فیدل کاسترو و کوبا از هم تفکیک ناپذیرند!

سخن گفتن ازفیدل کاسترو سخن گفتن ار کوبا را به ذهن می آورد. از زمان پیروزی انقلاب و سرنگونی دیکتاتوری باتیستا، این دو کاسترو وکوبا – از هم تفکیک ناپذیرند. انقلاب دگرگونی های عمیقی را به همراه آورد که بسیاری از آنها مانند تقسیم اراضی در جهت مخالف نظریات و خواسته های کشور های بزرگ بود. این دگرگونی های اساسی تشدید مداوم اختلاف با آمریکا را به همراه داشته است. انقلاب با کسب ماهیت مارکسیستی و سوسیالیستی، ثروتمندان صاحب زمین را واداشت تا به میامی بگریزند و واشنگتن از همان زمان به کارزاری خصمانه علیه کوبا مبادرت ورزید و یک تحریم اقتصادی ( تمام عیار) را به آن تحمیل کرد که بطور مداوم شدیدتر و شدید تر میشود.

کاسترو برای من یکی از بزرگ ترین دولتمردان واز آنهایی است که همانند «ویلی برانت» و «اولاف پالمه» دید و برداشتی کلی و وسیع به جهان دارند، دیدی که می تواند دگرگونی های ژرفی را سبب شود.

فیدل کاسترو، این شخصیت با فرهنگ، محور سیاست خود را بر آموزش و پرورش، بهداشت، کار و مسکن بنا نهاد. امروز حتی یک کودک سرگردان در سراسر جزیره دیده نمیشود. کوبا علیرغم کمبود منابع طبیعی یک چنان سیستم بهداشتی درمانی را گسترش داده است که در جهان در میان بهترین ها جای دارد. بسیاری ازجوانان از چهار گوشه چهان برای تحصیل در کوبا، از دولت این کشوز بورسیه دریافت میکنند. همبستگی با خلق ها محور دیگری ازسیاست های فیدل کاسترو است که از جمله با اعزام معلمان، پزشکان، تکنیسین ها به ویتنام، آنگولا، هائیتی، ونزوئلا و یا بولیوی تحقق می یابد، آن هم حتی در زمانی که آمریکا به سوی کوبا نیرو اعزام می داشت ویا برای جلوگیری از رسیدن «کشتی های صلح» به کوبا، ابتکاری که شخصیٌت هائی همچون اولاف پالمه ونیز من درآن مشارکت داشتیم، بنادر نیکارا گوئه را مین گذاری میکرد.

من بدفعات به کوبا رفتم وهمیشه از انسانیتی که فیدل کاسترو که از خود نشان میداد شگفت زده میشدم. او اشخاص را با نام کوچک شان خطاب میکرد. زندگی نامه فردی آنها را می شناخت . وقتی از محله ای بازدید میکرد ویا به روستایی میرفت بیشتر از آن که یک رهبر باشد ، یک دوست بود. در اروپا نتوانستند این خصوصیت او را خوب ترسیم کنند. او مارکسیستی بود با نوعی از روحیات معنوی که همواره انسانیت والای خود را نمایان می ساخت، با روحی گشایش گر بطوری که همه مذاهب در کوبا مورد احترام است و تمام مراسم دینی آنها آزادانه به جا آورده میشود . فیدل کاسترو روشنفکری است با دیدی که پاره ای از وقت ها، می توان گفت، پیامبر گونه است . مثلأ در سال ۱۹۸۴ او اولین ملاقات و گرد همآیی در باره «بدهی» ها را سازمان داد. هزار پانصد نماینده از سراسر جهان در این کنفرانس شرکت کردند . تمام آنچه که می بایست در مد نظر قرار گیرد مثلأ نتایج مصیبت بار «وام ها» به روی کاغذ آمد.

یکی دیگر از دغدغه های همیشگی فیدل کاسترو نزدیک کردن خلق ها به یکدیگر بود و بعضی وقتها، علیرغم دولت ها– مانند مورد کشور من آرژانتین . در این جهت او یک ادامه دهنده راه «بولیوار» (۲ ) یا «مارتی» ( ۳) بود که امروزه ونزوئلای چاوز وبولیوی مورالس این راه را ادامه میدهند.

اینک، اندک اندک در امریکای لاتین یک جبهه مشترک با آماج گیری یک همگونی منطقه ای شکل میگیرد .

اما به آنهایی که فیدل کاسترو را به یکتاتوری متهم میکنند جواب میدهیم که انقلاب کوبا باید از خود در برابر تجاوزها حمایت کند. فقط کافی است به شمار سو؛ قصد ها ای که کاسترو از آنها جان سالم بدر برده اشاره و یا واقعه خلیج خوکها را یاد آوری کرد. و یا به نیکاراگوئه نگریست که چگونه در عرض ده سال تمام دست آورد های انقلاب درآنجا روفت و روب شد .

پس از سقوط دیوار برلین و اجرای پرسترویکای گورباچف، کوبا خود را تنها یافت و این، سال های دشواری را به همراه داشت . اما کوبا مقاومت و حتی خود را تقویت کرد و شروع نمود به کشف طرق دیگری برای اقتصاد، مانند توریسم، یا به کار گیری چند گونگی اقتصادی، انعقاد قراردادهای بین المللی جدید . و... ولی در همه حال خصلت انقلابی خود را از دست نداد. برای دریافتن این که مردم تا چه حد با فرهنگ وآموزش دیده و در باره مسائل اجتماعی و سیاسی صاحب فکر هستند، کافی است که درکوچه مثلأ با یک راننده تاکسی و یا با هر کس دیگری حرف زد و بحث کرد. و این امر، هم چنین، آن چیزی است که کوبا برای آمریکای لاتین همواره به صورت یک مرجع و یک نمونه باقی می ماند.

فیدل کاسترو، بیمار، با هشیاری تصمیم گرفت که مسئولیت های اجرائی خود را به برادرش رائول، هرچند که (در مقیاس با او) افتخارات کمتری دارد ولی در اعتقادات و تصمیماتش پا بر جا واستوار است، بسپارد. علاوه بر آن رهبرانی با کیفیتی عالی که به اهمنیت مبارزه برای ارزش های سوسیالیستی وهویت ملی ایمان دارند، مانند» آبل پری اتو» و یا «ریکاردوا آلار کن» تربیت شده اند. رهبران امریکا بدون استثنا درباره کوبا اشتبا ه بزرگی را مرتکب شدند و آن این که میخواستند مدل مورد نظر خود را با زور اسلحه و یا با تحریم ها در آنجا مستقر سازند واین یعنی یک خود کامگی واقعی .

کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب که درزما ن معینی زیر فشار ایدئولوژیک یا نظامی آمریکا تسلیم شده بودند، اکنون نتایج تحمیل شدن سرمایه مالی را بر سرمایه های انسانی وانسان ها می بینند . فیدل کاسترو همواره میگفت که« انقلاب ادامه خواهد یافت، اگر خلق آن را بخواهد واگر خلق آرزوی یک ملت آزاد بودن را داشته باشد.» چهره فیدل کاسترو همانند چهره «چه» ویا « کامیلو سیان فوئگوس »(۴) مرجع و سرمشق نسل های بسیاری در سراسر جهان است.