موادغذایی که به محیط زیست آسیب می رساند

همه ما کم و بیش می دانیم که چه نوع ماده غذایی را باید مصرف و از کدام موادی باید پرهیز کنیم. اما نکته ای که اغلب مورد غفلت واقع می شود، ضرورت تولید مناسب و استاندارد مواد غذایی است زیرا این امر بر سلامت محیط زیست تاثیرگذار است. در این مطلب به نقل از «نیوزویک» به ۹ ماده غذایی اشاره شده که تولید آن برای محیط زیست مضر است.

برنج؛

غذای اصلی نیمی از جمعیت جهان برنج است اما برای کشت برنج به یک سوم آب شیرین سیاره زمین نیاز است. خوشبختانه سیستم جدید کشاورزی به نام (SRI) ترویج شده است تا کشاورزان بتوانند ۵۰ درصد برنج بیشتری را با مصرف آب کمتری کشت کنند.

بنیاد اکسفام (Oxfam) تلاش می کند که تا سال ۲۰۲۵ کشورهای تولید کننده برنج را به کشت ۲۵ درصد محصول خود با سیستم SRI ترغیب کند.

مواد غذایی اصلاح شده؛

به عقیده کارشناسان بعید است که تمامی مضرات مواد گیاهی و غذایی اصلاح شده، مشخص شده باشد، به چند نگرانی عمده درباره این مواد اصلاح شده اشاره می کنیم.

ـ میزان پایین تنوع زیستی: با مقاوم کردن محصولی به نوع خاص حشره، احتمال از بین رفتن منبع غذایی حیوانات دیگر وجود دارد. علاوه بر آن ممکن است این تغییر ساختار ژنتیکی باعث سمی شدن گیاه شود و برای حیوانات مصرف کننده کشنده باشد.

ـ انتشار ژن های اصلاح یافته: احتمال ماندن ژن های کاشته شده گیاهان در مزارع کشاورزی انتخاب شده ضعیف است. این ژن ها از طریق گردافشانی انتشار می یابد و ژن های تغییر یافته خود را با محصولات اصلاح نشده تقسیم می کند.

ـ ایجاد بیماری های جدید: برخی مواد غذایی با استفاده از باکتری و ویروس اصلاح می شود، از این رو این محصولات ممکن است باعث بروز بیماری های جدید شود.

شکر؛

سالانه بیش از ۱۲۵ میلیون تن شکر در ۱۲۱ کشور تولید می شود. تولید به این حجم شکر روی زمین تاثیر می گذارد. گزارش سازمان (WWF) در سال ۲۰۰۴ نشان می دهد تولید شکر نسبت به محصولات دیگر بیشترین ضرر زیستی را بر جا می گذارد، آن هم به علت تخریب زیستگاه موجودات و مصرف بالای آب و حشره کش. علاوه بر آن آب آلوده که طی روند تولید نیشکر به وجود می آید، برای سیاره ما مضر است.

گوشت؛

نتایج بررسی ها نشان می دهد اگر هر شهروند آمریکایی، تنها یک وعده غذای تهیه شده با مرغ را با سبزیجات جایگزین کند، مقدار تولید دی اکسیدکربن آن معادل با زمانی است که بیش از نیم میلیون خودرو را از جاده های این کشور حذف کنیم. نتایج مطالعات سازمان مواد غذایی و کشاورزی سازمان ملل درباره گوشت و محیط زیست نشان داد:

ـ ۱۸ درصد از گازهای گلخانه ای از تولید دام به وجود می آید که بیشتر به علت حمل و نقل آن هاست.

ـ ۷۰ درصد جنگل های آمازون برای ایجاد چراگاه پاک سازی شده است.

ـ دام ۲۰درصد از حیوانات زمین را تشکیل می دهد و ۳۰ درصد زمین را اشغال کرده است.

فست فود؛

تهیه این نوع غذا به سلامت جسمی ما ضرر می رساند. علاوه بر این یک وعده فست فود معمولی که بسته بندی می شود، همراه با نی، قاشق، چاقوی پلاستیکی و چاشنی ها، یک بار مصرف است از این رو تهیه این نوع غذا با افزایش زباله های شهری همراه است. اما این تنها بسته بندی نیست که مشکل ساز است، نتایج بررسی های اخیر در هنگ کنگ نشان می دهد رستوران هایی که فست فود همبرگر تولید می کنند، ترکیب آلوده کننده ای مانند آن چه یک خودرو پس از پیمودن ۱۶۰۹ کیلومتر تولید می کند، بر جای می گذارند.

گاز گلخانه ای که سالانه به علت تولید و مصرف چیزبرگر تولید می شود مساوی با گاز گلخانه ای است که توسط ۶.۵ میلیون تا ۱۹.۵ میلیون خودرو تولید می شود.

مواد غذایی حاوی روغن نخل؛

این روغن در چیپس، کراکر، شکلات، مارگارین و محصولات کنسروی یافت می شود. سالانه حدود ۴۰ میلیون تن روغن نخل که ارزان ترین روغن پخت و پز جهان است، تولید می شود که ۸۵ درصد آن در اندونزی و مالزی صورت می گیرد. در این کشورها روزانه ۷۷ کیلومتر مربع جنگل از درخت پاک سازی می شود. کشت درخت نخل بزرگترین میزان تخریب جنگل را به وجود می آورد. با از بین رفتن جنگل های استوایی، تقریبا تمامی حیات وحش از جمله ببر، خرس و حیوانات دیگر در معرض خطر انقراض قرار گرفته است.

مواد غذایی بسته بندی و فرآوری شده؛

اغلب مواد غذایی در فروشگاه ها بسته بندی و فرآورده است که به سیاره ما ضرر می رساند. غذاهای فرآوری شده دارای مواد شیمیایی متعدد است و برای روند تولید آن به انرژی زیادی نیاز است. اضافه بر آن تمامی مواد بسته بندی از گورستان زباله سر در می آورد.

در نتیجه پلاستیک که تجزیه آن هزاران سال طول می کشد، محیط را مسموم می کند. متأسفانه بسته بندی های کاغذی که برای محیط زیست ضرر کمتری دارد نیز با یک لایه نازک پلاستیکی پوشانده شده است. راه حل چیست؟ مواد غذایی تازه مانند سبزی و میوه بخرید. برنج، جو، پاستا را به صورت کیلویی خریداری کنید.

اغلب مواد غذایی غیر ارگانیک؛

مواد غذایی ارگانیک بدون استفاده از حشره کش کشت می شود. این امر مانع از ورود مواد شیمیایی به منابع آب و فرسایش خاک می شود. روش کشاورزی ارگانیک به ۳۰ درصد انرژی و آب کمتری نسبت به روش سنتی نیاز دارد.

نان سفید؛

همه ما می دانیم که نان های سبوس دار و گندم نسبت به نان سفید ارزش غذایی بیشتری دارد.

اما غیر از آن نان سبوس دار به محیط ضرر کمتری می رساند زیرا برای تهیه نان سفید به روند اصلاح نیاز است و این یعنی صرف انرژی و منابع بیشتر که برای سیاره زمین مضر است.

نویسنده و مترجم: علیرضا