دانشمندان در کریستال های آتشفشانی ای که از ماه به زمین آورده شده اند، مقدارکمی آب یافته اند. این ذرات ظاهرا به لایه های درونی ماه تعلق دارند. این گمان قوت گرفته که بر روی کره ماه ممکن است ذخایر بزرگ تری از آب موجود باشد.

در تلاش های تاکنونی برای یافتن آب بر روی اجرام آسمانی منظومه شمسی، هیچگاه ماه آدرس اول نبوده است. با وجود این که همواره تردیدهایی در مورد وجود یخ در قطب های تنها قمر زمین وجود داشته، اما دانشمندان تا کنون بیشتر بر روی مریخ یا قمرهای اروپا به دنبال آب بودند. حال محققان آمریکایی بر روی کریستال های آوردهشده از کره ماه ذرات آب کشف کرده اند.

این کریستال ها در مأموریت سپتامبر ۱۹۷۱ "آپولو ۱۵" به زمین آورده شده بودند. اکنون دانشمندان با استفاده از آزمایش های نانو اجرام مورد نظر را دقیق تر بررسی کرده اند. در این آزمایش ها، قطعه مورد آزمایش با ذرات باردار هدف قرار می گیرد. این بمباران ذرات دیگر جرم مورد آزمایش را آزاد می کند. ذرات آزادشده با رصدگرهای بسیار قوی شناسایی می شوند. در این روش ذرات و حجم های بسیار ریز و اندک نیز شناسایی می شوند.

در قطعات آوردهشده از ماه ترکیبات دیگری همچون گوگرد و کربن نیز کشف شده اند. این قطعات به دلیل فعالیت های آتشفشانی ای به وجود آمده اند که بیش از سه میلیارد سال پیش به وقوع پیوسته اند. دانشمندان گمان می کنند که بیش از ۹۵ درصد آب موجود در گدازه های آتشفشانی در هنگام فوران بخار شده است. بر اساس محاسبات محققان، قطعات آوردهشده پیش از فوران حدود ۷۵۰ ppm (ذره در میلیون ذره) آب داشته اند. این همان مقدار آبی است که در گدازه های بسیار قدیمی زمین کشف شده است.

به گفته یکی از محققان بنیاد پژوهشی واشنگتن، «کشف جدید، این نظریهی اعجاب انگیز را قوت میبخشد که لایه های دور ماه نیز به اندازه لایه های سنگی سطح زمین آب دارند».

● آب ماه از کجا آمده است؟

دانشمندان گمان میکنند که ذخایر آب بیشتری در قطب های ماه و لایه های درونی این قمر وجود دارند. بر اساس نظریه تاکنون موجود، ماه ۵/ ۴ میلیارد سال قبل بر اثر برخورد زمین با جرمی بزرگ، از سیاره ما جدا شده است. تا کنون گمان می شد که بر اثر این برخورد، آب موجود بخار شده باشد. با پیدا شدن آب باید اکنون بخش هایی از این نظریه دوباره بررسی شود.

دانشمندان در مورد آب موجود در ماه دو گمان دارند: یا تمام آب موجود بر روی "تکهی زمین" بر اثر برخورد یادشده بخار نشده است، یا آب موجود در ماه، در کمتر از ۱۰۰ میلیون سال پس از برخورد بزرگ، از طریق دیگر اجرام آسمانی به ماه رسیده است.

این که آیا آب پس از فورانهای آتشفشانی، در دهانه های کوه های آتشفشانی قطب های ماه و دور از نور جمع شده باشد را، دانشمندان ناسا در مأموریت های بعدی بررسی خواهند کرد.