از خصائص گیاهان پیازدار، غده های گوشتی، تکمه ای و سوخ دار احتیاج به دوره استراحت چندماهه است تا آمادگی برای رشد در دوره بعد را داشته باشد.

همه این گیاهان یک ذخیرة غذایی برای رشد گیاه در دورة بعد دارند. از جمله گیاهان غده دار گوشتی .می توان آلاله، زنبق و از گیاهان تکمه ای بگونیای تکمه دار و از گیاهان سوخ دار، گل لاله، سنبل، نرگس را نام برد.

در غده اغلب این دسته از گیاهان سلول گل دهنده تشکیل شده و به محض آنکه شرایط رشد فراهم شود، برگ و گل در مدت کوتاهی شروع به فعالیت می کنند.

ذخیره غذایی در هر یک از دسته های فوق متفاوت است. مثلاً مواد غذایی در پیاز زنبق در برگ های فلس فلس گوشتی که اطراف جوانه اصلی ذخیره می شود.

گیاهان غده دار گوشتی دارای ساقه بزرگ و فربه بوده و مواد غذایی در آن ذخیره می شود و جوانه جدید از قسمت فوقانی این ساقه، رشد می کند. ریشه هم در اطراف لبه پایینی ساقة سال قبل رشد می کند.

ممکن است چندین جوانه از یک ساقه رشد کند، ولی در هر صورت جوانه اصلی از وسط ساقه و جوانه های فرعی از جدار جانبی ساقه رشد می کند.

به طور کلی خانواده زنبق با تشکیل این ساقه ها تکثیر پیدا کرده و در محوطه ای که کاشته می شود، توسعه می یابد. بهتر است مدت سه تا چهار سال نسبت به تغییر محل بوته های آن اقدامی به عمل نیاورید تا خوب قوی شده و تکثیر پیدا کند. چنانچه محل کاشت آن رطوبت زیادی داشته باشد، باید سوخ ها را خارج کرده و خشکاند، سپس در پائیز آن را کاشت. همچنین در مناطق بسیار سرد برای جلوگیری از یخ زدن سوخ های آن باید همین عمل را انجام داد.

بعضی از پیازها در پاییز گل می دهند، ولی بسیاری از آنها در پائیز و زمستان به حالت خواب باقی مانده و در بهار از خواب بیدار می شوند.بعضی از پیازها را قبلاً آماده رشد کرده و در ماه های شهریور به فروش می رسانند. این گونه پیازها را باید بلافلاصله در گلخانه و یا شاسی بکارند، به طوری که در اواخر دی ماه به گل بنشیند. باید دانست پرورش پیازهایی که در پائیز به بازار عرضه می شوند، در فصل زمستان در گل خانه های سرد انجام می گیرد. مانند زنبق آفریقایی و گلایل نانا، ولی می توان در مناطق گرم و معتدل آنها را در محیط آزاد کشت نمود و چنانچه امکانات کاشت فراهم نباشد، باید پیاز را در محیط خشک (در داخل ماسه و شن شسته خشک) تا فصل بهار انبار کرده و در اول بهار مبادرت به کاشت آن کرد.

نکاتی که در انتخاب پیاز اهمیت دارد:

۱) اگر پیاز را در زمستان خریداری می کنید، باید دقت کنید که پیاز یخ زده نباشد. وقتی پیاز را لمس می کنید، قسمتی از آن نرم شده و اگر پیاز را در جای گرم نگاه داری کرده باشند، معمولاً پیازها رشد نموده و جوانه آن بیرون آمده و قابل استفاده نیستند. این گونه پیازها معمولاً مورد هجوم قارچ های مختلفی قرار گرفته اند.

۲) فروشنده باید واریته های مختلف یک پیاز را با برچسب مشخص کرده باشد و پیازهای مخلوط فاقد ارزش هستند.

۳) پیازهای مادر و پیازهای جوانه و پیازهای سرشاخه باید جدا از هم به فروش برسد، زیرا فقط پیازهای جوانه برای پرورش دهندگان مناسب اند و این گونه پیازها در سال اول گل نمی دهند.

بعضی از پیازها برحسب قطر آنها به فروش می رسند، باید پیازهای با قطر متوسط را انتخاب نمود. مثلاً غده های درشت سیکلمه مدت کمتری دوام می آورد، در گلدان نیز به سرعت ریشه می کنند. همچنین برای سنبل متوسط رز پیاز درشت به مراتب بهتر است.

۴) چنانچه در موقع انتخاب پیاز متوجه شدید پیاز تا حدی سبک است یا گوشت آن کمی نرم است، از انتخاب این گونه پیازها احتراز کنید، زیرا همگی مبتلا به قارچ هستند. چنانچه چند پره از پیاز را عقب بزنید، اسپرهای قارچ را در لابلای پره ها خواهید دید. در هر صورت باید پیازها را قبل از کاشت در محل قارچ کش فرو برید.پیازهای کوچک را، پس از آنکه در گلدان کاشته شدند، مدت یکی دو هفته در محیط خارج نگهداری کرده و سپس به داخل آپارتمان انتقال می دهند. این امر موجب پیش رس شدن پیاز می شود.

اگرچه انواع پیازها مواد غذایی مورد نیاز خود را در داخل غده ذخیره کرده اند و برای رشد و پرورش خود احتیاج به مواد غذایی جدید ندارند، ولی چنانچه بخواهیم از آنها استفاده دائمی ببریم، باید طبق دستور و برنامه منظمی به آنها کود دهیم. به خصوص در مورد گل هایی مانند: سنبل، لاله، زعفران و زنبق که به کود پوسیده احتیاج دارند.

باید توجه داشت که محل کشت، سرتاسر زمستان زیر و رو شود و به حد کافی کود داده و آن را برگردان نمود تا مواد غذایی در خاک بپوسد.باید توجه داشت که پیازهایی که در باغچه بدون کود و در خاک سفت کاشته شود، ضعیف مانده و زود در معرض بیماری های مختلف قرار می گیرند. قبل از هر چیز با توجه به وضع فیزیکی خاک، باید موارد مورد نیاز آن را تامین کرد و وضع فیزیکی خاک را متعادل کرد. مثلاً چنانچه خاک رسی و سنگین است، مقدار کافی برگ پوسیده ماسه، پودر استخوان یا پیت و مواد مشابه به خاک اضافه کرد و چنانچه خاک، شنی یا هموسی است، افزودن خاک برگ و پیت و ماسه ضرورت ندارد. پس از آماده کردن خاک، زمین را طبق نقشه ای که در دست است، تقسیم بندی کرده و برای هر پیاز گودال کوچکی با عمق مناسب حفر می کنیم و پیاز را در مجاور گودال قرار داده و اقدام به کشت پیاز می کنیم.

لازم به یادآوری است که طرح نقشة گلکاری باید طوری تنظیم شود که بتوان در اواسط اسفند تا اواخر خرداد باغچه پرگل داشت و با توجه به تاریخ باز شدن گل ها، هر پیازی را در جای معین کاشت.

مثلاً گل زعفران در نیمه اول اسفند تا اوایل فروردین و پس از آن نرگس و سنبل به گل می نشینند، سپس لاله های پیش رس و متعاقب آن لاله دیررس گل می دهد، لذا با توجه به تاریخ گل دهی پیازها، تهیه نقشه برای باغچه بسیار حائز اهمیت است و می توان این چهار نوع پیاز را در مجاور هم به فاصلة ده سانتیمتر کاشت تا در همه فصول یک سری گل در باغچه موجود باشد.

پس از آنکه گل های پیازدار، گلشان تمام شد، آنها را تا اواسط پائیز در زمین باقی می گذارند تا کاملاً قوی شده و سوخک های بیشتری تولید کند، ولی چنانچه به علت رطوبت زیاد یا عوامل دیگر، امکان پوسیدگی آن وجود داشته باشد، لازم است آنها را خارج کرده و در محل خشک و لای ماسه تا فصل کشت، نگهداری کنید.

عمق کاشت

به طور معمول عمق گودال را دو برابر قطر پیاز در نظر می گیرند و حداکثر مقدار خاکی که روی پیاز داده می شود، دو برابر قطر آن و حداقل برابر قطر آن خواهد بود، البته بعضی اوقات برای جلوگیری از نفوذ سرما به غدة پیاز، عمق آن را بیشتر منظور می کنند.