نهم بهمن ماه، یادآور شهادت بزرگمردانی در جبهه فکه است که ۲۵ سال پیش در چنین روزی در هنگام شناسایی منطقه و مواضع دشمن – در هنگامی که سایر فرماندهان برای ارائه گزارش اوضاع جبهه به محضر امام خمینی(ره) مشرف شده بودند – به لقای پروردگار خویش شتافتند.

شهید بقایی، شهید مؤمنیان، شهید قلاوند، شهید رضوانی و قافله سالار آنان شهید غلامحسین افشردی (حسن باقری). (و هنوز در حیرتم که مرتضی صفاری و پالاش و من باقی ماندیم!)

جنگ در ذات خود برای موجود ضعیفی چون انسان دشوار است و فرماندهی بر مجموعه انسان ها در جنگ دشوارتر و تغییر مسیر جنگ از فرود به فراز و از حضیض به اوج، کاری است بس گرانسنگ و به همین نسبت نیز محتاج افرادی استثنایی.

شاید در تاریخ دفاع مقدس هیچ مقطعی تعیین کننده تر از دوران گذار از تلخی ها، سختی ها، شکست ها و ناملایمات نیم سال ابتدای جنگ به سال دوم مشحون از پیروزی های بزرگ همچون ثامن الائمه (شکست حصر آبادان)، طریق القدس (آزادسازی بستان)، فتح المبین (آزادسازی غرب دزفول) و بیت المقدس (آزادسازی خرمشهر) نباشد.

اما کلید این گذار باورنکردنی چه بود؟ نیم سال ابتدای جنگ را با چهره هایی چون تهاجم وحشیانه بعثیان عراقی و جنایت مکرر آنها، غافلگیری و ناآمادگی نیروهای خودی، فرماندهی ناشیانه و تفرقه افکنانه بنی صدر و بی مهری و ستمگری همسایگان و قدرت ها می شناسیم.

ناکامی چند عملیات وسیع غرب دزفول، جاده ماهشهر و هویزه، بطلان تفکر کلاسیک در نبرد را به اثبات رسانده بود و هیچ ایده جایگزینی برای آن وجود نداشت. مجموعه این روند، یأس را در جبهه حاکم کرده بود و تفرقه ایجاد شده در داخل کشور با آشوب آفرینی ۱۴اسفند ۱۳۵۹ توسط طیف بنی صدر نیز وضع نامناسبی را در داخل حاکم کرده بود.

در چنین شرایطی، عملیات امام مهدی در غرب سوسنگرد در ۲۶ اسفند ۱۳۵۹ همچون نهالی از دل زمین سر برآورد و طی اندک مدتی با انجام ۲۵ عملیات پیاپی محدود تا متوسط، زمینه انجام عملیات گسترده ثامن الائمه برای شکستن حصار آبادان را در ۵ مهر ۱۳۶۰ فراهم کرد.

شهید حسن باقری با استعداد و هوش سرشار، ایمانی استوار، ذهنی خلاق، اراده ای سنت شکن، تحرکی فوق العاده و فکری بلند و سازنده در عمل به آیه شریفه «الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا» راه گشودن گره را در تسلط بر زمین نبرد و جزئیات توانایی ها و نقاط ضعف دشمن جست وجو کرد و با کمک الهی راه را نیز یافت.

در طی ماه های اول تا سوم جنگ، واحد اطلاعات عملیات را در تمام محورهای جبهه جنوب تشکیل و نفرات شان را آموزش داد. ارتباط منسجمی میان آنها ایجاد کرد و علاوه بر تسلط کامل بر جزئیات زمین و یافتن راهکارهای نفوذ در خطوط دشمن، بسیاری از حرکات ارتش دشمن را پیش بینی کرد.

برای مثال، من خود شاهد پیش بینی وی درخصوص الحاق دو سپاه سوم و چهارم ارتش عراق در شرق هور در آبان ماه سال ۱۳۵۹بودم که دو ماه بعد اتفاق افتاد.

شهید باقری اطلاعات را برای عملیات می خواست و لذا کاربردی و دقیق بودن اطلاعات مهم ترین خصیصه مورد مطالعه او از محورها بود و به همین طریق نیز زنجیره ای از چند عملیات محدود را در غرب سوسنگرد، جنوب حمیدیه، غرب شوش، غرب و شمال غرب دزفول، شمال آبادان و... طراحی کرد تا با انجام پیروزمندانه آنها هم وضعیت روانی حاکم بر جبهه از یأس به امید تغییر کند، هم دشمن سرمست از پیروزی را محک بزند و هم کادرسازی و تجربه اندوزی را برای خود و سایر فرماندهان ارمغان آورد.

در هریک از این چند عملیات از یک گروه (حدود ۱۰۰نفر) تا ۳ گردان (حدود ۱۰۰۰نفر) رزمنده شرکت داشتند و بدون استثنا با پیروزی همراه بودند؛ به نحوی که انجام موفق عملیات «فرمانده کل قوا خمینی روح خدا» در آخر خرداد ماه ۱۳۶۰ در جبهه دارخوین آنچنان شوکی بر ارتش متجاوز عراق وارد کرد که پیروزی رزمندگان اسلام را بعضا به طراحی مستشاران خارجی و نیز راهکارهای خارق العاده نسبت دادند (اسناد غنیمتی از سنگرهای ارتش عراق در عملیات ثامن الائمه).

پس از این چند عملیات تعداد بسیاری از فرماندهان بزرگ سپاه اسلام، کوله باری از تجربه های موفق در شناسایی دشمن و طراحی و اجرای عملیات را با خود داشتند و توانستند با سیر صعودی شگرفی، سازمان رزمی سپاه را در عملیات ثامن الائمه (۵/۷/۱۳۶۰) به ۱۲ گردان، در طریق القدس (۱۲/۹/۶۰) به ۳۰ گردان، در فتح المبین (۱/۱/۶۱) به ۶۰ گردان و در بیت المقدس (۱۰/۲/۶۱) به ۱۰۰ گردان افزایش دهند و یاران صدام را از ارتشی پیروز و مغرور به ارتشی شکست خورده و سرافکنده تبدیل کنند و اکثر سرزمین های میهن اسلامی را آزاد سازند.

چه خوب است که نسل جوان ما رموزی چون ایمان، اعتقاد، تلاش، خلاقیت، خودباوری و پشتکار را از شهدایی همچون باقری و فرماندهان تربیت یافته توسط او فراگیرند، وجهه حرکت خود قرار دهند و مطمئن باشند که قله فتح ناشدنی در جهان وجود ندارد.