تحقیقات میدانی و حتی کتابخانه ای ، در مورد برخی از کشور های صنعتی دنیا نشان می دهد که در آن کشورها ، افراد زیادی از طبقات مرفه جامعه ، ترجیح می دهند که در مسافرتهای درون شهری و بین شهری ، از وسایل حمل و نقل عمومی ، مانند اتوبوس و قطار استفاده نمایند چون با توجه به اشباع ِ جوامع آنها از خودروهای شخصی و سواری ، دیگر رانندگی با خودروهای شخصی ، برای آنها شغلی در خور ِ فخر فروشی محسوب نمی شود بنابراین ترجیح می دهند که با وسایل حمل و نقل عمومی که بسیار ارزانتر و ایمن تر هم هستند مسافرت نمایند و لذا در طول سفر ، وقت خود را با مطالعه و یا تماشای مناظر اطراف سپری می کنند و اگر به این هم قانع نباشند ، برای خود راننده خصوصی استخدام میکنند و در هر صورت رانندگی را در شان و منزلت اجتماعی خود نمی بینند.

ولی در کشورهای کمتر توسعه یافته ، که بسیاری از افراد جامعه هنوز از داشتن خودروهای شخصی محرومند ، مشاهده می شود که بعضی از رانندگان در خیابانها و جاده های آن ممالک ، با افتخار دنده کشی می کنند و خود را نسبت به خیلی ها ، یک سر و گردن بالاتر می بینند و گمان می کنند که مسافرت با وسایل حمل و نقل عمومی ، مخصوص افراد فرودست جامعه است .

و اما در کنار این تفاوت های فرهنگی و طرز تلقی های متفاوتی که در جوامع مختلف دنیا در مورد وسایل حمل و نقل عمومی وجود دارد ، ولی در همه کشورهای دنیا ، وقتی صحبت از وسایل حمل و نقل عمومی می شود ، معمولا ً از اتوبوس و قطار ، بیشتر نام می برند هر چند که هواپیماها و کشتی های مسافربری هم جزء وسایل حمل و نقل عمومی هستند .

و اما علی رغم اینکه دهها سال است در دنیا از وسایل حمل و نقل عمومی اعم از اتوبوس و قطار استفاده می شود ولی هنوز در نحوه چینش صندلیها و نیز ساختمان اصلی صندلیهای آنها ، تغییر اساسی بوجود نیامده است مثلا ً چینش صندلیها و نیز سیستیم کلی صندلیهای آنها ، در اتوبوسهای امروزی با اتوبوسهای اسبی و بخاری که از قدمت آنها حدود ۱۵۰ سال می گذرد ، تفاوت ماهوی احساس نمی شود هر چند که تفاوتهای ظاهری بسیار زیاد است و این مسئله ، یک نقص ِ اساسی محسوب می شود بطوری که همه ما به صورت ناخودآگاه متوجه این واقعیت شده ایم که وقتی با خودروهای سواری مسافرت می کنیم ، مخصوصا ً در مسافرتهای طولانی مدت ، احساس خستگی کمتری می کنیم ولی وقتی همان مسیر را با اتوبوس طی می کنیم احساس خستگی بیشتری می کنیم و این واقعیت را به صورت ناخودآگاه متوجه شده ایم که البته علت این مسئله هم ناشی از سیستیم معیوب صندلی های آنها می باشد چون ارتفاع نشیمنگاه ِ صندلی ها ، در اتوبوس و قطار ، بیشتر از خودروهای سواری می باشد و لذا هر چقدر که ارتفاع ِ کف ِ صندلیها بیشتر باشد ، آنوقت انرژی بیشتری بوسیله قلب ، برای گردش خون مصرف می شود و لذا مسافران احساس خستگی بیشتری می کنند و حتی بعضی از مسافران عنوان می نمایند که وقتی با اتوبوس مسافرت می کنند ، پاهایشان باد می کند که این عارضه هم ناشی از انباشته شدن خون در پاها می باشد .

در ضمن به این نکته هم اشاره می کنم که با وجود فضای زیادی که در داخل بسیاری از وسایل حمل و نقل عمومی وجود دارد ولی در مقایسه با خودروهای سواری که فضای بسیار محدودتری دارند ، نسبتا ً مسافران کمتری را جابجا می کنند و لذا بنده با عنایت به این واقعیت ها و نیز برای رفع این نواقص ، طرحی را تحت عنوان « افزایش تعداد صندلیهای اتوبوس ، قطار و مانند آن به میزان پنجاه و صد در صد » در اداره مالکیت صنعتی ایران به عنوان اختراع به شماره ۳۰۹۰۸ به ثبت رسانده ام که اجرایی بودن آن به تایید شرکت توسعه خودروکار ، که در طراحی و ساخت اتوبوسهای جدید تخصص دارند ، رسیده است و شرکت مذکور عنوان نموده است که در صورت دریافت سفارش ، می تواند آن را طراحی کرده و تولید نمایند .

و اما با اجرای این طرح ، که به چندین شیوه متفاوت قابل پیاده سازی است ، اولا ً تعداد صندلیهای وسایل حمل و نقل عمومی ، حداقل پنجاه درصد افزایش می یابد دوما ً همه مسافران از صندلیهای راحت تری برخوردار می شوند چون همه صندلیهای آنها ، مانند صندلی خودروهای سواری طراحی می شوند و در واقع با اجرای این طرح ، نحوه چینش و ساخت ِ صندلیهای مثلا ً یک دستگاه اتوبوس را مانند صندلی خودروهای سواری طراحی می کنیم و با توجه به اینکه ارتفاع داخل اتوبوس حدودا ً دو برابر ارتفاع داخل ِ خودروهای سواری است و لذا این طرح به آسانی در داخل ِ تمام اتوبوسها و قطارهای درون شهری و برون شهری ، قابل پیاده سازی است که ذیلا ً بصورت مختصر به شرح شیوه های اجرایی مذکور می پردازم :

۱) افزایش تعداد صندلیهای اتوبوس ، قطار و مانند آنها به میزان پنجاه درصد :

با اجرای این طرح در وسایل حمل و نقل عمومی مانند اتوبوس و قطار ، اولا ً ظرفیت حمل مسافر به وسیله آنها ۵۰% افزایش می یابد بدون آنکه فضای داخل آنها را افزایش بدهیم دوما ً صندلی های آنها ، بسیار راحت تر از صندلی ِ اتوبوسها و قطارهای موجود می شوند چون ارتفاع نشیمنگاه ِ صندلیهای آنها مانند مبل های راحتی ، طراحی می شوند .

اگر این طرح را در یک دستگاه اتوبوس پیاده سازی بکنیم آنوقت هر دستگاه اتوبوس ، دارای دو تا راهرو در طرفین خواهد شد و لذا نیمی از مسافران از طریق یکی از راهروها ، بر روی صندلیهای ِ سه تایی ِ طبقه پایین قرار می گیرند و نیم دیگر ِ مسافران ، از طریق راهروی طرف مقابل بر روی صندلیهای طبقه بالا قرار می گیرند و به این ترتیب ظرفیت حمل مسافر بوسیله یک دستگاه اتوبوس و یا قطار ، ۵۰% افزایش می یابد یعنی اگر این طرح را در یک دستگاه اتوبوس ِ چهل نفره ، پیاده سازی بکنیم آنوقت ظرفیت حمل مسافر آن ، به ۶۰ نفر افزایش می یابد .

و اما اگر بخواهیم پس از فضا سازی با همین طرح ، صندلی های مسافران را طوری بسازیم که مسافران بتوانند به دلخواه ، صندلیهای خود را به صورت تختخواب در بیاورند آنوقت باید به جای دو ردیف صندلی ، از یک ردیف صندلی استفاده بکنیم و در این صورت ظرفیت حمل مسافر ، به وسیله یک دستگاه اتوبوس ، ۲۵% کاهش می یابد و در عوض مسافران می توانند در طول سفر ، صندلیهای خود را به صورت یک تختخواب کاملا ً افقی در بیاورند و این مسئله برای استراحت و خواب مسافران در طول سفر، بسیار حائز اهمیت است .

در ضمن با اجرای این طرح ، همه مسافران از شیشه های کناری اتوبوس ، به اندازه ِ عرض راهروهای اتوبوس ، فاصله خواهند داشت و به این ترتیب هم ضریب امنیت مسافران در موقع تصادفات رانندگی افزایش می یابد و هم اینکه مسافران ، کمتر در معرض تابش نور مستقیم خورشید قرار می گیرند . ( نقشه شماره ۱ )

۲) افزایش تعداد صندلی های اتوبوس ، قطار و مانند آنها به میزان ۱۰۰%

با اجرای این طرح ما می توانیم ظرفیت حمل مسافر ، با وسایل حمل و نقل عمومی مانند اتوبوس ، قطار و مانند آنها را به میزان ۱۰۰% افزایش بدهیم . ( نقشه شماره ۲ )

البته این طرح برای مناطق پرجمعیت و نیز برای مواقع ضروری که لازم است مسافران بیشتری را جابجا بکنیم مناسب است در ضمن عنوان می کنم که پس از فضا سازی با این طرح ، اگر بخواهیم صندلیها را طوری بسازیم که مسافران بتوانند به صورت دلخواه ، آنها را به صورت تختخواب در بیاورند آنوقت ظرفیت حمل مسافر ، بوسیله ِ وسایل حمل و نقل مذکور ، کاهش نمی یابد یعنی ظرفیت حمل مسافر با یک دستگاه اتوبوس ِ ۴۰ نفره باز هم ۴۰ نفره می ماند با وجود آنکه همه مسافران می توانند صندلی های خود را به صورت تختخواب ِ کاملا ً افقی در بیاورند .

۳) کاهش مقاومت هوا در مقابل وسایل حمل و نقل عمومی :

با اجرای این طرح که در نقشه شماره ۳ قابل مشاهده و بررسی است ، ظرفیت حمل مسافر با یک دستگاه اتوبوس کاهش نمی یابد ولی مقاومت هوا در برابر آن کاهش می یابد و بنابراین در مصرف سوخت ، صرفه جویی می شود .