خیابان منتهی به مسجد مقدس جمکران را طی می کنیم و این اشعار با صدای زیبای علیرضا افتخاری در ضبط صوت ماشین طنین انداز می شود:

چون صید به دام توبه هر لحظه شکارم، ای طرفه نگارم

از دوری صیاد دگر تاب نیارم، رفتست قرارم

در بند و گرفتار بر آن سلسله مویم، خلاص از تو نجویم

از دیده ره کوی تو با اشک بشویم، با حال نزارم

تا آن لب شیرین به سخن بازگشایی، خوش جلوه نمایی

ای برده امان از دل عشاق کجایی، تا سجده گزارم

و اینجاست که اگر اهل دل باشید بی اختیار اشک شوق در چشمانتان حلقه می زند و دوست دارید با گریه و زاری و شکوه و گلایه فراوان از غم دوری یوسف زهرا(س) بنالید و بگویید آقاجان! یکسال دیگر گذشت و ما هنوز چشم انتظار قدوم مبارکت هستیم. یک نیمه شعبان دیگر از راه رسید و اما تو نیامدی.

آقاجان! در یکسال اخیر شیعیان و منتظرانت سختی های فراوان و فتنه های بزرگ و کوچکی را پشت سر گذاشتند و البته در پیچ و خم های مشکلات دست مبارک شما را می دیدیم که به عینه ما و جامعه اسلامیمان را هدایت می کرد.

آقای عزیزم! گرچه میدانی ولی بگذار بگویم که در یکسال اخیر دوستان نادان و خواص مردود شده بیش از دشمنان قسم خورده دل نایب بر حقت امام خامنه ای عزیز و دوستداران ولایت را پرخون کردند و اما همه این سختی ها را تحمل کردیم به امید فرجت! ای دادگستر جهانی، پس کی می آیی؟

فردا سه شنبه نیمه شعبان، روز ولادت بزرگمردی است که با ظهور گرانقدرش جهان را پر از عدل و داد خواهد کرد آن زمان که پر از ظلم و ستم شود.

بر همین اساس در شماره امروز گزارش کیهان نگاهی خواهیم داشت به موضوع منتظران ظهور و نشانه های انتظار در شیعیان و رهروان مهدی موعود(عج)، با این امید که حضرت بقیه الله الاعظم ارواحنا فداء از ما راضی و خشنود باشند و در عرصه قلم و اطلاع رسانی گوشه چشمی و عنایتی به ما داشته باشند تا بتوانیم رسالت خود را در دفاع از آرمان های بلند انقلاب اسلامی، بدون هیچگونه لغزش و خطایی دنبال کنیم.

غیبت صغرا، غیبت کبری

حضرت امام صادق(ع) می فرمایند: «هر کس می خواهد از یاوران حضرت قائم(عج) باشد باید انتظار بکشد و در عین انتظار به تقوی و خوش خلقی عمل کند.»

براساس روایات موجود امام عصر(عج) در روز جمعه پانزدهم شعبان المعظم سال ۲۵۵ هجری در شهر سامرا به دنیا آمدند که می گویند شبیه ترین مردم در خلق و خوی به پیامبر اعظم(ص) می باشند.

زمان غیبت صغری از سال ۲۶۰ هجری آغاز و در سال ۳۲۹ هجری قمری پایان یافت که حدود ۰۷ سال به طول انجامید، گرچه اقوال دیگری نیز گفته شده، اما غیبت کبری از همان سال ۳۲۹ هجری شروع شده و از آن زمان تاکنون زمام امور مسلمین به ولی فقیه و مجتهد جامع شرایط سپرده شده است.

وظایف منتظران واقعی

منتظر واقعی وظایف و مشخصه های ویژه ای دارند.

حجت الاسلام والمسلمین محمد مهدی مرادی، کارشناس ارشد تبلیغ در حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار سرویس گزارش روز کیهان به وظایف منتظران ظهور اشاره می کند و می گوید: «اولین وظیفه یک منتظر واقعی این است که امام خود را به درستی بشناسد و آن را به دیگران هم بشناساند.»

مرادی در ادامه می گوید: «بنابر روایات موجود، هرکس که امام زمان خود را نشناسد به مرگ جاهلی مرده است، در تفسیر این روایت باید گفت اگر فردی امام خود را نشناسد به طورکلی گمراه است و اگر هم در آن حال از دنیا برود یقیناً به مرگ جاهلی از دنیا رفته، از همین رو اولین وظیفه یک منتظر واقعی شناخت امام زمان خویش است.»

این کارشناس ارشد تبلیغ در حوزه علمیه قم به وظایف دیگر منتظران ظهور اشاره می کند و می گوید: «دومین وظیفه، مبارزه با انحرافات و کج روی ها در جامعه است، بر همین اساس اگر بی تفاوت بودن در برابر انحرافات و مفاسد اجتماعی در وجود هر فردی دیده شود به خودی خود نشان می دهد که آن فرد به هیچ عنوان در دسته منتظران حضرت مهدی(عج) قرار ندارد. اما سومین نشانه یک منتظر، تبیین دقیق اهداف امام در جامعه است، بدان معنا که اگر آن حضرت تشریف بیاورند چه کاری انجام می دهند، ما نیز همان کارها را انجام دهیم. به عنوان مثال در زمان ظهور، حضرت مهدی عدالت را برقرار و امنیت را در سراسر جهان حاکم می کنند و با هر نوع مظهر بی عدالتی و ظلم و ستم مقابله خواهند کرد، یک منتظر واقعی هم باید به خوبی در این راستا قدم بردارد تا بتواند در ردیف منتظران آن حضرت قرار بگیرد.»

واقعیتی به نام امام عصر(عج)

«خصوصیت اعتقاد ما شیعیان این است که این حقیقت را در مذهب تشیع از شکل یک آرزو و یک امر ذهنی به صورت یک واقعیت موجود تبدیل کرده است. شیعیان وقتی منتظر مهدی موعودند، منتظر آن دست نجات بخش هستند و در عالم ذهنیات غوطه نمی خورند، یک واقعیتی را جستجو می کنند که وجود دارد، حجت خدا در بین مردم زنده است، موجود است، با مردم زندگی می کند، مردم را می بیند، با آنهاست، دردهای آنها و آلام آنها را حس می کند، انسان ها هم، آنهایی که سعادتمند باشند و ظرفیت داشته باشند در مواقعی به طور ناشناس او را زیارت می کنند. او وجود دارد، یک انسان واقعی، مشخص، با نام معین، با پدر و مادر مشخص و در میان مردم است و با آنها زندگی می کند.»

بخشی از بیانات گهربار نایب امام عصر(عج) حضرت آیت الله خامنه ای را خواندید که دو سال قبل در روز نیمه شعبان و در دیدار با اقشار مختلف مردم ایراد فرموده اند.

دکتر علیرضا جهانیان، کارشناس علوم قرآنی در تعریف انتظار فرج به گزارشگر کیهان می گوید: «در موضوع فرج امام عصر(عج) انتظار به این معناست که ما خود را باید برای سربازی امام زمان(عج) آماده کنیم، آن هم سربازی در محضر منجی بزرگی که می خواهد جهان را پر از عدل و داد کند و با ظلم و ستم و فساد در عرصه بین المللی بجنگد، به همین علت چنین انتظاری سخت و دشوار است، چراکه اگر خود را سرباز واقعی امام زمان(عج) می دانیم باید با هر نوع بی عدالتی مبارزه کنیم و هرلحظه و در هر زمینه ای باید آماده باشیم.»

دکتر جهانیان در ادامه به نظارت همه جانبه امام زمان(عج) بر اعمال و رفتار ما اشاره می کند و می گوید: «امام زمان از هر آنچه که در درون ما می گذرد کاملاً آگاه است، به همین دلیل باید بسیار مراقب اعمال و رفتارمان باشیم و کاری نکنیم که موجب نگرانی امام حاضر را از خود شویم.»

این استاد دانشگاه به بی تفاوتی در برابر ظلم و ستم به مردم به عنوان مهمترین تقابل در برابر انتظار فرج اشاره می کند و می گوید: «افرادی که در مقابل مفاسد جامعه و چرب و شیرین دنیا خود را می بازند و حس بی تفاوتی به آنها دست می دهد یقیناً نمی توانند در ردیف منتظران امام زمان(عج) به حساب آیند، چون کسی که منتظر مصلح بزرگ است باید خود اصلاح گر بزرگی در جامعه باشد.»

در منتظر واقعی افراط و تفریط وجود ندارد

کارشناسان اعتقاد دارند گرایش به تفکرات آخرالزمانی نه تنها بازتاب اضطراب ناشی از یک دوران سخت تاریخی بلکه نشان دهنده تغییر زمانه است. دکتر رحیم قربانی، مسئول قرآن و عترت سازمان بسیج دانشجویی کل کشور در گفتگو با خبرنگار سرویس گزارش روز کیهان به افراط و تفریط اشاره می کند و می گوید: «اگر به تاریخ اسلام نگاه کنیم خواهیم دید افرادی بوده اند که به ظاهر به ولایت و امام زمان اعتقاد داشته اند ولی به جهت اینکه آن ملاک و معیارهای امام و نقش حقیقی راه را یا نشناخته اند و یا گم کرده اند، راه به اشتباه رفته و گرفتار افراط و تفریط شده اند، به عنوان مثال خوارج افرادی بودند که حتی برخی از آنها نماز شبشان قضا نمی شد اما در شناخت معیارها اشتباه کردند و در مسیر ولایت دچار انحراف شدند.»

دکتر قربانی به برخی جریان های افراطی و تندرو که این روزها حتی می خواهند خود را انقلابی تر از ولی فقیه معرفی کنند به عنوان موج جدید فتنه یاد می کند و می گوید: «در دعای شعبانیه آمده است که در موضوع ولایت اگر یک قدم جلوتر یا عقب تر از ولی فقیه باشیم، این موضوع باعث سقوط انسان می شود، از همین رو راه درست این است که با ولایت همقدم باشیم، که اگر همقدم و همراه واقعی ولایت باشیم آن گاه می توانیم یک منتظر حقیقی امام عصر(عج) هم به حساب آییم.»

مسئول قرآن و عترت سازمان بسیج دانشجویی کل کشور می گوید: «در طول تاریخ انقلاب اسلامی بارها شاهد افرادی بوده ایم که گرفتار تندروی شده اند که این مسئله حتی در برهه هایی از زمان در مسیر حرکت انقلاب اسلامی مانع ایجاد کرده و ضرر و زیان هایی هم متوجه کشور شده است.»

دکتر قربانی به انحراف خواص اشاره می کند و می گوید: «برخی خواص در برهه هایی دچار تزلزل شدند و در مسیر حق و حقیقت یا عقب مانده و یا جلوتر حرکت کردند، شاید یکی از وظایف منتظران ظهور در عصر حاضر این باشد که از انحراف برخی خواص جلوگیری کند و آنها را بیدار نمایند.»

خانه تکانی درونی لازم است

کارشناسان علوم دینی معتقدند برای اینکه بتوانیم در زمره منتظران حضرت مهدی(عج) باشیم لازم است که خانه دل را بیاراییم و کینه و حسد و هر آنچه که مانع وصال یار است از دل بزداییم.

حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا اوسطی، کارشناس علوم قرآنی درباره امام زمان به گزارشگر کیهان می گوید: «در روایات آمده است که امام زمان(عج) سیزده هزار و سیصد و سیزده ملکه مقرب الهی را در اختیار دارد و از هیچ کدام از شیعیان و اعمالشان غافل نیست، این مسایل به خوبی نشان می دهد که امام زمان(عج) هیچ احتیاجی به ما ندارد بلکه این ما هستیم که به شدت به عنایات آن حضرت محتاجیم.

اوسطی می گوید: «یکی از بزرگترین توفیقات شیعیان این است که امام زمان را دارند، به همین علت باید بیشترمراقب اعمال و رفتارمان باشیم و کاری نکنیم که دل حضرت از رفتارمان به درد آید و طوری نباشد که حضرت بگویند: من از بیگانگان هرگز ننالم، که با من هرچه کرد آن آشنا کرد.»

این کارشناس علوم قرآنی در ادامه می گوید:«در زمان حاضر وقتی در یک انتخابات قانونی فردی رای لازم را کسب می کند، می بینیم طرف مقابل آن قدر گرفتار حب دنیاست که به هیچ عنوان راضی نمی شود و رای میلیونی مردم را نادیده می گیرد و به فریب افکارعمومی می پردازد، چنین فرد یا افرادی بدون شک در ردیف منتظران واقعی به حساب نمی آیند.»

وی به نظارت مستقیم امام زمان بر رفتار مسئولان حکومت اسلامی اشاره می کند و می گوید: «در حکومت اسلامی یک مقام مسئول چگونه زندگی می کند و نوع مدیریت و کارش چگونه است بسیار حائز اهمیت است. مسئولان ما باید بدانند هر لحظه زیر ذره بین نظارتی امام عصر(ع) قرار دارند و به هیچ عنوان راه گریزی برای فرار از نگاه امام ندارند، حال اگر مسئولی خود را در محضر امام زمان ببیند از یک طرف باید او را در ردیف منتظران حقیقی حضرت به حساب آورد از طرف دیگر داشتن حس انتظار منجی خود به او کمک می کند تا بهترین نوع مدیریت را به نمایش بگذارد و مثلا نگذارد به مردم ظلم شود و در راه تحقق همه جانبه عدالت تلاش می کند.»

در باب مسجد مقدس جمکران

مسجد مقدس جمکران به نوعی جلوه گاه عنایات امام زمان و تجلی گاه کرامات و معجزات حضرت مهدی(عج) و میعادگاه منتظران و شیفتگان قائم آل محمد(ص) است.

در این مسجد مقدس می توان عطر ناب حضور حضرت مهدی(عج) را حس کرد. چه افرادی که در این مکان مقدس شرافت دیدار امام عصر را یافته اند و دست عنایت آقا را بر سر خود لمس کرده اند.

علمای بزرگواری که در طول تاریخ همواره به این مکان مقدس اهتمام ورزیده اند، ارادتمندانی که در سالیان درازی از عمر خویش هرگز از زیارت این مسجد مقدس غافل نشدند و مردمانی که هر هفته راه طولانی محل سکونت خود را به شوق جمکران در نور دیده اند به یقین از توجهات صاحب این مسجد بهره ها برده و کرامات فراوانی دیده اند.

با این حال آیا می شود این همه آرامش روحی، رشد ایمانی و کمالات معنوی برای نمازگزاران مسجد مقدس جمکران، بدون امدادهای مشفقانه و دعاهای خالصانه حضرت مهدی(عج) تحقق یابد؟

ایرج نظافتی