آیا مورد آزاده نامداری نقض حریم خصوصی بود

اگر آزاده نامداری آن سخنان را در مورد حجاب غالب نمی گفت, امروز می توانست به کار رسانه ها خرده بگیرد, اما این نکته را از یاد نبریم که حتی با علم به این موضوع, چنین ورودهایی به حریم خصوصی افراد, ورود موجهی نیست و نباید به عادت بدل شوند

آیا می توان انتشار عکس های آزاده نامداری را ورود به حریم خصوصی تشخیص داد؟ آیا می توان به خاطر انتشار این عکس ها از رفتارهای فردی ایرانیان در شبکه های مجازی و حتی رسانه های امروز انتقاد کرد؟ سؤالاتی مشابه و اطلاعاتی درست و غلط درباره پناهنده شدن یا... در چند روز اخیر به داغ شدن هشتگ آزاده نامداری در شبکه های اجتماعی انجامیده که در پاسخ به آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

یک) بحث حریم خصوصی و بایدها و نبایدهای ورود به آن بسیار مهم است. در کتاب اخلاق روزنامه نگاری، فصلی را خانم کارن سندرز به این موضوع اختصاص داده و گفته است که در اتحادیه اروپا با ورود به حریم خصوصی افراد، برخوردهای سختگیرانه ای صورت می گیرد و پیگیری های قضائی در پی دارد؛ به عنوان نمونه او به پرونده خانم خواننده ای اشاره می کند که از رسانه ای بابت انتشار عکس های خصوصی اش شکایت کرده است. در حکمی که قاضی پرونده اعلام می کند، به این موضوع اشاره شده که هنرپیشه ها و سلبریتی ها از آنجایی که شخصا خود را در معرض دیده شدن قرار می دهند، دیگر نمی توانند ادعای حریم خصوصی داشته باشند. مورد بعدی، پرونده وزیر آموزش انگلستان بود که از علنی شدن روابط خصوصی اش شکایت کرد. در این پرونده نیز دادگاه با استناد به اینکه وزیر از حقوق عمومی برخوردار بوده و از مالیات عمومی مردم دستمزد می گیرد، اعلام می کند که چنین شخصی نمی تواند از ورود رسانه ها به حریم خصوصی اش سخن بگوید.

دو) بر کسی پوشیده نیست که رسانه ها به طورکلی و رسانه های داخلی به طور خاص باید حریم خصوصی مردم را رعایت کنند و به نوعی نگهدارنده زندگی خصوصی مردم باشند، اما آنچه در مورد ماجرای آزاده نامداری اتفاق افتاد، حالت سرزنشی بود که ایشان به افرادی روا داشتند که پوشش غالب را رعایت نمی کردند. اگر ایشان آن گفت وگو و ابراز نظر را انجام نمی داد، قضیه عکس هایی که در خارج از کشور تهیه شده، تا این حد برجسته نمی شد.

سه) پرداختن به این موضوع که حجاب یک امر خصوصی است یا عمومی، مربوط به حوزه فقه است و محترم، اما همه آنهایی که تجربه سفر به خارج از کشور را داشته اند با من هم عقیده اند که در بیرون مرزها، خیلی ها، خیلی کارها می کنند! بارها دیده ایم که در فرودگاه شهرهای خارجی، ایرانی ها یک سرووضع دارند و به محض ورود هواپیما به مرزهای کشور خودمان، شرایط تغییر می کند.

چهار) اگر آزاده نامداری آن سخنان را در مورد حجاب غالب نمی گفت، امروز می توانست به کار رسانه ها خرده بگیرد، اما این نکته را از یاد نبریم که حتی با علم به این موضوع، چنین ورودهایی به حریم خصوصی افراد، ورود موجهی نیست و نباید به عادت بدل شوند. بررسی های من در مورد رسانه های ترکیه نشان می دهد که ورود به حریم خصوصی افراد در این کشور یک عادت رسانه ای است و باید نگران بود که در ایران این موضوع عادی سازی نشود.

پنج) رسانه ها در کشورهای غربی، برای به دست آوردن تیراژ، کارهای مختلفی انجام می دهند؛ مثل همین ورود به حریم خصوصی چهره ها و پاپاراتزی. در کشور ما اما به خاطر اعتقادات مردمی و رقابتی نبودن مطبوعات - که مسئله به دست آوردن تیراژ به هر قیمتی را بی اهمیت می کند- این مسئله رایج نیست و به ندرت اخباری در مورد آن مطرح می شود. شاید به خاطر همین موضوع، در قانون مطبوعات و قوانین تعزیری دراین باره فصل یا ماده ای نداریم. در غرب اما چنین نیست، اگر ورود به حریم خصوصی افراد یک عادت رسانه ای است، در عوض، جزئیات آن به طور دقیق تبیین شده است؛ ورود با چه کیفیتی، از طرف چه رسانه ای، به چه نیتی و در مورد چه شخصیتی.

علی اکبر قاضی زاده