فرهنگ انتظار و مهدویت اقیانوس بی کرانی است که هر معتقد به امام قائم (عج) در حد بینش و دانش و تحقیقی که کرده از آن برداشت می کند؛ نگرشی درست به ظهور منجی موعود از سلاله پاک پیامبر اسلام (ص) و درک صحیح از معیار ها، ارزش ها و مسئولیت ها و احیای امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح خود و جامعه است؛ رابطه ای قوی و پایدار بر اساس رابطه ولایی، بین انسان و امام عصر(عج) ایجاد می کند. فرهنگ انتظار، حرکت آفرین، امیدبخش، تلاش آور و نشاط آور است و تمام ناهنجاری های فردی و اجتماعی، یأس و نومیدی و خستگی و پوچ گرایی را از بین می برد؛ فرهنگ حرکت و تلاش در جهت زمینه سازی ظهور منجی موعود است؛ فرهنگ رویش و پویش و دریچه ای به جهان آینده و راه نجات فردی و اجتماعی از بن بست ها و گرفتاری های جسمی و روحی به شمار می آید؛ مولد تلاش و حرکت به سوی آینده روشن و بهتر است. فرهنگ مهدویت زیربنای ایجاد نظم عادلانه جهانی در پرتو انسان کامل و رهبری معصوم به شمار می آید و انسان ها و جامعه را در برابر تمام بیماری های فکری و روحی بیمه می کند؛ فرهنگ مهدویت در پیش گیری بنیادی از تهاجم فرهنگی نقش اساسی دارد و تمام کمبود ها را جبران می کند و تمام موانع را برمی دارد و سکوی پرواز به جهانی آزاد و بهتر است.

این فرهنگ انسان و جامعه را برای تحقق جامعه مهدوی آماده می سازد و فرهنگ اصلاح خود و جامعه، آمادگی برای ایثار و تسلیم فرمان مولای خود شدن است؛ فرهنگ اندیشه، طرح و عمل، تزکیه، عشق، حرکت، جهاد و شهادت به شمار می آید. منتظر، انسان مسلمان متعهدی است که هر لحظه انفجار قطعی نظام های ضدانسانی را انتظار می کشد و همواره خود را برای شرکت در چنین انقلاب جهانی و بدر دومی آماده می کند که با شمشیر علی(ع) و زره پیغمبر (ص) و به دست فرزند این دو برپا می شود. فرهنگ انتظار و مهدویت، فرهنگ تلاش مستمر، بابرنامه و خستگی ناپذیر و حرکت در مسیری هدف مند است و به طور منظم برای شناخت ارزش ها و باورها و مشخص کردن اهداف، سیاست گذاری ها، برنامه ریزی ها و اجرای آنها هم راه با نظارت و کنترل تلاش می کند و زمینه های ظهور منجی عالم و رشد و تکامل پایدار انسان و جامعه را فراهم می سازد.

برای زمینه سازی تغییر و تحولات فردی و اجتماعی، لازم است اقدامات مختلفی انجام شود؛ از جمله:

۱) درک و شناخت امام و نیاز مبرم به او و درک حق ولایت او؛

۲) داشتن عشق و محبت به امام؛

۳) پذیرش ولایت و سرپرستی و حاکمیت و پیشوایی امام؛

۴) بستن عهد و پیمان با امام؛

۵) اطاعت و تبعیت از امام؛

۶) شناخت و اطاعت از ولی فقیه و قیام علیه ستم و استقرار نظام اسلامی.

انسان با طی این مراحل، آمادگی های فکری و روحی لازم را پیدا می کند و می تواند هدف مند و بر اساس طرح راه بردی طولانی مدت برای آماده سازی زمینه های ظهور حرکت نماید و مقدمات لازم را برای حکومت جهانی مهدی موعود(عج) آماده سازد.

آیت الله مکارم شیرازی، چند آمادگی را برای پذیرای چنان حکومتی، ضروری می دانند:

۱) آمادگی فکری و فرهنگی (سطح فکری و فرهنگی مردم جهان چنان بالا رود که بدانند مسئله نژاد، مرزهای جغرافیایی، تفاوت رنگ ها و زبان ها و سرزمین ها نمی توانند بشر را از هم جدا سازند)؛

۲) آمادگی اجتماعی (مردم جهان باید از ظلم و ستم و نظامات موجود خسته و مأیوس شوند)؛

۳) آمادگی تکنولوژی و ارتباطی (وجود فن آوری نه تنها مزاحم حکومت جهانی عادلانه نیست، بلکه شاید بدون آن وصول به چنین هدفی محال باشد)؛

۴) آمادگی های فردی (حکومت جهانی قبل از هر چیزی به مؤمنان کوشا و باارزش نیاز دارد تا بتوانند مسئولیت چنان اصلاحات عظیمی را به دوش گیرند).

با توجه به این موارد، برای آماده سازی زمینه های ظهور، به برنامه ای منظم و راه بردی نیاز است که در آن اهداف، مسیر حرکت و راه بردها، سیاست گذاری ها و برنامه ریزی ها در آن مشخص شده باشد و در مرحله اجرا به تخصیص منابع، نظارت و کنترل مستمر بر کلیه فعالیت ها نیاز دارد. این برنامه راه بردی از چند مرحله ذیل تشکیل می شود:

۱) بررسی نظام ارزشی و مشخص کردن معیار ها و ارزش ها؛

۲) بررسی وضعیت فعلی در داخل و خارج از کشور؛

۳) بررسی فرصت ها و تهدید ها و نقاط ضعف و قوت؛

۴) مشخص کردن اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت، مانند قسط و عدل، ظلم ستیزی و... ؛

۵) تدوین راه برد طولانی مدت در زمینه قسط و عدل و ظلم ستیزی؛

۶) تدوین سیاست های مورد نیاز بر اساس اهداف و راه برد تعیین شده؛

۷) تهیه برنامه های کوتاه و میان مدت و تخصیص منابع و بودجه؛

۸) نظارت و کنترل مستمر بر کلیه فعالیت ها در این زمینه؛

۹) در نظر گرفتن عوامل مؤثر در این جهت.

ابتدا باید تصمیم گیری های راه بردی صورت گیرد تا در زمینه های مختلف فرهنگی، علمی، آموزشی، تحقیقاتی، هنری، ورزشی، اقتصادی، اجتماعی، صنعتی و تکنولوژی، ما را به زمینه های مورد نیاز برای ظهور منجی عالم نزدیک نماید.

مدل پیش نهادی برای تدوین و اجرای راه برد آماده سازی زمینه های ظهور

در زمان غیبت صغرا، برنامه و ساختاری حساب شده تهیه و اجرا شد تا شیعیان در دورترین نقاط جهان مانند ایران، مصر، عراق، مراکش، شمال افریقا و جزیرة العرب از طریق وکیلانی معتقد که در شبکه ارتباطی مخفی ای فعالیت می کردند، مسائل خود را با نایب خاص امام در میان بگذارند. نایبان چهارگانه با هم کاری دست یاران و وکیلان خود، جامعه شیعه را در جهت اهداف اسلامی هدایت می کردند. نایبان توانستند راه ارتباطی مؤثر و مطمئنی بین نقاط شیعه نشین ایجاد نمایند که برای حفظ سازمان رهبری در جهان تشیع سرنوشت ساز بود. این برنامه ذهن شیعیان را برای پذیرش اصل غیبت آماده نمود. در آن زمان نایبان چهارگانه رهبران و کارگزاران جامعه شیعه به شمار می آمدند که امام زمان(عج) آنها را به طور مستقیم انتخاب کرده بودند. شیعیان به وسیله این شبکه پنهانی با مرکز رهبری در بغداد و یا سامرا ارتباط برقرار می کردند.

در زمان غیبت کبرا نیز برای آماده کردن زمینه های ظهور، به طرح یا راه بردی کلی نیاز است تا به صورت منسجم و منظم، تمام بخش های مختلف فرهنگی، هنری، آموزشی، پژوهشی، علمی، تکنولوژی، صنعتی، کشاورزی و خدمات را برای اهداف تدوین شده در این مسیر هدایت نماید. استقرار عدالت و گسترش آن تنها با دگرگونی ارزش ها و معیار ها و تغییر در تمایلات مردم کافی نیست، بلکه به برنامه ای راه بردی و ساختاری مناسب نیاز دارد. این برنامه باید ویژگی هایی داشته باشد که در طول زمان ارزیابی گردد تا اشکالاتش برطرف شود؛ به صورتی که در نهایت گنجایش عدالت مهدوی را داشته باشد.

مرتضی صادق عمل نیک

توسط مهدی یاراحمدی خراسانی

http://athir.blogfa.com