندارند، ولی چون امروزه حضور پدرها كمرنگ شده بچه ها این كمبود محبت را در بیرون از منزل جستجو می كنند.

ما اصطلاحی داریم كه می گوییم «پدر یك دقیقه ای» پدر گرامی اگر وقت نداری به فرزندت محبت كنی، پدر یك دقیقه ای باش! وقتی از كنار فرزندت می گذری بگو دخترم، چقدر خوبی دوستت دارم یا پسرم حالت چطور است؟ چقدر آقا شده ای! این ابراز محبت به بچه ها آرامش می دهد و برای آنها الگوی مثبتی می شود، چون هدف ما فرزند پروری نیست، همسرپروری است. این بچه ها فردا مادر یا پدر می شوند و محبت كردن را باید از پدر و مادر بیاموزند.

رعایت اعتدال در محبت كردن

زندگی مانند زمین حاصلخیزی است كه زن و شوهر باید هر دو تلاش كنند تا روز به روز پربارتر و حاصلخیزتر شود.

همان طور كه اگر زمین حاصلخیزی را به حال خود رها كنند و به موقع و به اندازه به آن آب و كود ندهند و علفهای هرز آن را خارج نكنند رفته رفته به زمینی خشك و بی حاصل تبدیل می شود، زندگی زناشویی هم نیاز به محبت دارد، ولی محبتی كه یك طرفه و افراطی نباشد، زیرا محبت كردن هم اندازه و اصولی دارد و ظرفیت طرف مقابل را باید در نظر گرفت.

به گفته همین روان شناس، قلب انسانها به منزله قفل رمزداری است كه اگر خواسته باشیم به آن راه پیدا كنیم باید رمز آن را بشناسیم و این رمز به شخصیت طرف مقابل بستگی دارد.

بعضی از افراد سمعی هستند یعنی دوست دارند محبت را از طریق گوش بشنوند. بخصوص خانمها به این مسأله خیلی اهمیت می دهند، بنابراین وقتی مرد می خواهد به همسرش محبت كند باید این جمله را بیان كند، ولی بعضی از شخصیتها بصری هستند و دوست دارند محبت را از طریق چشم دریافت كنند.

به گفته این كارشناس، افراد یاد شده ممكن است بارها از زبان همسرشان جمله دوستت دارم را شنیده باشند، ولی چون دارای شخصیت بصری هستند دوست دارند همسرشان با شاخه گلی یا كادویی محبت خود را ابراز نماید. آنچه مسلم است این شیوه سبب می شود زن و شوهر همدیگر را بهتر درك كنند و بفهمند طرف مقابل چه نیازی دارد و تلاششان بر این مبنا باشد كه محبت خود را مطابق خواست و رضای همسرشان ابراز نمایند و همان هم باید اعتدال داشته باشد زیرا در هر مسأله ای زیاده روی آثار زیانباری در پی خواهد داشت.

خجسته ناطق

افسانه قندهاریزاده

حسین سلیمان پور مقدم

سلیمان پور