سِلِنیوم یک ماده معدنی کمیاب است که در خاک و غذا یافت می شود. این ماده یک ضد اکساینده قوی است بنابراین از واکنش های شیمیایی زیان آور که در یاخته های بدن اتفاق می افتد، جلوگیری می کند. یاخته های حمایت شده بهتر قادرند در مقابل بیماریهایی نظیر بیماری قلبی، سرطان و اختلالات وابسته به سن از خود مقاومت نشان دهند.

بیشتر ما سلنیوم کافی از رژیم غذایی دریافت نمی کنیم. وقتی که سطح سلنیوم بدن پایین باشد بیشتر در معرض خطر بیماریهای مختلف هستیم زیرا سیستم ایمنی بدن تنبل می شود و مواد سمی در خون ساخته می شود.

اگر شما نیاز به اضافه کردن سلنیوم در رژیم غذایی خود دارید، پزشک معالج ترجیح می دهد که مکمل سلنیوم را به صورت ترکیب با ویتامین «ای» مصرف کنید. پژوهش نشان داده است که مصرف سلنیوم به همراه ویتامین «ای» سلامت عمومی بدن را تقویت می کند و در درمان یا پیشگیری بسیاری از بیماریها مؤثر است.

● کاربردها

سلنیوم در درمان بیماری «کشان» (Keshan) مؤثر است. این بیماری یک اختلال قلبی جدی است که در زنان و بچه های چینی در محل هایی که زمین های کشاورزی فاقد مواد معدنی است، دیده می شود. علاوه بر این سلنیوم در درمان بیماریهای شایع دیگر مؤثر و مفید است. این بیماریها شامل موارد زیر است:

▪ سرطان.

▪ سلنیوم خطر سرطان پستان،

▪ روده بزرگ،

▪ کبد،

▪ پوست و شش را کاهش می دهد.

سلنیوم از طریق کمک به ایجاد سلامتی و مبارزه از طریق سلولهای سفید خون، از رشد یاخته های سرطانی جلوگیری می کند.

بیماری قلبی. پژوهشها نشان می دهد که سلنیوم از طریق کاهش سطح کلسترول بد بدن (LDL)، از جمله و سکته قلبی جلوگیری می کند. سلنیوم همچنین شریان ها را از رسوب خطرناک چربی که مسئله مهمی بعد از یک حمله قلبی است، حفظ می کند.

سیستم ایمنی ضعیف شده. سلنیوم در ساختن سلولهای سفید به بدن کمک می کند و از این طریق سیستم ایمنی را بر علیه بیماری و عفونت فعال و بیدار نگه می دارد.

سلنیوم در موارد زیر مفید و مؤثر است:

▪ تقویت تولید مثل، از طریق افزایش باروری مرد و همچنین رشد جنین.

▪ به عملکرد طبیعی کبد، تیرویید و پانکراس کمک می کند.

▪ از پیری زودرس، تشکیل آب مروارید و در حد امکان از سندرم مرگ ناگهانی شیرخوار جلوگیری می کند.

▪ لوپوس، روماتیسم مفصلی و سیروز الکلی کبد را درمان می کند.

▪ درمان بیشتر اختلالات پوستی نظیر: فقدان خاصیت ارتجاعی پوست، آکنه، اگزما و پسوریازیس.

● منابع غذایی

بیشتر سلنیوم مورد نیاز شما از رژیم غذایی تأمین می شود. مخمر آبجو و سبوس گندم. کبد، کره، ماهی و ماهی صدف، سیر، غلات، تخم آفتابگردان و آجیل منابع خوبی از سلنیوم هستند. همچنین سلنیوم در یونجه، ریشه باباآدم، دانه رازیانه، جینسنگ، برگ تمشک و بومادران یافت می شود.

وقتی غذاها به صورت فرآورده غذایی درآیند سلنیوم آنها از بین می رود. شما باید سعی کنید انواع مختلفی از غذاها را به صورت اولیه طبیعی و نه فرآورده های بخورید. این بدان معنی است که از غذاهای کنسرو شده، فریز شده و آماده پرهیز کنید.

● اشکال دیگر

پزشک به شما توصیه می کند که آیا نیاز به اضافه کردن سلنیوم به رژیم غذایی دارید یا خیر. شما می توانید سلنیوم را به صورت مکمل های مواد معدنی ویتامین ها استفاده کنید که یک فرمول مغذی ضد اکساینده است و یا اینکه مکمل ها را به طور جداگانه مصرف کنید. سلنیوم همچنین در مخمرهای غذایی نیز در دسترس است.

● نحوه مصرف

برای تأثیر مفید و واقعی، بهتر است روزانه ۵۰ تا ۲۰۰ میکروگرم سلنیوم مصرف کنید. مردان روزانه به حداقل ۷۰ میکروگرم سلنیوم و زنان ۵۵ میکروگرم سلنیومنیاز دارند. خانم های حامله و مادران شیرده ۶۵ تا ۷۵ میکروگرم روزانه سلنیوم نیاز دارند. تحقیقات نشان می دهد که بییشتر برای مقابله با بیماریها و افزایش سلامتی به بیش از ۱۰۰ میکروگرم مکمل سلنیوم در روز نیاز داریم.

مانند مصرف هر دارو یا مکملی قبل از مصرف مکمل های سلنیوم در بچه ها با پزشک مشورت کنید.

برای اثر بهتر سلنیوم را با ویتامین «ای» مصرف کنید. از پزشک بخواهید که مقدار مناسب را برای شما تجویز کند (۱ میلی گرم سلنیوم روزانه همراه با ۲۰۰ واحد از ویتامین «ای» مصرف شود).

به همراه سلنیوم، از ویتامین «سی» استفاده نکنید زیرا باعث کاهش اثر سلنیوم و سمیت بیشتر می شود.

● موارد احتیاط

سلنیوم معمولاً باعث مسمومیت نمی شود. با اینحال مصرف مقدار زیاد آن (بیش از ۱۰۰۰ میکروگرم از آن در یک روز) به مدت زیاد باعث خستگی، ورم مفاصل، ریزش مو، افتادن ناخن، تنفس مشکل، بوی بدن، اختلالات گوارشی یا تحریک پذیری می شود. بررسی ها همچنین نشان می دهد که مصرف زیاد سلنیوم در بچه ها با اختلالات رفتاری همراه است.

● تداخل های احتمالی

ویتامین ای به عنوان یک ضد اکساینده اثر سلنیوم را افزایش می دهد. وقتی این دو ماده با هم مصرف می شوند سلولها به بهترین وجه پشتیبانی می شوند.

وقتی ویتامین سی به همراه سلنیوم مصرف می شود بدن زمان بیشتری برای جذب و استفاده از سلنیوم نیاز دارد. برای جلوگیری از این پیشامد، ویتامین ها و مکمل های معدنی را در ۲ زمان متفاوت از روز مصرف کنید. به خاطر داشته باشید که مکمل ها زمانی که همرا با غذا مصرف شوند بهترین جذب را دارند. در صورتی که شیمی درمانی میشوید به مقدار بیشتری سلنیوم نیاز دارید.