حالت های صورت حرف های زیادی برای گفتن دارند. در لابه لای کوچک ترین تغییراتی در وضعیت ماهیچه های صورت می توان مفاهیم زیادی را متوجه شد که شاید برای انتقال آنها به طور زبانی نیاز به استفاده از چندین واژه باشد، اما جمله ای طولانی را می توان تنها با بالا انداختن ابروها یا بستن چشم ها بیان کرد.

این نوع شیوه برقراری ارتباط، عمری به درازای تمدن انسانی دارد که با زندگی انسان ها گره خورده است. با این حال بسیاری از افراد تصور می کنند نگاه داشتن ماهیچه های صورت برای چند لحظه در یک حالت ثابت، دقیقا مشابه آنچه که هنگام عکسبرداری دیده می شود، انتقال مفاهیم را به بالاترین حد ممکن انجام می دهد، اما حقیقت چیز دیگری است!

تحقیقاتی که سا ل های زیادی برای به سرانجام رسیدن آنها زمان صرف شده است نشان می دهد افراد می توانند حالات چهره و مفاهیم نهفته در آنها را زمان حرکت، خیلی بهتر از زمانی منتقل کنند که برای عکس گرفتن برای چند لحظه مکث می کنند. شاید به ظاهر نتایج تحقیقاتی از این دست چندان تازه به نظر نرسد، اما به عقیده دانشمندان می توان از آنها برای متحول کردن صنایعی همچون ساخت ربات های انسان نما و متحرک سازی استفاده کرد.

برقراری ارتباط جنبه حیاتی زندگی امروزی انسان ها به شمار می آید و البته این حقیقتی است که در میان دیگر جانوران نیز دیده می شود. ارتباط حقیقتی است که به شیوه های گوناگونی محقق می شود و طی آن افراد اطلاعات و مفاهیم مورد نظر خود را نه تنها از راه استفاده از کلمات بلکه بهره گیری از حالات چهره و زبان بدنی Body Language به یکدیگر منتقل می کنند. گروهی از محققان فرمان شناسی (سایبرنتیک) زیستی انستیتو ماکس پلانک آلمان پس از بررسی های طولانی به این نتیجه رسیدند که برخلاف عادت بسیاری از مردم جهان، هنگام حرکت دادن ماهیچه های صورت به عنوان مثال در فیلم مفاهیم به مراتب بهتر از زمانی منتقل می شوند که فرد برای چند ثانیه مکث کرده تا عکسی از وی گرفته شود.

حالت خاصی از چهره، دنیایی از مفاهیم را در خود دارد. به عنوان مثال تکان دادن ساده سر نشان دهنده رضایت خاطر، پذیرش یک درخواست یا ایده، درک موضوع و ده ها مفهوم دیگر است. فرد با کمی اخم کردن منظورهای زیادی را منتقل می کند که شاید برای انتقال آنها روی کاغذ به چند کلمه نیاز باشد؛ متوجه نشدم، دوباره توضیح دهید، اما آرام تر! تحقیقات چند ساله محققان این انستیتو نشان داده افراد می توانند «بیان» خاصی را هنگام حرکت طبیعی ماهیچه های صورت به مراتب بهتر از توقف آنها داشته باشند. از این رو شاید بهتر باشد افراد برای ثبت خاطرات و احساساتشان در لحظات گوناگون به جای عکس گرفتن از خود و دیگران، فیلم بگیرند. برای این که بتوان از فرآیند تبادل اطلاعات پویا (مشابه حالت پویای صورت هنگام انتقال مفاهیم) استفاده کرد، باید حرکت شناور صورت را حداقل برای ۱۰۰ میلی ثانیه مشاهده کرد. هرچه ضبط ویدئویی کوتاه تر از این بازه باشد، مغز توانایی به مراتب کمتری برای درک و استنباط حالات صورت دارد. این درحالی است که بسیاری از حالات صورت که برای انتقال مفاهیم به کار گرفته می شوند، مبتنی بر تغییرات بیشتر و پیچیده تری هستند. به عنوان مثال تکان دادن سر، خم کردن نوک بینی به یک سمت و ... از جمله حالاتی هستند که برای درک فرد مقابل باید حداقل برای ۱۰۰ میلی ثانیه حرکت یاد شده ایجاد شود.

دانش بررسی حالات چهره در سال های اخیر و همزمان با توسعه دانش طراحی و ساخت نسل جدید ربات های انسان نما، وارد مراحل تازه ای شده است

دانش بررسی حالات چهره در سال های اخیر و همزمان با توسعه دانش طراحی و ساخت نسل جدید ربات های انسان نما، وارد مراحل تازه ای شده است. محققان علوم رباتیکی بر این عقیده اند که با درک درست از حالات چهره انسان می توان مقدمات لازم را برای ساخت ربات های انسان نما فراهم کرد. این ربات ها با این هدف ساخته می شوند که در واکنش به محرک های مختلف محیطی، عکس العمل های عاطفی و احساسی مناسبی نشان دهند و این دقیقا همان فرآیندی است که در انسان ها دیده می شود. ربات هایی که با تکیه بر این دانش ساخته می شوند، در سال های آینده به عنوان عضوی از جوامع انسانی خواهند بود تا با تعامل بهتر با انسان ها، بخشی از مسؤولیت های انسانی را بدرستی انجام دهند، اما برای رسیدن به این چشم انداز هنوز باید روی دستیابی به شناخت بهتر از حالات چهره انسانی تحقیقات زیادی انجام شود.

برای آن که مشخص شود تا چه حد می توان خلق و خو و حتی منظور اصلی فرد مقابل را با تکیه بر حالات چهره وی تشخیص داد، محققان فرمان شناسی زیستی انستیتو ماکس پلانک آلمان، از افراد داوطلب استفاده کردند. آنها به شرکت کنندگان در این آزمایش تصاویری از انسان ها با حالات مختلفی از چهره را نشان دادند. در میان این تصاویر حالت های چهره متنوعی نظیر خوشحال، غمگین و عصبانی و البته حالاتی به مراتب پیچیده تر نظیر موافقت کردن، سردرگمی و هیجان زدگی دیده می شد. این نوع حالات چهره عمدتا از سوی افراد برای تشخیص سریع حالات روحی و روانی و منظور افراد در حال گفتگو به کار گرفته می شوند. هدف اصلی محققان از راه اندازی این آزمایش بررسی این نکته بود که تشخیص و طبقه بندی دقیق این حالت ها در وضعیت سکون راحت تر است یا در وضعیت پویا؟

برای این منظور ویدئوی کوتاهی برای داوطلبان نمایش داده شد و پس از آن تک تصاویری از حالات مختلف چهره که ویدئوی آنها قبلا نمایش داده شده بود برایشان پخش شد. نتایج جالب توجه بود. محققان به این نتیجه رسیدند که درک و استنباط دقیق از حالات روانی چهره زمانی بهتر و کامل تر است که فرد بیننده آنها را در حالت طبیعی (پویا) و نه ثابت (مشابه وضعیت ثابت ماندن برای عکس گرفتن) مشاهده می کند. تحقیقات دامنه دار پژوهشگران فرمان شناسی همچنین نشان داده که برای دستیابی به درکی روشن از حالات روحی و روانی و استنباط منظور اصلی افراد در حال گفتگو، نه تنها باید حالات چهره آنها را در وضعیت پویا زیر نظر گرفت بلکه باید هرگونه تصمیم گیری را بر حرکات درست و شناخته شده صورت بنا نهاد.

اهمیت تحقیقاتی از این دست بر هیچ کس پوشیده نیست. دکتر کریستین والراون از پژوهشگران این پروژه می گوید: با تکیه بر تحقیقاتی از این نوع می توان صنعت رو به رشد متحرک سازی را متحول کرد و ضریب دقت به کار گرفته شده در تصاویر را افزایش داد. شخصیت های مجازی که با استفاده از نتایج چنین تحقیقاتی ساخته می شوند به مراتب طبیعی تر و جذاب تر از گذشته به نظر می رسند. از آن گذشته با تکیه بر این یافته می توان محیط هایی نظیر Life Second را طبیعی تر از هر زمان دیگری ساخت؛ جایی که افراد امکان خواهند داشت تا در دنیای مجازی واقعیت تعاملات اجتماعی خود را تقویت کنند و از شناور شدن در آن لذت ببرند.