سالمندی دورانی است که باید در منزل بیشتر از خودتان مراقبت کنید و شرایط و محیط محل زندگی تان را به شکلی منظم کنید که کمترین احتمال زمین خوردگی و آسیب وجود داشته باشد. در ایران علت ۵۰ درصد آسیب های فیزیکی سالمندان، زمین خوردن است...

سالمندان ممکن است به دلیل اختلال در خواب از داروهای خواب آور استفاده کنند و گیجی و منگی حاصل از این داروها، دقت آنها را هنگام راه رفتن در منزل کاهش می دهد و باعث زمین خوردنشان می شود. یکی دیگر از دلایل زمین خوردن سالمندان، مشکلات مفصلی و درد در عضلات و استخوان هاست که باعث اشکال در راه رفتن آنها می شود. این گروه از سالمندان هنگام راه رفتن تعادل کافی ندارند و ممکن است زمین بخورند و دچار صدمه های فیزیکی شوند. شرایط محیط زندگی سالمندان، از فرش و کفپوش اتاق تا نور کافی در پله ها و اتاق محل زندگی، در سلامت جسمی و فیزیکی آنها بسیار موثر است. با استفاده از کفپو ش های مناسب برای اتاق نورپردازی مناسب و پله ها و ایجاد تغییراتی کوچک در چیدمان وسایل منزل، می توان محیط را به نحوی مناسب برای زندگی سالمند آماده کرد تا امکان زمین خوردن و آسیب فیزیکی به حداقل برسد.

اتاق

اگر مدت زیادی است دکوراسیون منزلتان را تغییر نداده اید و به آن عادت دارید، آن را تغییر ندهید چون ممکن است شب که خواب آلود برای مصرف داروهایتان یا نوشیدن آب بیدار می شوید، این تغییر دکوراسیون را به یاد نیاورید و با اشیاء برخورد کنید و زمین بخورید. از سایر افراد خانواده نیز بخواهید بدون هماهنگی با شما جای وسایل خانه را تغییر ندهند. در طول شب یک چراغ کوچک را در اتاق یا محل ترددتان به سمت آشپزخانه یا دستشویی روشن بگذارید تا دید کافی داشته باشید. اگر در کنار فرزندان و نوه هایتان زندگی می کنید، از آنها بخواهید اسباب بازی هایشان را در محل تردد شما روی زمین پخش نکنند تا باعث زمین خوردن شما نشود. گاهی لازم است سیم تلفن را از یک طرف اتاق به طرف دیگر بکشید یا حتی آن را از درگاه در بگذرانید که در این صورت امکان گیر کردن پای شما به سیم تلفن وجود دارد بنابراین تلفن را نزدیک پریز آن قرار دهید. اگر روی تختخواب تشک می اندازید، اندازه آن نباید بزرگ تر از سطح چوبی تختخواب باشد زیرا اگر بخشی از بدن روی قسمتی از تشک که خارج از تختخواب است قرار بگیرد، باعث افتادن از تخت می شود.

پله ها

وقتی پا به سن می گذارید، بالا رفتن از پله ها دشوار و دردناک می شود بنابراین اگر در محلی هستید که پله برقی یا آسانسور وجود دارد (مانند فروشگاه ها، پل های عابرپیاده و فرودگاه)، حتما از آنها استفاده کنید. شاید بعضی اوقات به یاد جست و خیز جوانی بیفتید و هوس کنید از پله ها بالا بروید ولی بهتر است فعالیت های سبک تری را انتخاب کنید. هر قدر هم احساس جوانی کنید، ممکن است با بالا رفتن از این همه پله خسته شوید و زانویتان به پله ها برخورد کند و دچار شکستگی استخوان شوید. هنگام بالا رفتن از پله ها حتما چراغ راه پله را روشن کنید تا نور کافی روی پله ها بتابد و دید کافی داشته باشید. بسیاری از ما ایرانی ها پله های داخل ساختمان را با موکت یا فرش می پوشانیم ولی این کار خطرناک است و احتمال زمین خوردن را مخصوصا برای سالمندان فراهم می کند. اگر اصرار دارید پله ها حتما مفروش باشند، از موکت استفاده کنید و آنها را حتما به کف پله ها بچسبانید. معمولا پای سالمندان به لبه های پله ها گیر می کند و زمین می خورند، بنابراین روی پله های حیاط و راهروی منزلتان برچسب های قرمز (نوارهای قرمز) بچسبانید تا کاملا در دید شما باشند. شکل لبه پله های منزل شما هم بسیار مهم است. اگر لبه پله ها بسیار گرد تراش خورده شده باشد به محض اینکه پای تان را لرزان روی آن بگذارید، لیز می خورید. اگر لبه پله نیز بیش از حالت عادی جلو آمده باشد، به پا یا دمپایی شما گیر می کند و زمین خواهید خورد. نرده های کنار پله تکیه گاهی مناسب هنگام بالا رفتن یا پایین آمدن از پله هاست، بنابراین حتما از آنها استفاده کنید.

فرش و کفپوش

در منزل بیشتر ایرانیان، فرش به عنوان کفپوش اتاق ها انتخاب می شود بنابراین اولین نکته، توجه به فرش اتاق است. ممکن است به مرور زمان، الیاف و پرزهای فرش اتاق از بین رفته باشد و هنگامی که روی آن راه می روید، لیز بخورید. در اولین فرصت این فرش ها را تعویض کنید. بهترین فرش برای اتاق سالمندان، فرشی است که الیافش بلند باشد تا کف پا هنگام راه رفتن روی آن اصطکاک کافی با زمین داشته باشد. این روزها اگر به فروشگاه های عرضه موکت هم سری بزنید، می توانید موکت هایی با الیاف بلند و مناسب پیدا کنید. بهترین کار این است که موکت را به کف اتاق بچسبانید. ریشه های فرش نیز که در حاشیه بالا و پایین آن قرار گرفته اند یکی دیگر از عواملی هستند که ممکن است مشکل ساز شوند. گاهی ریشه های فرش در بین انگشتان پا و پا درون دمپایی گیر می کند و باعث می شود زمین بخورید. بهترین کار برای پیشگیری از این مشکل این است که ریشه های فرش را زیر آن قرار دهید. قالیچه های کوچک ابریشمی یا حتی فرش های لیز ابریشمی به خصوص اگر بر سطح سرامیک یا پارکت پهن شده باشند، بسیار لیز خواهند بود و باعث زمین خوردگی شما می شوند. این نوع قالیچه ها و فرش ها مناسب محیط زندگی سالمند نیست چون همیشه نمی توانید مراقب باشید و روی آنها با احتیاط راه بروید و ممکن است زمانی که خواب آلود هستید، زمین بخورید.

دستشویی و حمام

سطح دستشویی و حمام معمولا با سرامیک پوشیده می شود و باید با دمپایی روی این سطوح راه بروید. کف این محل ها ممکن است خیس باشد بنابراین امکان لیز خوردن و زمین خوردن بسیار زیاد می شود. سطح سرامیک مانند فرش یا موکت نرم نیست و امکان شکستگی استخوان های لگن، ران، دست و پاها در صورت زمین خوردن زیاد است. بهترین کفپوش برای حمام سالمندان، کفی های عاج دار پلاستیکی است. اگر از نظر مالی و اقتصادی برایتان امکان دارد سرامیک دستشویی و حمام منزل را با این کفی بپوشانید. البته این جایگزینی در مراکز نگهداری سالمندان آسان تر است و مسوولان این مراکز باید به این نکته توجه کنند. اگر چنین امکانی برای شما فراهم نیست، کف وان حمام یا زیر دوش حمام از این کفی ها استفاده کنید چون در این مکان ها آب همواره جریان دارد و امکان سرخوردن شما بیشتر است. اگر ایستادن در حمام برای شما دشوار است و باعث درد گرفتن پاهایتان می شود، یک صندلی حمام زیر دوش قرار دهید یا از یک دوش سیار استفاده کنید. در صورتی که استفاده از توالت ایرانی برایتان دشوار است، از توالت فرنگی استفاده کنید. درحقیقت با استفاده از توالت فرنگی، احتمال زمین خوردن شما کاهش پیدا می کند چون لازم نیست در ارتفاع زیادی جا به جا شوید و کاملا روی کف دو پای خود تکیه دارید.

ساناز خصوصی