Locked دریافت Toolbar آفتاب
مقالات سیاسی جهان علمای شیعه، جنبش صهیونیسم و اسرائیل | صفحه ۴
۱۵ فروردين ۱۳۸۶
  ◊   دفعات نمایش : ۷۶۹        Wednesday, Apr 4, 2007
علمای شیعه، جنبش صهیونیسم و اسرائیل
از جمله صفحات درخشان تاریخ مبارزات شیعه، قیام و اعتراض مراجع و علمای ایران در برابر حركت خزنده صهیونیسم و رشد سرطانی این پدیده در قلب جهان اسلام است.
صفحه آخر بعدى ۵۴۳۲۱ قبلى صفحه اول
علمای شیعه، جنبش صهیونیسم و اسرائیل

تبلیغات شدید عوامل داخلی استعمار علیه آیت الله كاشانی سبب گردید تا وجهه سیاسی او در جامعه مخدوش شود و قدرت و نفوذ خود را از دست بدهد. پس از كودتای آمریكایی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و آغاز مجدد استبداد و خفقان در كشور بتدریج هر گونه تحرك سیاسی متوقف گردید و مخالفان سیاسی قلع و قمع شدند. شاه پس ازتثبیت پایه های قدرتش روابط همه جانبه ایران، با امریكا، انگلستان و اسرائیل را گسترش داد. پس از تشكیل ساواك (سازمان اطلاعات و امنیت كشور)، موساد ( سازمان اطلاعات و امنیت اسرائیل) به تدریج وظیفهٔ سازماندهی و آموزش نیروهای ساواك را بر عهده گرفت كه این روند تا پایان حكومت شاه ادامه داشت؛ علاوه بر آن روابط اقتصادی، نظامی و فرهنگی دو كشور نیز روز به روز گسترش یافت. ۵۷

دولت اسرائیل كه از نفرت و انزجار مردم مسلمان ایران نسبت به خود اطلاع داشت درصدد برآمد تا ضمن تحكیم و گسترش روابط همه جانبه با رژیم شاه، در میان گروه های مختلف اجتماعی به ویژه روشنفكران، دانشگاهیان، دانشجویان و دست اندركاران مطبوعات نیز هوادارانی به دست آورد. از این رو سفارت اسرائیل همكاری نزدیكی با رهبر و اعضای فعال نیروی سوم كه تمایلات ایدئولوژیك به اسرائیل داشتند آغاز كرد و از سال ۴۰ به بعد گروهی از اعضای نیروی سوم و نیز دهها نفر از دانشجویان دانشگاه تهران برای دیدار از پیشرفت های اقتصادی اسرائیل با بورس آن كشور، روانه اسرائیل شدند كه تا چند سال بعد این روند ادامه داشت. ۵۸ علاوه بر آن بسیاری از مقامات ارشد لشكری و كشوری به هزینهٔ آن كشور به اسرائیل رفتند.

امام خمینی (ره) پس از غائله انجمن های ایالتی و ولایتی در سخنرانی ها و پیام ها ی خود همه جا خطر اسرائیل را برای جهان اسلام بر شمرد و روابط گسترده آن كشور را با رژیم شاه به شدت محكوم نمود و بهائیان را «عمال اسرائیل» نامید. در بیاناتی كه به مناسبت چهلم فاجعهٔ مدرسهٔ فیضیه (اردیبهشت ۱۳۴۲) ایراد كرد، رژیم شاه را «دست نشاندهٔ اسرائیل» دانست و از سكوت علما به شدت انتقاد نمود و فرمود:

«وای بر این مملكت، وای بر هیأت حاكمه، وای بر این دنیا، وای بر ما، وای بر این علمای ساكت، وای بر این نجف ساكت، این قم ساكت، این تهران ساكت. این مشهد ساكت، این سكوت مرگبار، اسباب این می شود كه این مملكت و این نوامیس، زیر چكمهٔ اسرائیل و به دست همین بهایی ها پایمال شود. وای بر ما، وای بر اسلام، وای بر مسلمین....» ۵۹

پیش از فرا رسیدن ماه محرم ۱۳۴۲، رژیم كه از حملات سخت امام و وعاظ در منابر به شدت نگران بود بسیاری از وعاظ را به ساواك احضار كرد و آنان را ملزم نمود كه علیه شاه و اسرائیل در منابر و محافل سخنی نگفته و نیز نگویند كه اسلام در خطر است! امام پس از اطلاع این اقدام رژیم، در اعلامیه ای كه «خطاب به وعاظ و گویندگان و هیآت مذهبی» صادر كرد، التزامات ساواك را غیر قانونی و بی اثر و التزام گیرندگان را مجرم و قابل تعقیب دانست و بار دیگر خطر اسرائیل و بهائیان را گوشزد كرد:

«دستگاه جبار با تمام قوا با اسرائیل و عمال آنها همراهی می كند. تبلیغات را به آنها سپرده و در دربار، دست آنها باز است. در ارتش و فرهنگ و سایر وزراتخانه ها برای آنها جا باز نموده و شغل های حساس به آنها داده اند.»

امام در پایان از وعاظ خواست تا علیرغم میل رژیم «خطر اسرائیل و عمال آن را» به مردم تذكر دهند و اظهار حقایق نمایند، زیرا «سكوت در این ایام، تأیید دستگاه جبار و كمك به دشمنان اسلام است.» ۶۰

امام در سخنرانی معروف و تاریخی روز عاشورای سال ۱۳۴۲، فاجعهٔ مدرسه فیضیه را به تحریك اسرائیل دانست و رژیم شاه را دست نشانده آن كشور معرفی كرد و فرمود:

«اسرائیل نمی خواهد در این مملكت علمای اسلامی باشند، اسرائیل نمی خواهد در این مملكت احكام اسلام باشد... اسرائیل به دست عمال سیاه خود مدرسهٔ فیضیه را كوبید، ما را می كوبد، شما ملت را می كوبد. ... برای اینكه اسرائیل به منافع خودش برسد، دولت ایران به تبعیت از اغراض و نقشه های اسرائیل به ما اهانت كرده و می كند..»

سپس با اشاره به التزام گرفتن ساواك از وعاظ كه از شاه و اسرائیل بدگوئی نكرده و نگویند كه اسلام در خطر است اظهار داشت:

«تمام گرفتاری ها و اختلافات، در همین سه موضوع نهفته است:... اگر ما نگوییم اسلام در خطر است آیا در معرض خطر نیست؟ اگر ما نگوییم شاه چنین و چنان است آیا آن طور نیست، اگر ما نگوییم اسرائیل برای اسلام و مسلمین خطرناك است آیا خطرناك نیست؟ و اصولاً چه ارتباطی و تناسبی بین شاه و اسرائیل است كه سازمان امنیت می گوید از شاه صحبت نكنید و از اسرائیل نیز صحبت نكنید؟ آیا به نظر سازمان امنیت، شاه اسرائیلی است».۶۱

به دنبال این بیانات انقلابی، امام خمینی در شب ۱۵ خرداد دستگیر و به مدت ده ماه زندانی گردید. پس از آزادی از زندان امام در سخنرانی ها و اعلامیه های خود بار دیگر خطر اسرائیل را برای ایران و اسلام برشمرد. در نخستین سخنرانی خود پس از آزادی در جمع گروهی از دانشجویان دانشگاه تهران فرمود: «هدف [تحقق] اسلام است، استقلال مملكت است، طرد عمال اسرائیل است، اتحاد با كشورهای اسلامی است...» ۶۲ در سخنرانی دیگری كه در تاریخ ۲۶ فروردین ۱۳۴۳ ایراد نمود از اعزام دانشجویان و كارشناسان ایرانی به اسرائیل به شدت انتقاد كرد و مخالفت خود، روحانیت و مردم ایران را نسبت به هم پیمانی شاه با اسرائیل اعلام داشت. ۶۳

پس از تبعید امام به عراق (آبان ۱۳۴۳)، ایشان در اغلب اعلامیه ها و نامه ها و سخنرانی های خود خطر اسرائیل را برای همهٔ مسلمانان جهان یادآور می شد. در خرداد ماه ۱۳۴۶ به مناسبت حملهٔ غافلگیرانه اسرائیل به كشورهای مصر، سوریه و اردن، طی اعلامیه ای هجوم اسرائیل را محكوم كرد و هرگونه رابطهٔ سیاسی، نظامی و اقتصادی با آن كشور را حرام دانست و مسلمانان را از خرید و فروش اجناس اسرائیلی برحذر داشت۶۴. مراجع شیعه عراق و ایران و آیات عظام: حكیم، شیرازی، میلانی، مرعشی نجفی، گلپایگانی، شریعتمداری، بهبهانی و نیز فضلا و طلاب حوزه های علمیه قم نیز با صدور اعلامیه هایی، تجاوز اسرائیل را محكوم و همدردی خود را با ملت ها و دولت های عرب درگیر در جنگ اعلام داشتند و از مردم مسلمان ایران خواستار كمك به برادران مسلمان عرب شدند و شماره حساب هایی نیز به منظور جمع آوری كمك های نقدی مردم اعلام كردند. ۶۵

به دنبال محكومیت آشكار تجاوز اسرائیل به كشورهای عربی همسایه توسط مراجع و علمای ایران و نیز احساسات شدید ضد اسرائیلی مردم كشور در حمایت از دولت ها و ملت های مسلمان عرب درگیر در جنگ، رژیم شاه ناگزیر طی اطلاعیه ای خواستار تخلیه سرزمین های اشغالی اعراب توسط اسرائیل و اجرای قطعنامه های سازمان ملل در مورد آوارگان فلسطینی گردید. در ضمن بر اصل استقلال و حاكمیت سیاسی اسرائیل نیز تأكید نمود. ۶۶

دو سال بعد كه رژیم اسرائیل مسجد الاقصی را به آتش كشید با مخالفت شدید امام و برخی از مراجع و علما و مجامع مذهبی ایران و عراق مواجه شد. در مصاحبه ای كه امام در اول آبان ۱۳۴۸ برابر با ۲۳ اكتبر ۱۹۶۹ با روزنامه الجمهوریه عراق انجام داد. ضمن بی حاصل خواندن كنفرانس سران كشورهای اسلامی كه در شهر رباط مراكش برگزار شد، آن را در راستای كمك و حمایت از اقدامات اسرائیل ارزیابی نمود و با اشاره به آتش سوزی مسجدالاقصی اظهار داشت:

«... تا زمانی كه فلسطین اشغال شده، آزاد نشده است، مسلمانان مسجدالاقصی را نباید تجدید بنا كنند. بگذارند جنایت صهیونیسم در برابر چشمان مسلمانان مجسم باشد و مایه حركتی برای آزادی فلسطین گردد.» ۶۷

در سال ۱۳۵۰ و همزمان با برگزاری جشن های ۲۵۰۰ سالهٔ شاهنشاهی امام خمینی طی سخنانی كه در نجف اشرف ایراد كرد بار دیگر بر روابط فزایندهٔ رژیم شاه و اسرائیل حمله نمود:

«كارشناس های اسرائیل برای این تشریفات دعوت شدند. به طوری كه خبر شدم و نوشتند به من، كارشناس های اسرائیل مشغول به برپا پاداشتن این جشن هستند و این تشریفات را آنها دارند درست می كنند. این اسرائیل كه دشمن اسلام است و الآن در حال جنگ با اسلام است. این اسرائیل است كه مسجدالاقصی را خراب كرد و دیگران می خواستند ترمیم كنند و روپوشی كنند جرم اسرائیل را ... از قراری كه در رادیوهای دنیا گفته شده است، كشتی نفت ایران برای اسرائیل كه در حال جنگ با مسلمین است، رفته است.» ۶۸

دو روز پس از شروع جنگ چهارم اعراب و اسرائیل كه در مهر ماه ۱۳۵۲ روی داد و كشورهای عربی در ابتدای پیروزی های نظامی چشمگیری به دست آوردند امام دو پیام مهم از نجف خطاب به ملت ایران و دول و ملل اسلامی فرستاد. در این پیام امام از عموم دولت های مسلمان، به ویژه دولت های عربی خواست تا به یاری دولت های عرب درگیر در جنگ برخیزند و برای آزادی فلسطین در این «جهاد مقدس» شركت كنند، از قدرت پوشالی حامیان صهیونیسم و اسرائیل نهراسند و به توصیه های سازمان های جهانی وابسته به قدرت های استعماری برای آتش بس اعتنا نكنند و باتوكل به خداوند، بردباری و استقامت ورزند. همچنین از عموم ملت های مسلمان درخواست نمود تا با كمك های مادی و معنوی، به یاری برادران مسلمان خود بشتابند و دولت ایران را وادار سازند تا در كنار كشورهای اسلامی علیه اسرائیل پیكار كند. ۶۹ مراجع و علمای ایران و عراق حضرات آیات : خویی، گلپایگانی، شریعتمداری و روحانی با صدور اعلامیه هایی این تجاوز را محكوم كرده و با ملل و دول عرب درگیر در جنگ ابراز همدردی نموده و خواستار كمك های مردم مسلمان ایران به آنان شدند. ۷۰

مخالفت شدید امام با اسرائیل و محكومیت همكاری و هم پیمانی رژیم شاه با آن كشور، انقلابی ترین و مستمرترین موضع گیری علمای شیعه در مقابل پدیدهٔ صهیونیسم و اسرائیل بود. از آن پس مخالفت با حضور اسرائیل در كشور و منطقه، از موضوعات عمدهٔ وعاظ و روحانیون انقلابی گردید. ۷۱

در همان سال ۱۳۴۲ حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی برای اطلاع مردم كشور از سرنوشت مردم مظلوم فلسطین و خطر صهیونیسم، كتاب تكان دهندهٔ القضیه الفلسطینیه را از زبان عربی، تحت عنوان سرگذشت فلسطین یا كارنامهٔ سیاه استعمار ترجمه و منتشر كرد ۷۲ كه با استقبال فراوان مردم مواجه شد و بارها به چاپ رسید. وی همچنین در اغلب سخنرانی های خود به بیان جنایات اسرائیل در فلسطین و ابعاد خطرناك سلطه طلبی آن رژیم در منطقه می پرداخت. ۷۳

محمد حسن رجبی
پانوشت ها:
۱. مرتضی قانون. دیپلماسی پنهان، جستاری در روابط ایران و اسرائیل در عصر پهلوی. تهران: طبرستان، ۱۳۸۱، ص ۹۸ و ۹۹؛ سازمان های یهودی و صهیونیستی در ایران، مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، ۱۳۸۱، ص ۷۲.
۲. اسناد مهاجرت یهودیان ایران به فلسطین (۱۳۳۰ ـ ۱۳۰۰ ش) ، به كوشش مرضیه یزدانی، تهران، سازمان اسناد ملی ایران، ۱۳۷۴، ص ۴. در برخی منابع نخستین مهاجرت یهودیان ایران به فلسطین را در سال های ۲۱ و ۱۹۲۰ نوشته اند. ر. ك. به: سازمان های یهودی و ...، ص ۴۳۷. به نوشته یك منبع صهیونیستی اسرائیل، تا پایان جنگ جهانی اول لااقل بیش از یك هزار نفر یهودی ایرانی كه اغلب از اهالی شیراز و نواحی جنوب ایران بودند در اورشلیم و صفاد می زیستند. همان، ص ۷۲.
۳. میرزا حبیب الله خان هویدا ( پدر امیر عباس هویدا، نخست وزیر معدوم زمان شاه) از خانواده ای بهایی و از نزدیكان عباس افندی، رهبر بهائیان، و نیز طرف اعتماد مقامات انگلیسی فلسطین بود. وی در سال ۱۳۰۵ ش از سوی دولت انگلستان به سمت ژنرال كنسول ایران در فلسطین شناخته شد! ر. ك. به: علی اكبر ولایتی، ایران و مسئله فلسطین بر اساس اسناد وزارت امور خارجه (۱۹۳۷ ـ ۱۸۹۷ م / ۱۳۱۷ ش ـ ۱۳۱۵ ق)، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۶، ص ۹۱ـ ۱۰۵.
۴. همان، ص ۹۷.
۵. اسناد مهاجرت...، ص ۴ و ۵.
۶. به نوشته بن زوی (رئیس هیأت جمعیت ملی یهود فلسطین) در روزنامه «داور» فلسطین، به شماره ۳۲۰۲، مورخ ۲۱/۱۱/۱۹۳۵ (۲۹/۸/۱۳۱۴ش) در سال ۱۳۰۲ ش بیست و چهار مؤسسه صهیونیستی در ایران به منظور مهاجرت یهودیان به فلسطین فعالیت می كرده است. همان، ص ۴۴.
۷. همان، ص ۱۲، ۲۷، ۵۰.
۸. به عنوان مثال در ۲۰ فروردین ۱۳۰۱ ش، در محله یهودیان تهران درگیری میان یهودیان و مسلمانان روی داد كه تا اواسط آن سال ادامه داشت. به دنبال آن نخست ۵۶ نفر و چند هفته بعد ۱۳۰۰ نفر از یهودیان، كشور را ترك كرده و به فلسطین مهاجرت كردند. ر.ك. ب: حبیب لوی، تاریخ یهود، تهران، كتاب فروشی یهودا بروخیم، ۱۳۳۹، جلد ۳، ص ۹۴۴ ـ ۹۴۵: ذكر این نكته ضرور است كه زندگی مسالمت آمیز میان ایرانیان و یهودیان در طول ۲۵۰۰ سال همچنان استمرار داشته است. «در زمان كوروش، یهودیان در ایران پراكنده شدند و از جمله در اصفهان سكوت گزیدند. به دلیل ازدیاد مهاجران یهود، این شهر به «یهودیه» معروف گردید. در دوران اسلامی نیز یهودیان مانند پیروان ادیان دیگر كه در اسلام به «اهل كتاب» شناخته شده اند، در میان مسلمانان و از جمله ایرانیان به آسودگی زندگی می كردند و گاه از جزیه معاف بودند. آنها می توانستند ملك و مال بیندوزند و از اموال خود به گونه ای كه در میان مسلمانان روا باشد بهره ببرند. اما اروپاییان برای اینكه یهودیان در سرزمین هایشان ریشه ندوانند و آنجا را میهن خود ندانند به آنها اجازه نمی دادند برای خود ملك بخرند و یهودیان ناگزیر آنچه را كه با كار خود به دست می آوردند نقدی نگاه می داشتند و این كار، خواه ناخواه آنها را به سوی رباخواری می كشاند.
در جامعه اسلامی، صدها فیلسوف و پزشك یهودی زندگی می كردند و فلاسفه یهود بدون هیچ بیمی با مسلمانان به مناظره می پرداختند. در زمان قاجار، یهودیان برای نشان دادن همدلی خود با شیعیان، در آیین های سوگواری محرم شركت می كردند و حتی در شهرهایی مانند شیراز دسته های سینه زنی به راه می انداختند. شمار شاعران یهودی كه به فارسی شعر می گفتند به اندازه ای است كه تذكره ای از زندگینامه آنان نوشته شده است.» دایره المعارف فارسی، جلد ۳ (م ـ ی)، ۱۳۷۵، ص ۳۳۸۳. این زندگی مسالمت آمیز همچنان ادامه داشت و ایرانیان مسلمان از زمان تشكیل دولت اسرائیل تاكنون همیشه میان هموطنان یهودی خود و صهیونیست های اشغالگر تمایز قائل بوده اند. موضع گیری های ضد صهیونیستی انجمن كلیمیان ایران در برابر اقدامات صهیونیستی اسرائیل پس از انقلاب اسلامی، مؤید این گفته و نیز نشانه هوشیاری و روابط حسنه فی مابین هموطنان مسلمان و یهودی است.
۹. دیپلماسی پنهان...، ص ۱۰۴ و ۱۰۵؛ محمد رضا سماك امانی، كاشف الغطاء، سوره خشم، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۲، ص ۷۴ـ ۷۹.
۱۰. كاشف الغطاء، سورهٔ خشم، ص ۷۹ـ ۸۱.
۱۱. اسناد مهاجرت ...، ص ۲۹؛ دیپلماسی پنهان، ص ۱۱۱.
۱۲. همان، ص ۲۸.
۱۳. كاشف الغطاء، سورهٔ خشم ، ۱۰۱ و ۱۰۲؛ محمد شریف رازی، گنجینهٔ دانشمندان، ج.ا.كتابفروشی اسلامیه، ۱۳۵۲، ص ۲۵۱ ـ ۲۵۳.
۱۴. كاشف الغطاء، سورهٔ خشم، ص ۱۰۱ و ۱۲.
۱۵. اسناد مهاجرت ...، ص ۳۰.
۱۶و ۱۷ . همان، ص ۳۰ و ۳۱؛ رادولف پیترز، اسلام و استعمار، ترجمه محمد خرقانی، مشهد، مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، ۱۳۶۵، ص ۱۱۵.
۱۸. اسناد مهاجرت...، ص ۳۸.
۱۹. ایران و مسئله فلسطین ...، ص ۱۶۶ و ۱۶۷.
۲۰. همان، ص ۱۶۷.
۲۱. همان؛ دیپلماسی پنهان....، ص ۱۵۲
۲۲ و ۲۳. ایران و مسئله فلسطین، ص ۱۶۸.
۲۴. همان، ص ۱۶۶.
۲۵. اسناد مهاجرت...، ص ۴۱. عنایت الله سمیعی وزیر خارجه دولت محمود جم طی گزارشی مورخ ۲۳/۱۲/۱۳۱۵ ش به دفتر مخصوص شاهنشاهی، سعی كرد ضمن بر شمردن تهدیدات بالقوه اعراب نسبت به مرزهای غربی و جنوبی ایران، سیاست حمایت از دولت یهود در سرزمین فلسطین را به عنوان موضع رسمی دولت ایران توصیه نماید. ر. ك. به: دیپلماسی پنهان ....، ص ۱۰۶ و ۱۰۷.
۲۶. برای اطلاع بیشتر ر. ك. به: جدول كوچ یهود به فلسطین (۱۹۱۹ ـ ۱۹۴۵ م / ۱۲۹۸ ـ ۱۳۲۴ ش) در: سازمان های یهودی در ایران، ص ۴۴۰ و ۴۴۱.
۲۷. آیت الله بروجردی طی نامه های متعددی كه در این سال ها به خطیب شهیر آقای فلسفی می نوشت مراتب نگرانی خود را از غائله آفرینی های بهائیان در گوشه و كنار كشور ابراز می كرد. ر. ك. به: خاطرات و مبارزات حجت الاسلام فلسفی، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۶، ص ۱۸۵ـ ۲۰۰.
۲۸. دیپلماسی پنهان، ص ۱۳۰ و ۱۳۶.
۲۹. اسناد مهاجرت...، ۸۰ـ ۸۱.
۳۰. سید جلال الدین مدنی، ایران اسلامی در برابر صهیونیسم، تهران، سروش، ۱۳۶۲، ص ۱۹.
۳۱. همان، ص ۱۹ و ۲۰؛ خاطرات و مبارزات حجت الاسلام فلسفیف ص ۴۱۱ـ ۴۱۴.
۳۲. روزنامه نجات، شماره ۶، مورخه ۲۶ دی ۱۳۲۶.
۳۳. ایران اسلامی در برابر صهیونیسم، ص ۲۳.
۳۴. سید مجتبی نواب صفوی، فدائیان اسلام: تاریخ، عملكرد، اندیشه. به كوشش سید هادی خسروشاهی، تهران: انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۵، ص ۷۰.
۳۵. اسناد مهاجرت ...، ص ۱۰۱ و ۱۰۲.
۳۶. همان، ص ۱۰۴ و ۱۰۵.
۳۷. دیپلماسی پنهان، ص ۱۷۵.
۳۸. اسناد مهاجرت ...، ص ۱۰۲.
۳۹. بر طبق اسناد موجود یكی از این صهیونیست ها دون آدولف لهستانی بود. همان، ص ۱۲۸.
۴۰. همان، ص ۱۱۴و ۱۱۵.
۴۱. سازمان های یهودی و صهیونیستی در ایران، ص ۱۳ و ۱۴.
۴۲. همان، ص ۱۵۱ و ۱۵۲.
۴۳. همان، ص ۱۷۰ و ۱۷۱.
۴۴. همان، ص ۱۳۸.
۴۵. همان، ص ۱۳۲.
۴۶. همان، ص ۱۳۸.
۴۷. همان، ص ۱۶۳.
۴۸. عبدالرضا هوشنگ مهدوی، سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی، تهران، نشر البرز، ۱۳۷۴، ص ۱۵۴؛ ویلیام شوكراس. آخرین سفر شاه. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی. تهران: نشر البرز، ۱۳۶۹، ص ۹۳. لازم به یادآوری است كه پانزده ماه بعد و در اوایل حكومت دكتر مصدق، دولت ایران كنسولگری خود رادر بیت المقدس تعطیل نمود كه با واكنش مثبت كشورهای عرب روبرو گردید.
۴۹. جلال آل احمد، سفر به ولایت عزرائیل، تهران، انتشارات، مجید، مقدمه، ص ۱۶.
۵۰. همان، ص ۱۷.
۵۱. برای اطلاع از پیامها و سخنرانی های ضد صهیونیستی و ضد استعماری آیت الله كاشانی ر. ك. به: ایران اسلامی در برابر صهیونیسم؛ محمد دهنوی (گردآورنده)، مجموعهٔ مكتوبات، سخنرانی ها و پیام های آیت الله كاشانی از ۱۲۹۹ ه . ش تا شهریور ۱۳۴۰ ه . ش. تهران: چاپخش، جلد ۱ـ ۳.
۵۲. همان، جلد ۲، ص ۲۳۵.
۵۳. به نقل از: سید احمد موثقی. اندیشه و استراتژی وحدت در شبه قارهٔ هند و ایران، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۶، ص ۲۶۷.
۵۴. همان، ص ۲۵۳ و ۲۶۵ ـ ۲۶۷؛محمد دهنوی پیشین، جلد ۲، ص ۱۸۲ و ۱۸۳. این دو نماینده آیت الله حاج میرزا خلیل كمره ای و آیت الله سید محمود طالقانی بودند.
۵۵. كاشف الغطاء، سورهٔ خشم. ص ۱۱۹ـ ۱۵۰. نامه تاریخی كاشف الغطاء نخست در سال ۱۳۳۳ توسط دكتر علی شریعتی ترجمه شد و سپس دیگران نیز ترجمه های متعددی از آن نمودند.
۵۶. همان.
۵۷. برای اطلاع از روابط گستردهٔ سیاسی، امنیتی، اقتصادی و نظامی رژیم پهلوی و اسرائیل ر. ك. به: دیپلماسی پنهان، ص ۲۳۵ ـ ۴۲۸؛ نقش اسرائیل در ایران، شامل قراردادهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی. [بی جا]: انتشارات انقلاب [بی تا]، علیرضا ازغندی. روابط خارجی ایران (دولت دست نشانده) ۱۳۵۷ـ ۱۳۲۰. تهران: قومس، ۱۳۷۶، ۴۰۹ ـ ۴۲۰؛ حسین فردوست: ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، تهران انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۱، ص ۳۶۴ ـ ۳۷۲ و ۴۴۲ ـ ۴۴۶؛ عبدالرضا هوشنگ مهدوی، سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی، تهران، نشر البرز، ۱۳۷۴، فصل سوم، پنجم و ششم. برای اطلاع از عملكرد برخی از عوامل سیاسی، اقتصادی رژیم اسرائیل در ایران ر. ك. به: دفتر پژوهش های مؤسسه كیهان. معماران تباهی یا سیمای كارگزاران كلوپ های روتاری در ایران، جلد سوم. سازمان انتشارات كیهان. چاپ سوم، ۱۳۷۹.
۵۸. از افراد معروفی كه به اسرائیل رفتند، جلال آل احمد و داریوش آشوری بودند. جلال آل احمد خاطرات خود را از آن كشور چندی بعد با عنوان سفر به ولایت عزرائیل و آشوری نیز در مقاله مبسوطی به عنوان «سفرنامه اسرائیل» در كتاب ماه كیهان انتشار داد كه هر دو لحن كاملاً جانبدارانه ای از آن رژیم داشتند. انتشار سفرنامهٔ آل احمد موجب تعجب و انتقاد برخی از روحانیون و روشنفكران مذهبی قرار گرفت كه از جملهٔ آنان آیت الله خامنه ای بود. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به: سفر به ولایت عزرائیل، مقدمه، ص ۳۶. برجسته ترین و شناخته شده ترین مهرهٔ فرهنگی اسرائیل در ایران داریوش همایون بود كه سرپرستی روزنامه صهیونیستی آیندگان را از سال ۱۳۴۶ تا زمان انقلاب بر عهده داشت. برای اطلاع از سوابق عملكرد وی ر. ك. به: دفتر پژوهش های مؤسسه كیهان. نیمهٔ پنهان؛ سیمای كارگزاران فرهنگ و سیاست، جلد اول. سازمان انتشارات كیهان، چاپ سوم، ۱۳۷۹، ص ۱۱ـ ۳۸.
۵۹. صحیفه نور، چاپ جدید، جلد اول، ص ۹۶.
۶۰. همان، ص ۸۹ و ۹۰.
۶۱. همان، ص ۹۱ـ ۹۴.
۶۲. كوثر، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر اثار امام خمینی، ۱۳۷۱، ص ۱۰۱.
۶۳. همان، ص ۱۲۶ و ۱۲۷.
۶۴. صحیفه نور، جلد اول، ص ۲۳۵.
۶۵. برای اطلاع از متن اعلامیه ها رجوع شود به : اسناد انقلاب اسلامی، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۴، ج ۱، ص ۳۰۵ـ ۳۲۰؛ ج ۲، ص ۱۵۶ـ ۱۵۸، ۱۶۶ـ ۱۶۸؛ ج ۳، ص ۲۰۷ـ ۲۱۲؛ ج ۴، ص ۱۶۴ـ ۱۶۸؛ ج ۵، ص ۱۲۶ ـ ۱۲۸؛ دیپلماسی پنهان، ص ۳۸۶.
۶۶. روابط خارجی ایران در سال ۱۳۴۶. گزارش سالانه وزارت امور خارجه، ص ۵۶، ۵۷.
۶۷. حمید روحانی. نهضت امام خمینی، ج ۲، ص ۴۵۹. برای اطلاع از نظرات مراجع، علما، فضلا و حوزه های علمی ایران و عراق نسبت به آتش سوزی مسجدالاقصی ر. ك. به: اسناد انقلاب اسلامی، ج ۱، ص ۳۳۴ـ ۳۳۸؛ ج ۲، ص ۱۶۶ـ ۱۶۸.
۶۸. صحیفه نور، ج ۱، ص ۱۶۸.
۶۹. صحیفه نور، ج اول، ص ۲۰۶ ـ ۲۱۰.
۷۰. اسناد انقلاب اسلامی، ج ۱، ص ۳۶۱ـ ۳۶۸؛ ج ۵، ص ۱۵۵ـ ۱۵۷.
۷۱. از جمله این وعاظ، حجت الاسلام فلسفی، آیت الله شهید مطهری و حجت السلام هاشمی رفسنجانی بودند.
۷۲. مشخصات این كتاب چنین است: اكرم زعیرت. سرگذشت فلسطین یا كارنامه سیاه استعمار، ترجمه علی اكبر هاشمی رفسنجانی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، [۱۳۶۲]. وی در مقدمه ای كه در اردیبهشت ۱۳۶۲ بر این كتاب نوشت انگیزهٔ خود را از ترجمه آن چنین بیان كرده است: «بر این اعتقاد بودم كه یكی از كارهای بسیار لازم، آشنا كردن مردم ایران با حوادث فلسطین و علل و عوامل و خطرات روی كار آمدن اسرائیل غاصب است كه به خاطر سیاست ضد اسلامی و ضد عربی رژیم پهلوی، خیلی از مردم ایران از این موضوع حیاتی بی خبرمانده بودند.» یكی از دلایل بازداشت ایشان در سال ۱۳۴۳، انتشار همین كتاب بود. همان.
برای اطلاع از نظرات مراجع، علما، فضلا و حوزه های علمیه ایران و عراق علیرغم این موضعگیری رژیم شاه، روابط همه جانبه رژیم شاه واسرائیل به طور روزافزونی در حال گسترش و تعمیق بود. در طول این جنگ رژیم شاه نفت اسرائیل را تأمین می كرد. در مصاحبه ای كه شاه در سال ۱۳۴۸ انجام داد تلویحاً به روابط تاریخی ایران و یهودیان اشاره كرد و روابط بازرگانی و از جمله فروش نسبت به اسرائیل را اقدامی كاملاًَ تجاری و غیر سیاسی دانست. ر. ك. به: روابط خارجی ایران در سال ۱۳۴۸، گزارش سالیانه وزارت امور خارجه، ص ۸۴.
۷۳. برای اطلاع از مواضع ضد صهیونیسیت و ضد اسرائیلی هاشمی رفسنجانی، به عنوان نمونه ر. ك. به: هاشمی رفسنجانی، دوران مبارزه. زیر نظر محسن هاشمی. تهران: دفتر نشر معارف انقلاب، ۱۳۷۶، ج ۲، ص ۱۰۴۶ ـ ۱۰۴۸، ۱۰۵۴ـ ۱۰۵۵، ۱۰۷۵ـ ۱۰۸۲.
۷۴. خاطرات و مبارزات حجت الاسلام فلسفی، ص ۲۷۹. سند ساواك، شماره ۱۴۴.
۷۵. همان، ص ۳۲۰، سند ساواك، شمارهٔ ۲۳۴.
۷۶. همان، ص ۳۰۸ ـ ۳۱۵، سند ساواك، شماره ۲۲۶.
۷۷. همان، ص ۳۴۰، سند ساواك، شمارهٔ ۲۸۲.
۷۸. بهرام افراسیابی و سعید دهقان. طالقانی و تاریخ. تهران: انتشارات فرزانه [بی تا]، ص ۲۷۹.
۷۹. علی محمدی . آیت الله طالقانی ابوذر امام. سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۲، ص ۵۷.
۸۰. همان؛ طالقانی و تاریخ، ص ۲۹۶، ۲۹۸.
۸۱. سیری در زندگانی استاد مطهری، تهران: انتشارات صدرا، چاپ چهارم، ۱۳۷۶، ص ۸۲ـ ۸۴.
۸۲. همان ،ص ۸۴.
۸۳. عبدالرحیم اباذری، امام موسی صدر امید محرومان. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۴، ص ۱۶۸ـ ۱۶۹.
۸۴. همان، ص ۱۶۹.
۸۵. علی علمی اردبیلی. زندگی و مبارزات امام موسی صدر و سید محمد باقر صدر. [مشهد]. انتشارات امامت، ۱۳۵۸، ص ۴۷.
۸۶. همان، ص ۵۷.
۸۷. همان.
منبع: «مجموعه مقالات همایش اسناد و تاریخ معاصر مركز بررسی اسناد تاریخی، آذر ۱۳۸۱
مقالات ارسالی به آفتاب
صفحه آخر بعدى ۵۴۳۲۱ قبلى صفحه اول
  |  مبارزات‌شیعه
دریافت مقاله ثبت مقاله آفتاب من چاپ بازگشت
تیغ جراحان بر چشمان زن قربانی اسیدپاشی نشست
تیغ جراحان بر چشمان زن قربانی اسیدپاشی نشست
واکنش وزیر خارجه آلمان به مذاکرات ایران و ۱+۵ در بغداد
واکنش وزیر خارجه آلمان به مذاکرات ایران و ۱+۵ در بغداد
خداحافظی کودک و پوشک
خداحافظی کودک و پوشک
دستگیری متهمان به قتل پسر جوان در کمتر ۲۳ ساعت
دستگیری متهمان به قتل پسر جوان در کمتر ۲۳ ساعت
دستهای پنهانی که از شیر وایتکس می‌گیرند
دستهای پنهانی که از شیر وایتکس می‌گیرند
عاشق خودتان باشید
عاشق خودتان باشید
دوست دارم در تراکتور بمانم اما می‌گویند ما پول نداریم
دوست دارم در تراکتور بمانم اما می‌گویند ما پول نداریم
دستگیری سرتیپ قلابی كه كارت‌های پایان خدمت صادر می‌كرد
دستگیری سرتیپ قلابی كه كارت‌های پایان خدمت صادر می‌كرد
دزدان دریایی در حمله به دو نفتكش ایرانی ناكام ماندند
دزدان دریایی در حمله به دو نفتكش ایرانی ناكام ماندند
افراد شاد، موفق‌ترین‌ها در محیط کار
افراد شاد، موفق‌ترین‌ها در محیط کار
 وبلاگ آفتاب 
عضویت در خبرنامه‌ها
ارسال مقاله
مقالات من
 تازه‌ها
رژیم بازرسی پیمان منع جامع آزمایش های هسته ای
رژیم بازرسی پیمان منع جامع آزمایش های هسته ای
عملیات روانی آل سعود در برابر الحاق غیر قانونی بحرین و کشتار بی گناهان این کشور
عملیات روانی آل سعود در برابر الحاق غیر قانونی بحرین و کشتار بی گناهان این کشور
مرزهای جزایر سه گانه ایران و ادعاهای بی اساس امارات عربی
مرزهای جزایر سه گانه ایران و ادعاهای بی اساس امارات عربی
هارپر و نهادینه شدن نئوکانیزم در کانادا
هارپر و نهادینه شدن نئوکانیزم در کانادا
راهکارها پس از آخرین تحولات فلسطین
راهکارها پس از آخرین تحولات فلسطین
بازخوانی جدایی بحرین از ایران و اکنون برای بازگشت به دامن وطن
بازخوانی جدایی بحرین از ایران و اکنون برای بازگشت به دامن وطن
پیامد‌های یک انتخابات
پیامد‌های یک انتخابات
حباب قطر کی می‌ترکد؟
حباب قطر کی می‌ترکد؟
رقابت‌های تسلیحاتی چین و هند
رقابت‌های تسلیحاتی چین و هند
ترکیه در دام توسعه‌طلبی‌های غرب
ترکیه در دام توسعه‌طلبی‌های غرب
معرفی آرشیو موسیقی
کریمی، امیر
 آلبوم تا همیشه
◊  تا چیزی را نپذیریم نمی‌توانیم تغییرش دهیم . کارل یونگ  ◊