نتایج یک تحقیق علمی که به تازگی در ۱۵ استان کشور انجام شده نشان می دهد «خیانت»، علت ۶۷ درصد قتل مردان از سوی همسرانشان بوده است. ۳۳ درصد مردان هم با واکنش در برابر خشونت، حمله ناگهانی یا تهدید از سوی همسر مواجه بوده اند.

با این وجود اگرچه ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی، مردان را تنها در صورت مواجهه با خیانت همسر مجاز به قتل وی می داند اما نتایج این تحقیق تأکید دارد مردان نیز در اغلب موارد بدون حصول اطمینان از خیانت همسر و در صورت شکست در زندگی زناشویی، نافرمانی، عدم تمکین جنسی و حتی سهل انگاری زنان در انجام وظایف زناشویی، عمدی یا غیرعمدی و با تمسک به این قانون و توسل به عامل تحریک مرتکب رفتارهای خشونت آمیز و یاقتل شده و در عین حال خود را نیز تبرئه می کنند.

مهمترین علل خیانت

رنگ باختن عشق و علاقه، احساس عدم جذابیت همسر، سهل انگاری زنان در برخورد قاطع با رفتارمشکوک و یا خیانت اثبات شده مردان، بروز اخلاق و رفتار غیرقابل تحمل، بروز عقده های جنسی، بی خطر شمردن خیانت، زیاده خواهی و تنوع طلبی، اطلاع از خیانت همسر و بی رغبتی به داشتن روابط زناشویی ازمهمترین عوامل و ریشه های خیانت است که کارشناسان آسیب های اجتماعی بر آن تأکید دارند.

دکتر اقلیما رئیس انجمن علمی مددکاری ایران با بیان این که امروز حدود ۷۰ درصد مردان حداقل یک بار خیانت به همسر را در کارنامه زندگی شان تجربه کرده اند اما این رقم در زنان به زیر ۵ درصد می رسد می گوید: یکی از مهمترین علل خیانت مردان ایرانی این است که آنان همسر را برای گذران امورات زندگی اختیار می کنند و در این میان عشق و محبت بسیار کمرنگ است. اما در تقابل این دیدگاه، زنان بلافاصله پس از ازدواج خود را عاشق و وابسته عاطفی همسر دیده و در زندگی زناشویی فقط به همسرشان فکر می کنند.

وی با اشاره به تفاوت های چشمگیر آمار خیانت در شهرهای بزرگ در مقایسه با شهرهای کوچک و محیط های غیرشهری می افزاید: بررسی های علمی و تحقیقی نشان می دهد هر چقدر افراد از محیط های کوچک زندگی دورتر شده و زندگی در شهرهای بزرگ و شلوغ را تجربه می کنند به همان مقدار نیز کنترل های محیط اجتماعی نیز کاهش می یابد. بدین ترتیب افراد با سوء استفاده از شرایط موجود زمینه را برای خیانت بی سروصدا به همسرشان فراهم می بینند.

دکتر اقلیما خودنمایی مردان و تلاش برای اثبات ویژگی های فردی خود به همسر یا دیگران را نیز از دیگر علل خیانت مردان می داند. او می گوید: برخی مردان به تصور این که همزمان با افزایش سن کمتر مورد توجه همسرشان قرار می گیرند تحت شرایط روحی و روانی تحریک شده و برای آرام کردن خود به سمت انحراف اخلاقی سوق داده می شوند.

نقش تربیت در بروز خیانت

رئیس انجمن علمی مددکاری ایران در بخش دیگر اظهاراتش موضوع تربیت خانواده ها در بروز زمینه های خیانت در زندگی مشترک را مورد توجه قرار داده و بیان می کند: متأسفانه در کشور ما به دلیل بروز برخی مشکلات تربیتی و فرهنگی دختران و پسران به دو شکل مختلف تربیت می شوند.در نگاه اول از دوران کودکی به دختران می گوییم از نگاه به پسران و صحبت کردن با آنان بپرهیزند اما برعکس برای پسران نه تنها چنین محدودیت هایی اعمال نمی شود بلکه برخی خانواده ها با تشویق های غلط فرزند پسر زمینه انحراف او در آینده را نیز مساعدتر می نمایند. او در توضیح این مطلب می گوید: امروز از زبان برخی مادران با صراحت می شنویم که می گویند: «دخترها دست از سر پسرم برنمی دارند و ...» اما آنان نمی دانند که با بیان چنین جملاتی چگونه زندگی آینده فرزندشان را به سوی تباهی و بدرفتاری های اجتماعی هدایت می کنند. به گفته دکتر اقلیما امروز برخی مردان را در جوامع شهری می بینیم که با افتخار در میان دوستان و آشنایان خود از روابط شان با زنان سخن می گویند. در عین حال نیز احساس شخصیت هم می کنند. این درحالی است که برخی از مردان نیز با تعبیر غلط برخی از مسائل شرعی و دینی برقراری رابطه با زنان را شرعی جلوه داده و بر تداوم این ارتباطات نیز مبادرت می نمایند. حال آن که آنان باید بدانند که براساس تأکیدات دینی مرد هنگامی مجاز به برقراری ارتباط شرعی است که ابتدا رضایت قلبی همسرش را کسب کرده باشد.

وحشت از طلاق

ترس از طلاق و عوارض اجتماعی پس از آن نیز یکی دیگر از مواردی است که به تداوم خیانت های مردان دامن می زند. دکتر اقلیما می گوید: امروزه زنان و خانواده هایشان پس از اطلاع از خیانت های مردان ابتدا سیاست ها و تدابیر ویژه ای برای برخورد بااین معضل اتخاذمی نمایند. اما متأسفانه پس ازمدتی وقتی ماجرا به مراحل حساس تری نزدیک می شود خانواده زن و اطرافیانش که او را در آستانه طلاق می بینند ناچار از ادامه مسیر خودداری کرده و برای تسلی خاطر زن نگون بخت به او می گویند: «متأسفانه برخی مردان به طور ذاتی هوس بازند و چاره ای برای مقابله با این رفتارشان نیست...» بدین ترتیب با سرپوش گذاشتن بر یک بحران اجتماعی که به سست شدن بنیان خانواده ها، تربیت غیرصحیح فرزندان و رشد چنین مواردی در جامعه می انجامد، دامن می زنند.

حال آن که آنان می توانند با حل ریشه ای این معضل و بهره مندی از مکانیزم های علمی و اجتماعی و برخورداری از مشاوره های مطلوب به نتایج مناسب تری دست یابند.او درعین حال توجه مردان خیانتکار را به این موضوع جلب می کند که: اگر با احتمال بسیارضعیف خیانت همسر خود مواجه شوند آیا دیوانه نمی شوند و خود را برای اقدامات جدی توأم با انواع خشونت ها آماده نمی کنند. پس چرا وقتی خودشان با چنین شرایطی مواجه می شوند به این موضوع توجه نمی کنند که چگونه کانون گرم خانواده را قربانی هوس های لحظه ای شان کرده و محیط نفرت آمیزی برای خانواده فراهم می کنند.

رفتار مردان در محیط کار و اجتماع

به اعتقاد رئیس انجمن علمی مددکاری کشور، ریشه اغلب تعاملات صمیمی برخی مردان با زنان درمحیط کار نیز به مشکلات دوران کودکی آنان بازمی گردد. بنابراین آنان با کمترین قصد و غرض و معمولاً با هدف خودنمایی و اثبات ویژگی های درونی خود به این کار مبادرت می ورزند. به همین خاطر برخی تصورات غلط اطرافیان ریشه های علمی ندارد.

دکتر اقلیما معتقداست برای کاهش چنین معضلات اجتماعی که گریبانگیر جامعه بوده و روزبه روز نیز درحال افزایش است مسؤولان و دستگاههای مربوطه باید سیاست های اجتماعی، فرهنگی و آگاهی رسانی به خانواده ها در تربیت فرزندان و نحوه برخورد مناسب آنان در صورت قرارگرفتن در چنین شرایطی را بیاموزند. چرا که در صورت تداوم این روند شاهد گسترش آسیب های اجتماعی گوناگون در آینده خواهیم بود.

تزلزل شخصیتی خیانتکاران

رئیس گروه مطالعات زنان دانشگاه تهران تزلزل شخصیتی را یکی از عوامل اصلی زمینه ساز بروز خیانت دانسته و با اشاره به بررسی های علمی می گوید: امروزه افرادی که خود را باور نداشته یا با احساس حقارت و ضعف اجتماعی مواجهند و یا درکودکی با کمبودهای شدید عاطفی و خانوادگی روبه رو بوده اند اغلب گرفتار این معضل هستند.

دکتر شهلا کاظمی پور درعین حال معتقداست: گرایش مردان متأهل به سوی زنان دیگر صرفاً با نیل به اهداف جنسی نیست. بلکه با مشکلات عاطفی، روحی و روانی دوره های مختلف زندگی در این باره نقش به سزایی دارد. چرا که این افراد وقتی به هر دلیلی در خانه، مدرسه، اجتماع و زندگی مشترک با کمبودها و بی توجهی های عاطفی روبرو می شوند ناخواسته از مسیر اصلی زندگی منحرف می شوند.

عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به زنان و مردانی که در زندگی زناشویی باخیانت همسرشان مواجه می شوند توصیه می کند ابتدا با خویشتنداری موضوع را از طریق مراکز مشاوره تارسیدن به نتیجه مطلوب پیگیری کنند. او درعین حال می گوید: همسری که باوجود افشای روابط خیانتکارانه اش به عهد زناشویی اش ثابت قدم نمانده چندان قابل اعتماد نیست.

به اعتقاد دکتر کاظمی پور یکی از دلایل افزایش خیانت های زناشویی در جامعه امروزی ما به رشد بی پایه و اساس زندگی شهرنشینی همراه با افکار سنتی بازمی گردد. بنابراین اغلب زنانی که با خیانت همسرشان مواجه می شوند به دلیل برخی تفکرات سنتی و القائات خانوادگی به ادامه زندگی می پردازند. اما درکشورهای توسعه یافته مرد و زن می دانند تا زمانی به یکدیگر وفادار خواهندبود که به عهد و پیمان عاطفی شان پایبندند.وی درعین حال خواستار علاج واقعه قبل از وقوع شده و با بیان این که حل موضوع خیانت مشکل است خواستار توجه جدی کارشناسان و برنامه ریزان دستگاهها و نهادهای مسؤول درباره عوارض خطرناک بروز این معضل اجتماعی می شود. چرا که آمار همسرکشی ها و پرونده های قضایی مختلف در این باره زنگ خطری جدی را به صدا درآورده است.