چطور باهوش شویم

چطور باهوش شویم باهوش شدن دغدغه بسیاری از والدین برای فرزندانشان است خبر خوب این است که راه هایی برای افزایش هوش وجود دارد که ما در این مقاله به 10 تا از بهترین و کاراترین روش ها برای افزایش هوش اشاره شده است

همیشه این حقیقت وجود دارد که بعضی افراد به طور ذاتی فوق العاده باهوش هستند و بعضی افراد نیز خیلی خوش شانس نبوده و از ضریب هوشی یا iO کمتری برخوردار هستند.این موضوعی است که واقعا در زندگی وجود دارد.اما آیا واقعا اینگونه است و انسان ها از همان بدو تولد از نظر هوشی با یکدیگر تفاوت دارند ؟

آیا راهی برای افزایش هوش و iQ وجود دارد ؟ در پاسخ به پرسش دوم باید بگوییم بله وجود دارد و در این مطلب به چند مورد از انها آنها اشاره خواهیم کرد.

دانشمندان به این باور رسیده اند که هوش موضوعی نیست که از قبل تعیین شده باشد.درجه هوشی که با آن متولد می شویم،تنها یک نقطه آغاز است و علی رغم خصوصیات ژنتیکی،ما این امکان را داریم که باهوش تر شویم و میزان ضریب هوشی (IQ) خود را افزایش دهیم و حتی بی نهایت شویم.

کاشف علم عصب شناسی،کاندنس پرت در این باره معتقد است، انقلابی در حال رخ دادن است.دو حوزه عصبی در این زمینه وجود دارد:علوم سخت مانند شیمی،فیزیک،زیست فیزیک از یک سو و در سوی دیگر مجموعه ای از دانش که در رفتارشناسی،روانشناسی و روانپزشکی وجود دارد و حالا یک رعد و برق ناگهانی،این دو مجموعه را به هم متصل می کند.همه اینها در یک مجموعه گرد هم می آیند و نام آن مجموعه عصب شناسی”

۱. تغذیه

ناگفته پیدا است که تغذیه ی شما بر قدرت حافظه تان تأثیر دارد. بخشی از ترکیباتی که باید به بدن شما برسند، عبارت اند از:

آنتی اکسیدان ها: این ترکیبات سلامت مغز شما را حفظ می کنند و حتی می توانند ساخت سلول های جدید مغزی را تحریک کنند. آنتی اکسیدان ها در میوه های رنگی و سبزی هایی مانند کرفس، کلم بروکلی و گل کلم بسیار فراوان هستند. پودر کاری و گردو نیز منابع مفید آنتی اکسیدان هستند. در چای سبز آنتی اکسیدانی به نام پلی فنول وجود دارد که از مغز شما در برابر رادیکال های آزاد محافظت می کند.

امگا-۳: امگا-۳ نوعی چربی حیوانی است و همان طور که می دانید، غنی ترین منبع آن ماهی و مخصوصا ماهی های چرب آب سرد مانند سالمون، تن، قزل آلا و ساردین هستند. اگر از غذاهای دریای خوشتان نمی آید، می توانید از گردو، لوبیاچیتی، اسفناج، بروکلی و سویا استفاده کنید. این ترکیبات هم سرشار از امگا-۳ هستند. توجه داشته باشید که باید نسبت امگا-۳ به امگا-۶ را در تعادل نگه دارید. برای این منظور باید از مصرف چربی های امگا-۶ آسیب دیده (روغن های گیاهی فراوری شده) خودداری کنید.

تری گلیسیرید با زنجیره ی متوسط: این چربی هم از بیماری های دژنراتیو عصبی پیشگیری می کند و هم می تواند آن ها را درمان کند. روغن نارگیل منبعی غنی از این نوع چربی است. یک قاشق سوپ خوری از این روغن حاوی بیش از ۲۰ گرم از این چربی مفید است.

ویتامین B12: این ویتامین برای عملکرد سالم مغز ضروری است. افرادی که کمبود ویتامین B12 دارند، در تست های شناختی ضعیف تر عمل می کنند و حجم مغزی کمتری دارند. گوشت قرمز انتخابی بسیار عالی برای تأمین این ویتامین در بدن شما است.

ویتامین D: گیرنده های فعال ویتامین D، رشد عصب های مغزی شما را افزایش می دهند. پژوهش ها نیز نشان می دهند که مسیرهای متابولیکی مربوط به ویتامین D در قسمت هایی از مغز که به برنامه ریزی، پردازش اطلاعات و شکل گیری حافظه مربوط هستند، یعنی هیپوکامپ و مخچه، وجود دارند. هرچقدر سطح ویتامین D شما کمتر باشد، عملکرد ذهنی ضعیف تری خواهید داشت. ویتامین D در بدن و در اثر تابش نور آفتاب ساخته می شود. پس سعی کنید به مقدار مناسب در معرض نور خورشید قرار بگیرید. اگر پوستتان روشن است، ۱۵-۲۰ دقیقه کافی است؛ اما اگر پوست تیره دارید یا سنتان بالا است، این زمان باید بیشتر باشد. توجه داشته باشید که نور عبوری از پنجره کافی نیست.

کولین: کولین همان ویتامین B4 است و برای متابولیسم و سوخت و ساز چربی لازم است. در بزرگ سالان کولین به عملکرد درست غشاهای سلولی کمک می کند، در ارتباطات سلول های عصبی نقش دارد و از ساخت هموسیستئین (مقدار زیاد آن با بیماری های قلبی مرتبط است) در بدن شما جلوگیری می کند و التهاب های مزمن را کاهش می دهد.

این ماده در خانم های باردار نقش مهم تری دارد؛ زیرا می تواند از نقص های مادرزادی جلوگیری کند. اگر باردار هستید، حتما نیاز بدنتان به این ماده را تأمین کنید. کولین در رشد مغزی کودکان شما نقش دارد و اثرات مثبت آن در بدن آن ها باقی خواهد ماند. گوشت و تخم مرغ کولین دارند. اگر گیاه خوار هستید، ممکن است این ماده در بدنتان کم باشدِ بنابراین حتما به فکر جایگزینی و تأمین این ماده باشید.

۲. ورزش

ورزش با تحریک سلول های عصبی، تولید آن ها را سرعت می بخشد، ارتباطات آن ها را قوی تر و از آن ها در برابر صدمات محافظت می کند؛ به این ترتیب مغز شما با بهینه ترین ظرفیت ممکن کار خواهد کرد.

وقتی ورزش می کنید، سلول های عصبی پروتئین هایی به نام عامل های نوروتروفیک آزاد می کنند. یکی از این پروتئین ها به نام BDNF باعث می شود مجموعه ای از مواد شیمیایی دیگر که در سلامت مغزی مؤثر هستند و مستقیما فعالیت های شناختی مانند یادگیری را بهبود می بخشند، آزاد شود.

پژوهش های بسیاری در مورد ارتباط ورزش و مغز انجام شده است. در یکی از این پژوهش ها مشخص شد که ورزش کردن جریان خون به سمت مغز را افزایش می دهد و سرعت یادگیری را دو برابر می کند. در پژوهش دیگری مشخص شد که اگرچه مرکز حافظه ی مغزی در طول زمان کوچک می شود (و طبیعتا عملکرد آن کاهش می یابد)؛ اما اگر ورزش کنید هر سال ۱ تا ۲ درصد به اندازه ی این مرکز اضافه خواهد شد (و طبیعتا نه تنها عملکرد آن ثابت می ماند، بلکه می تواند بهتر شود).

یک برنامه ی ورزشی خوب باید شامل تمرین های اینتروال با شدت بالا، تمرینات قدرتی و کششی، تمرین های مربوط به میانه ی بدن (کمر، شکم) و تمرین های تداومی منظم باشد. می توانید به باشگاه مراجعه و برنامه ای جامع دریافت کنید. برنامه های موبایل بسیاری نیز وجود دارند که می توانند به شما ورزش ها را پیشنهاد دهند و فعالیت شما را نیز ردگیری کنند؛ اما بهتر است یک متخصص این ورزش ها را برای شما تأیید کند.

۳. از انجام هم زمان کارها خودداری کنید

جهان مدرن و سریع و حجم عظیم کارهای به سرانجام نرسیده؛ همه ی این ها را می دانیم. اما این سرعت بالا و انجام هم زمان کارها به شما و قدرت ذهنی تان صدمه می زند. چندوظیفگی (Multitasking) زمانی فقط به دنیای کامپیوترها تعلق داشت؛ اما اکنون همه ی انسان ها تلاش می کنند که در مدت زمانی کوتاه، کارهای بیشتری را با بیشترین سرعت ممکن انجام دهند. انجام هم زمان کارها شما را کند می کند، خطای شما را افزایش می دهد و باعث می شود فراموش کار باشید. ذهن شما برای حفظ هر قطعه از اطلاعات به ۸ ثانیه زمان نیاز دارد. با انجام هم زمان کارها، شما این فرصت را به ذهنتان نمی دهید، بنابراین بعدها بخشی از اطلاعات را به یاد نخواهید آورد.

تمرکز حواس به شما کمک می کند تا تمرکزی پایدار به دست آورید. اگر متوجه شدید که هم زمان چندین کار را انجام می دهید، چند لحظه صبر کنید. روی یکی از کارهایتان تمرکز کنید و خود را مجبور کنید که تنها این کار را انجام دهید و به انتها برسانید. اگر افکاری به ذهنتان راه یافتند و تمرکزتان را برهم زدند، به خودتان یادآوری کنید که این افکار تنها تصورات ذهن شما هستند، نه واقعیت. آن ها را بدون استرس از ذهنتان دور کنید و به کار خود بپردازید. پیشنهاد می شود که در پایان روز ۱۰ تا ۱۵ دقیقه مدیتیشن داشته باشید. بازهم برنامه های اندروید و آی او اس وجود دارند که می توانند راهنمای شما باشند. با مدیتیشن در دقایق پایانی شب، ذهنتان را خالی کنید و خوابی آرام داشته باشید.

۴. خواب شبانه

پژوهش های بسیاری در مورد ارتباط خواب و عملکرد مغز صورت گرفته است. خواب شبانه باعث می شود عملکرد و حافظه ی شما بهبود یابد و عملکرد شما در مهارت های چالش برانگیز بهتر شود. خواب شبانه ی بین ۴ تا ۶ ساعت، باعث می شود در روز بعد بهتر فکر کنید.

پروسه ی رشد مغز (neuroplasticity) بر ظرفیت مغز شما در کنترل رفتارهایی مانند یادگیری و حافظه مؤثر است. وقتی نورون ها توسط رویدادها یا اطلاعات محیطی تحریک می شوند، رشد مغز اتفاق می افتد. خواب و کمبود آن بر عملکرد چند ژن که برای رشد سیناپسی مهم هستند، تأثیر می گذارد.

وقتی شما خواب هستید، اتصالات سیناپسی مغزتان قوی تر می شود. انواع خاصی از تقویت های طولانی مدت که فرایندی عصبی مرتبط با یادگیری و حافظه هستند، در طول خواب رخ می دهند. این امر در مورد کودکان نیز صدق می کند. چرت های کوتاه قدرت مغزی آن ها را افزایش می دهد. در پژوهش ها دیده شده است که چُرت کوتاه میان فرایند یادگیری و امتحان، به توانایی بیشتر کودکان در شناسایی الگوهای اطلاعات جدید می انجامد و تغییر مهمی در حافظه ایجاد می کند که نقش مهمی در توسعه ی شناختی دارد. در بزرگ سالان نیز چُرتی کوتاه در میانه ی روز، قدرت مغز را بازگردانی می کند.

برای خواب بهتر می توانید چند نکته ی زیر را رعایت کنید:

در محیطی کاملا تاریک بخوابید.

وسایل الکترونیکی و وسایلی را که میدان مغناطیسی ایجاد می کنند، از بسترتان دور کنید.

حداقل یک ساعت قبل از خواب، مسائل کاری را رها کنید.

دقیقا قبل از خواب تلویزیون نبینید.

چند ساعت پیش از خواب، میان وعده ای پُر پروتئین مصرف کنید.

۵. بازی های ذهنی

وقتی مغز شما اطلاعات جدیدی دریافت نکند، به چالش کشیده نشود یا فعالیت نداشته باشد، به تدریج ضعیف خواهد شد. اگر بتوانید مغز خود را تحریک کنید و به فعالیت وا دارید، می توانید این ضعف را از بین ببرید.

یکی از راه های به چالش کشیدن مغزتان، استفاده از بازی های ذهنی است. در وب سایت های متعددی مانند Lumosity.com می توانید آنلاین بازی کنید. اپلیکیشن های بسیاری مانند Brain Games، Memorado، Elevate (Brain Trainings)، NeuroNation و ... نیز این بازی ها و تمرین ها را در اختیار شما قرار می دهند.

در مورد چنین بازی هایی به یک نکته توجه داشته باشید: حداقل ۲۰ دقیقه در روز به این بازی ها اختصاص دهید؛ اما برای هر مرحله/نوع بیش از ۵ تا ۷ دقیقه وقت نگذارید؛ زیرا تنها همین دقایق اولیه هستند که فایده دارند و بیش از آن مغزتان با این بازی ها مانند وظیفه ای که باید در طول روز تکمیل شود، برخورد می کند، نه تمرینی برای تحریک خود.

اما به تازگی شواهدی ارائه شده اند که این بازی ها صرفا شما را در آن نوع بازی قوی می کنند و تأثیری در بهبود یا قوی تر کردن هوش یا حافظه ی شما ندارند؛ بنابراین مورد بعدی، گزینه ی قابل اطمینان تری است.

۶. مهارتی جدید یاد بگیرید

شرکت در فعالیتی هدفمند و معنادار سیستم عصبی شما را تحریک می کند، اثرات بیماری های مربوط به استرس را از بین می برد، ریسک زوال عقل را کاهش می دهد و سلامت شما را بهبود می بخشد. پژوهش ها نیز نشان داده اند که شرکت در فعالیت های نیازمند فعالیت مغزی، مانند عکاسی، فراگیری نوازندگی یک ساز یا ساختن مدل، عملکرد حافظه را بهبود می بخشد.

در انتخاب این فعالیت باید به ۴ نکته توجه داشته باشید. فعالیت مورد نظر باید:

چیزهای جدیدی به شما بیاموزد: این فعالیت باید برای شما ناآشنا و جدید باشد تا مغزتان را به فعالیت وا دارد.

چالش برانگیز باشد: این فعالیت باید توجه و تمرکز شما را تماما به خود اختصاص دهد و این حالت را در همه ی زمان ها حفظ کند.

امکان پیشرفت داشته باشد: به دنبال فعالیت هایی باشید که می توانید آن ها را از سطوح آسان شروع کنید و سپس در آن پیشرفت کنید.

پاداش بگیرید: پاداش گرفتن ضامن ادامه ی پروسه ی یادگیری مغز است. هرچقدر بیشتر به این فعالیت علاقه مند باشید، ادامه ی آن محتمل تر خواهد بود؛ بنابراین فعالیتی را انتخاب کنید که گرچه چالش برانگیز است، اما لذت بخش نیز هست.

۷. زمانی را به دوستانتان اختصاص دهید

زمانی را به دوستانتان اختصاص دهید و خوش بگذرانید. این امر مزایای ذهنی بسیاری برای شما دارد. پژوهش ها نشان داده اند که دوستی های خوب و پشتیبانی های قوی نه تنها سلامت عاطفی شما را تضمین می کنند، بلکه تأثیر مثبتی بر سلامت مغزتان دارند. بنابراین سعی کنید زندگی اجتماعی فعال تری داشته باشید.

۸. استرس نداشته باشید!

استرس در طول زمان، سلول های مغزی را نابود می کند و به هیپوکامپ مغز که مسئول ایجاد خاطرات جدید و حفظ قدیمی ها است، آسیب می زند.

9. اجتماعی باشید

صحبت کردن با دیگران در خانه، مدرسه یا اجتماع، عملکرد مغز را بهبود میبخشد. مطالعات نشان میدهند که فعالیتهای اجتماعی برای مغز مفید است بنابراین وارد فعالیتهای اجتماعی شوید، در کلاس مورد علاقه تان ثبت نام کنید یا با دوستانتان تماس بگیرید.

10. با کسانی حرف بزنید که مخالف شما هستند.

با کسانیکه با شما مخالفند، بحث دوستانه کنید. اینکار کمکتان می کند تا:

1.نظرتان را اثبات کنید

2. متقاعد شوید که اشتباه می کنید

در هر دو حالت، شما برنده هستید. در اولین حالت، شما با بحث منطقی فرد مقابل را متقاعد می کنید و در حالت دوم منطق اشتباهی که قبلا داشتید، اصلاح می شود.