متاسفانه طی چند سال اخیر در کشور ما فرهنگ غربی در خصوص نحوه ازدواج رواج یافته است و جوانان کمتر در سن و سالهای ۲۰ تا ۲۴ سال ازدواج می کنند و ازدواجشان را به تاخیر می اندازند. این مسئله ضمن افزایش فحشا و فساد در جامعه و همچنین افزایش تنش و اضطراب مشکلات دیگری نیز دارد و آن خطرات بچه دار شدن جوانان در سنین بالاست.متاسفانه بر طبق آمار در سالهای اخیر میانگین سن ازدواج در مردان ۲۶/۲سال و در زنان تقریبا به ۲۳/۲سال رسیده است.

البته این افزایش سن ازدواج به خودی خود منجر به خطراتی مانند نازایی نمی شود بلکه هم اکنون مرسوم است که جوانان پس از ازدواج حداقل چهار پنج سالی را بدون داشتن فرزند سپری می کنند و همین امر احتمال بروز بیماری ها و همچنین داشتن فرزندی ناقص را افزایش می دهد.

در واقع به اعتقاد کارشناسان دیر ازدواج کردن و به دنبال آن بارداری در سنین بالا سبب بیماری آندومتریوز در زنان می شود . بیماری آندومتریوز که امروزه علت اصلی نابارداری شده است به علت های مختلفی از جمله دیر ازدواج کردن، بارداری در سنین بالا، استفاده از ظروف پلاستیکی و یکبار مصرف، غذاهای کنسرو شده، چیپس و شکلات، سوسیس و کالباس و مواد نگهدارنده و تزریق هورمون ها به دام و طیور است. اگر در فرد بیماری هایی همچون آندومتریوز و عفونت های رحمی و لگنی وجود داشته باشد، با افزایش سن این اختلالات پیشرفته تر می شود اما در سنین پایین تر بیماری در مرحله خفیف تر است. در صورتی که بیماری در مراحل اولیه باشد درمان آنها آسان بوده اما در مرحله عود بیماری درمان سخت تر و دربسیاری از مواقع غیر قابل درمان است.با بالا رفتن سن بیمار، بیماری پیشرفت کرده و در نتیجه آناتومی تخمدان و شکل طبیعی و نیز کارایی آن تغییر می کند و در این صورت فرد به خودی خود حامله نمی شود و باید از روش های کمک باروری استفاده نماید.

در واقع امروزه حاملگی پس از سن ۳۵ سالگی را به عنوان حاملگی پُرخطر در نظر می گیرند. سنی که پس از آن، خطرات و عوارض بارداری، ناهنجاری ها و مرگ و میر مادر و جنین در آن افزایش پیدا می کند.در حالی که بسیاری از زنان برای ایجاد شرایط زندگی بهتر، قبل از تولد نخستین فرزند خود، بارداری را به تأخیر می اندازند. تحقیقات جدید نشان می دهد به تعویق انداختن حاملگی تا سنین ۳۰ سالگی، دوران بارداری را با دشواری ها و مخاطراتی همراه می کند.خطراتی مثل افزایش ناباروری و در نتیجه تقاضای بیشتر برای لقاح آزمایشگاهی (IVF) و افزایش غم انگیز مشکلات مربوط به جنین، سقط، حاملگی خارج رحمی، فشارخون، دیابت حاملگی، اختلالات ژنتیکی، اسکیزوفرنی، حاملگی دوقلویی دو تخمکی، جداشدن زودرس جفت، جفت سرراهی و سزارین از جمله عوارضی هستند که در صورت حاملگی در سنین بالا می توانند گریبانگیر مادر یا جنین شوند.امروزه همچنین ثابت شده است که با افزایش سن مادر بروز ناهنجاری های کروموزومی از نوع آناپلوئیدی(ناهنجاری مربوط به عدم تقسیم کروموزوم ها) به میزان قابل توجهی افزایش پیدا می کند تا جایی که شانس داشتن فرزند با ژن های معیوب (سندرم داون) در سنین بالای ۴۵ سال یک مورد در ۳۰ مورد تولد زنده است و این در حالی است که در یک زن ۲۰ساله این احتمال، یک در ۲۰۰۰ تولد زنده تخمین زده شده است.

تحقیقات دیگر نشان داده اند برخی از بیماری های مادر از جمله فشار خون بالا، در نتیجه اختلال خون رسانی می توانند منجر به جداشدن زودرس جفت در سنین بالای بارداری شوند.همچنین افزایش احتمال سقط در مادران سنین بالا نیز به بیماری های زمینه ای مادر نظیر دیابت یا ناهنجاری های ژنتیکی خود جنین نسبت داده می شود.

البته یافته های جدید محققان نیز فرضیه ابتلای نوزادان به بیماری های متعدد را در باروری ها در سنین بالا تائید می کند. به عنوان مثال محققان آمریکایی می گویند، زنانی که در تشکیل خانواده تعلل می کنند، ممکن است دختران خود را با خطر مشکلات باروری روبه رو کنند. مطالعه زنان در یک کلینیک باروری نشان داد زنانی که پس از درمان باروری باردار نمی شدند مادران مسن تری داشتند.

این محققان که از ایالت آتلانتا بودند، هشدار دادند که به تعویق انداختن زایمان عوارضی برای نسل های آینده در بر دارد.این نتایج در نشست “جامعه آمریکایی پزشکی تناسلی” در نیواورلئان ارائه شد.محققان در این مطالعه از ۷۴زن زیر ۳۵سال که تحت درمان باروری قرار داشتند، سن مادرانشان را در هنگام تولد آنها و سن یائسگی مادرانشان را سئوال کردند.در این مطالعه دیده شد زنانیکه پس از درمان لقاح خارج از رحمی IVF باردار شدند مادران جوانتری داشتند که سن متوسط آنها ۲۵سال بود در حالی که زنانی که پس از لقاح خارج رحمی باردار نشدند، سن متوسط مادرانشان به ۲۸سال می رسید.محققان همچنین دریافتند که در مادرانی که دخترانشان پس از لقاح خارج رحمی باردار شدند، متوسط دوره زمانی میان سنی که دخترانشان را به دنیا آورده بودند و سنی که یائسه شدند تقریبا ۲۵سال بود.اما متوسط این فاصله زمانی در مادران زنانی که پس از لقاح خارج از رحمی باردار نشدند، ۲۰سال بود که نشان می دهد “تخمک تخمدان” پنج سال مسن تر بوده است.همچنین پدر زنانی که موفق به بارداری نشدند در زمان تولد آنها مسن تر بودند.

از سوی دیگر تجرد و بارداری درسنین بالا خطر سرطان سینه را نیز افزایش می دهد. به عبارت بهتر ا حتمال بروز سرطان پستان در زنانی که در سنین بالا باردار می شوند یا اصلا ازدواج نمی کنند، بیشتر است.نتایج بررسی ها نشان می دهد بین ازدواج زنان و به دنبال آن آوردن فرزند با احتمال ابتلا به سرطان سینه رابطه مستقیمی وجود دارد؛ به طوری که این احتمال در زنانی که در سنین بالا باردار می شوند یا اصلا ازدواج نمی کنند و به تبع آن بارداری ندارند، به علت تغییرات هورمونی افزایش می یابد.وی افزود: باردار شدن در زمان مناسب باعث تغییراتی در بدن و سینه های مادر شده و او را در برابر بیماری هایی مانند سرطان مقاوم می کند و در نتیجه احتمال ابتلا به این بیماری را در بدن مادر کاهش می دهد.

لذا در نهایت باید گفت ازدواج دیرهنگام سرانجام به باروری های دیر هنگام نیز ختم می شود و این بارداری ها ضمن افزایش خطر و اضطراب برای مادران می تواند تاثیرات جدی و خطرناکی بر جنین داشته باشد. لذا منطقی به نظر می رسد که جوانان با کاهش سن ازدواج ها سلامت و آینده فرزندان خویش را نیز تضمین کنند.

آرش رعنا کیا