همه ما روزانه شنونده خبرهای نا امید کننده فراوانی در زمینه محیط زیست هستیم: بحران انرژی، بحران آب، آلودگی هوای کلانشهرها، افزایش نگران کننده تولید زباله و...

به گفته نایب رئیس صنایع بازیافت ایران، روزانه ۵۰ میلیون کیلو زباله خانگی توسط شهروندان ایرانی تولید می شود و تنها ۵ درصد زباله های کشور بازیافت می شود. وی می افزاید: "هم اکنون روزانه در ایران به اندازه یکهزار ساختمان ۵ طبقه به مساحت ۵۰۰ متر زباله انباشت می شود و این یک فاجعه است."[۱]

برای اینکه نخست فرهنگ و سپس صنعت بازیافت بتواند در کشور پیشرفت نماید ابتدا ما شهروندان باید نگاهی عمیق تر به تولید زباله در خانه های خود بیندازیم:

روزانه قریب به هفت هزار و ۵۰۰ تن زباله در شهر تهران تولید می شود که از این میزان حدود ۶۵ درصد زباله های تر است.[۲] در نتیجه ۳۵ درصد زباله های تولیدی در روز زباله های خشک می باشند. حال سوال اینجاست که تاکنون چه میزان به تفکیک زباله های تر از خشک در منزل، مدرسه، یا محل کار خود پرداخته اید. در اکثر خانه های ایرانی هنوز فقط یک سطل زباله نسبتا بزرگ (معمولا در آشپزخانه) قرار دارد و اعضای خانواده بدون توجه تمام زباله های تر و خشک را یکجا در آن سطل جمع آوری می نمایند!!

این در حالی است که مردم اکثر کشورهای جهان از چند سال پیش به اهمیت تفکیک زباله ها در حفظ محیط زیست و کاهش آلودگی ها پی برده و تا حد ممکن در طرح تفکیک زباله از مبدا مشارکت می کنند.

خواندن این مطالب ممکن است در نگاه اول کمی نگران کننده باشد. ولی اگر از همین امروز تصمیم بگیریم که با روش تفکیک زباله ها آشنا شده و حداقل در منازل خود اجرا نماییم قدم بزرگی در حفاظت از جایی که همگی بر روی آن زندگی می کنیم خواهیم برداشت.

برای ایجاد تغییر باید از خودمان شروع کنیم

بسیاری از ما انسان ها برای شانه خالی کردن از بار مسئولیت بهانه تراشی می کنیم. به طور مثال، می گوییم وقتی اکثر مردم در جامعه به حفظ محیط زیست اهمیتی نمی دهند من چرا باید خود را به زحمت بیندازم؟ یا، چون ما در یک کشور در حال توسعه زندگی می کنیم نمی توانیم مثل مردم کشورهای توسعه یافته عمل کنیم؟ یا، دولت و شهرداری که کم توجهی به این مسائل می کند، پس ما چرا وقتمان را صرف فکر کردن به حفاظت از محیط کنیم؟

شاید همه این صحبت ها منطقی به نظر بیایند ولی حقیقت این است که پیشرفت یک جامعه در وهله نخست به عملکرد شهروندان آن بستگی دارد. برای این که بتوانیم تغییری در دیگران ایجاد کنیم باید از خودمان شروع کنیم. شاید ذکر مطلبی که یک راهب گمنام در سال ۱۱۰۰ پس از میلاد نوشته شده خالی از لطف نباشد. او می گوید:

در کودکی می خواستم دنیا را تغییر دهم. بزرگتر که شدم متوجه شدم که تغییر دادن دنیا خیلی سخت است، بنابراین تلاش کردم تا مملکتم را تغییر دهم. وقتی فهمیدم که قادر به این کار نیستم، به فکر تغییر ساکنان شهر خود افتادم. ولی به عنوان یک فرد میانسال دریافتم که این تغییر نیز غیرممکن است. پس تلاش کردم که حداقل خانواده خود را تغییر دهم. حال که پیر و فرسوده هستم متوجه شده ام تنها چیزی که می توانم تغییر دهم خودم هستم و ناگهان فهمیدم اگر از همان ابتدا در خودم تغییر ایجاد می کردم می توانستم روی خانواده ام تاثیر بگذارم. سپس من و خانواده ام می توانستیم روی ساکنان شهرمان تاثیر بگذاریم و به همین ترتیب تغییر در مملکت و در نهایت تغییر در دنیا انجام می گرفت.[۳]

پس برای شروع، این خبر خوب را به خاطر بسپارید که به گفته متخصصین تقریبا همه زباله ها قابل بازیافت هستند. برای اقدام در جهت بازیافت باید به این سه فاکتور کلیدی همیشه و همه جا توجه داشت:

۱) مصرف کمتر (Reduce)

فقط چیزهایی را بخرید که واقعا احتیاج دارید؛

چیزهایی را بخرید که قابل استفاده مجدد باشند (مثال:

باطری های قلمی قابل شارژ)؛

پاک کننده های چند منظوره را خریداری کنید؛

چیزهایی را بخرید که حداقل میزان (تعداد) بسته بندی را دارند؛

وسایلی را که دیگر استفاده نمی کنید فروخته و یا به افراد نیازمند اهدا کنید؛

برای استفاده کمتر از کاغذ تا حد امکان از چاپ ایمیل ها خودداری کنید؛

تا حد امکان از مواد شیمیایی استفاده نکنید.اگر هم مجبور به استفاده از این گونه مواد هستید همه آن را به کار برید تا هنگام دور ریختن ظرف آنها ماده شیمیایی بجا نمانده باشد؛

قبل از دور انداختن هر چیزی به این فکر کنید که آیا می توان برای کار دیگری از آن استفاده کرد (مثال:

قابل استفاده بودن روزنامه در بسته بندی ها یا پاک کردن شیشه)؛

۲) استفاده مجدد (Reuse)

چیزهایی که قابلیت استفاده مجدد را دارند عبارتند از:

کیسه های پلاستیکی

شیشه های عسل یا مربا

روزنامه و کارتن ها (برای اسباب کشی)

لاستیک های خودرو

لباسهای کهنه

۳) بازیافت (Recycle)

با تفکیک زباله های تر از خشک، بازیافت مواد آسان تر می گردد. از زباله های تر می توان در تولید (کود آلی) کمپوست و از زباله های خشک برای تولید مجدد بسیاری از محصولات استفاده کرد.

زباله های تر شامل پسماندهای غذا (برنج، انواع گوشت، حبوبات، پوست تخم مرغ، استخوان)، میوه ها و سبزی ها، ضایعات باغبانی وحیوانی، تفاله چای یا قهوه، دستمال کاغذی، دستمال توالت، چای کیسه ای، کاغذ های پوستی، گلها و گیاهان و ... می باشد

همه این موارد را در یک کیسه زباله ریخته، درب آن را بسته و در مخازن ویژه زباله تر (مخازن سیاه رنگ) قرار دهید.

زباله های خشک شامل انواع پلاستیک ها، شیشه، فلزات، کاغذ و مقوا، نان خشک، و... می باشد.

برای جمع آوری این دسته از زباله ها مراحل زیر را طی نمایید:

۱) مراجعه به یکی از غرفه های بازیافت در استان تهران و یا مراجعه به وب سایت شهرداری مراکز سایراستان ها برای اطلاع از طرح جمع آوری پسماند های خشک سازمان مدیریت پسماند شهرداری ها

شهرداری کرج

شهرداری ارومیه

شهرداری اردبیل

شهرداری تبریز

شهرداری اصفهان

شهرداری ایلام

شهرداری بوشهر

شهرداری شهرکرد

شهرداری بجنورد

شهرداری مشهد

شهرداری بیرجند

شهرداری اهواز

شهرداری زنجان

شهرداری سمنان

شهرداری زاهدان

شهرداری شیراز

شهرداری قزوین

شهرداری قم

شهرداری سنندج

شهرداری کرمان

شهرداری کرمانشاه

شهرداری یاسوج

شهرداری رشت

شهرداری گرگان

شهرداری خرم آباد

شهرداری ساری

شهرداری اراک

شهرداری بندرعباس

شهرداری همدان

شهرداری یزد

۲) دریافت رایگان کیسه های پلاستیکی آبی رنگ ویژه پسماند های خشک

۳) استفاده از یک سبد مانند شکل روبرو به عنوان جایگاه تفکیک زباله های خشک در گوشه ای از آشپزخانه(توضیح: شما می توانید هر نوع محفظه یا جعبه ای را که دیگر در خانه قابل استفاده نیست برای این کار بکار برید. فقط کافی است نگاهی به اطراف خانه انداخته و خلاقیت به خرج دهید)

۴) استفاده از سه کیسه مخصوص پسماند های خشک، چند عدد گیره بند رخت، و سه برگ کاغذ نوشته شده با عبارات "پلاستیک"، "کاغذ و مقوا" و " شیشه" ، و ایجاد سه بخش مجزا توسط لوازم مذکور در سبد (محفظه) مربوطه

۵) ترغیب اعضای خانواده به تفکیک زباله های خشک با استفاده از مخزن بازیافتی ابداعی خودتان

۶) تحویل زباله های جمع آوری شده به خودروها و موتورهای خدمات شهری جهت جمع آوری زباله خشک، یا تحویل آنها به غرفه های بازیافت، و یا انداختن آنها داخل سطل های آبی رنگ ویژه پسماندهای خشک (چنانچه در محله شما تعبیه شده باشند)

سروش بقاء بوم سا

منابع:

۱. http://www.bultannews.com/

۲. http://www.shahrnevesht.ir/

۳. http://www.wow۴u.com