در میانمار چه می گذرد بحران انسانیت و آوارگی مسلمان میانمار

کمیسر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در تاریخ سوم مهر ١٣٩٦ اعلام کرد از زمان سرکوب خشونت آمیز مردم روهینگیا که از یک ماه قبل به دنبال یک سری از حملات آغاز شد, حدود ۴۲۹ هزار نفر از میانمار فرار کردند که این آمار بنا بر منابع رسمی بین المللی و نیز دولت بنگلادش به بیش از ٧٠٠ هزار نفر از زمان آغاز آخرین موج مهاجرت های اجباری در ٤٥ روز گذشته رسیده است و پیش بینی می شود تا پایان سال میلادی جاری این تعداد به یک میلیون نفر هم برسد مکتوب زیر مقاله ای است از فاطمه اشرفی عضو هیئت اعزامی از انجمن حامی به مرز بنگلادش و میانمار در باب بحران انسانیت در میانمار در ادامه بخوانید

استان راخین فقیرترین استان میانمار است که در سال های متمادی مورد هجمه انواع خشونت های سازمان یافته از سوی ارتش و دولت میانمار قرار داشته اند به گونه ای که نه تنها مردم روهینگیا به عنوان یکی از ١٩٣ قوم شناخته شده این کشور از داشتن هرگونه تابعیت محروم بوده اند بلکه دسترسی به حداقل خدمات اجتماعی مانند بهداشت، آموزش و سایر خدمات رفاهی نیز برای این مردم قطع شده بود و از این روست که موجی از مشکلات عمیق و گسترده فرهنگی و اجتماعی در مردم روهینگیا وجود دارد.

تعداد زیادی از آوارگان میانماری که به بنگلادش رسیده اند، زنان و کودکان، از جمله کودکان تازه متولد شده ای هستند که قریب به اتفاق آنها در وضعیت نگران کننده سلامت و تغذیه قرار دارند که ادامه حیاتشان را به شدت مورد تهدید قرار می دهد. تعداد زیاد دیگری نیز سالمندانی هستند که به کمک و مراقبت بیشتری نیاز دارند؛ درحالی که دسترسی به حداقل ها در مناطق اسکان آوارگان در منطقه مرزی بنگلادش و میانمار موسوم به کوکس بازار موجود نیست. آمار اولیه حکایت از فرار ۸۶ هزار خانواده ای دارد که در میانشان ۷۰ هزار زن باردار تاکنون شناسایی شده است؛ درحالی که در کمپ ها نه تنها از خدمات حمایت بهداشتی و پزشکی در ایام بارداری خبری نیست بلکه برای انجام زایمان سالم نیز حتی یک بیمارستان یا کادر پزشکی و مامایی حداقلی وجود ندارد و موارد اورژانس باید بعد از هماهنگی های سخت اداری و امنیتی و طی مسیر طولانی به شهر که حدود ٣٠ کیلومتر با کمپ ها فاصله دارد؛ منتقل شوند که غالبا به دلیل فقر مطلق و نبود امکانات و سختگیری های دولت برای تردد آوارگان به شهر اقدام خاصی صورت نمی گیرد.

منطقه ساحلی و میان مرزی اختصاص یافته به آوارگان میانماری موسوم به کوکس بازار، منطقه توریستی بنگلادش بوده است که این روزها بیش از آنکه توریستی به خود ببیند، در قرق تیم های امدادرسانی است که از همه جای دنیا برای ساماندهی و کمک به جمعیت رو به گسترش آوارگان روهینگیایی آمده اند اما به واقع، عمق این فاجعه انسانی در کنار محدودیت های شدید امکانات و خدمات اولیه موردنیاز به قدری بالاست که گاهی به مرز ناامیدی می رسد. شوک به دست آوردن حداقل وسایل و خدمات برای ادامه حیات در کنار یادآوری خاطرات سهمگینی که در چند ماه گذشته بر خود و کودکانشان گذشته است، به مرور در حال تبدیل به تروماهای روحی و روانی است که می تواند بر حجم مشکلات فردی و اجتماعی آنان بیفزاید.

دیده بان حقوق بشر در پنجم اکتبر ٢٠١٧ اعلام کرد: ارتش برمه چندین نفر از مسلمانان روهینگیایی را در ۲۷ اکتبر امسال در روستای مونگنو (MaungNu) در برمه اعدام کرد. شاهدان عینی گفته اند سربازان برمه به روستاییانی که برای تأمین امنیت در یک منطقه مسکونی جمع شده بودند، شلیک کردند؛ اما آماری از تعداد روستاییان کشته شده وجود ندارد.

تصاویر ماهواره ای که به وسیله دیده بان حقوق بشر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است، تخریب کامل دو روستای مونگنو (MaungNu) و هاپونگ تاو پی (HpaungTawPyin) را که عمدتا ساکنان آنها را مسلمانان روهینگیایی تشکیل می دادند، نشان می دهد.

محمد عثمان، پسر ۱۵ساله روهینگیایی گفت با صدای شلیک زیاد بیدار شده است. زمانی که خانه هایشان آتش گرفت، او و سایر روستاییان فرار کردند ولی آن قدر تاریک بود که شلیک کننده ها دیده نمی شدند. آنها از خانه هایشان به دیگر روستاها فرار کردند. گلوله ها مانند باران می ریختند و مردم اطراف بر زمین می افتادند. او می گوید: ناگهان حس کردم چیزی به بازو و پشت من برخورد کرد. هوشیاری ام را از دست دادم و در خانه فرد دیگری بیدار شدم.

برخی شاهدان دیگر به دیده بان حقوق بشر گفته اند پس از حمله ارتش به روستایشان شاهد آن بوده اند که سربازان مردان و پسران روهینگیایی را به محوطه برده، دستانشان را پشت سرشان بستند؛ سپس آنها را مورد ضرب وشتم قرار دادند و به آنها شلیک کردند. تعداد زیادی کودک زیر ۱۰ سال کشته شدند.

همچنین گزارشات فراوانی وجود دارد که سربازان برمه ای، زنان را موضوع جست وجوی بدنی تهاجمی، تماس بدون رضایت و تجاوزات جنسی قرار داده اند.

در ۲۸ سپتامبر ٢٠١٧ شورای امنیت سازمان ملل متحد، برای اولین بار در هشت سال گذشته به طور عمومی درباره برمه به بحث و گفت وگو پرداخت ولی هیچ اقدام و تصمیم مؤثری اتخاذ نشد و حتی تصمیم شورای حقوق بشر سازمان ملل برای اعزام کمیته حقیقت یاب به منطقه نیز با عدم موافقت دولت برمه به ناکامی انجامید.

درد و رنج پایان ناپذیر

با وجود تلاش های دولت بنگلادش برای ساماندهی اوضاع نگران کننده جمعیت چندصد هزار نفری آوارگان روهینگیایی در داخل مرزهای بنگلادش و اداره و مدیریت خدمات حداقلی، هنوز مشکلات بسیار عدیده ای برای ارائه خدمات به آوارگان وجود دارد. عملا هیچ گونه زیرساختی برای اسکان پایدار این جمعیت وجود ندارد. زمین های کشت برنج و محیط های جنگلی به محلی برای احداث اقامتگاه هایی سست و بی بنیان با پایه های ساقه بامبو و پلاستیک های سیاه بازیافتی و غیرمقاوم تبدیل شده است که قطعا هیچ گونه تاب آوری در مقابل سرما و باران های موسمی بنگلادش که به زودی فرامی رسد، ندارد و به ویژه جان کودکان را در معرض خطر جدی قرار داده است. آب آشامیدنی ساکنان؛ با حفر چاه های نیمه عمیق و با استفاده از تلمبه های دستی به دست می آید که با فاصله از اقامتگاه های احداثی و در کنار سرویس های بهداشتی و البته بدون تعبیه مناسب فاضلاب احداث شده است. چاه های آبی که بدون هرگونه مطالعه و بررسی اولیه حفر شده اند و اکنون کارشناسان بهداشت محیط اعزامی وزارت بهداشت به منطقه با استفاده از بررسی های کارشناسی آب به این نتیجه رسیده اند که آب های شرب مردم با فاضلاب محیطی ادغام شده که این عامل در کنار فقدان مطلق سیستم دفع زباله به جدی ترین دلیل برای بالابودن نرخ علائم و بیماری های عفونی، تب و اسهال در میان مردم و به ویژه کودکان تبدیل شده است و خطر بروز و شیوع بیماری های واگیردار از جمله وبا را افزایش داده است. نکته شایان توجه برای نگارنده که تجربه حضور در دیگر بحران های انسانی بین المللی را دارد، حضور حداقلی آژانس های سازمان ملل متحد و سایر سازمان های بین المللی امدادرسان در مقابله با این حجم از فاجعه انسانی در مقابل حجم گسترده کمک های غذایی و پوشاکی است که از سوی مردم و سازمان های غیردولتی بنگلادش، جمعیت های هلال احمر کشورهای مسلمان، داوطلبان و سازمان های غیردولتی از کشورهای مسلمان در منطقه بود که ناخودآگاه و برخلاف میل باطنی انسان را در مسیر قضاوت درباره رفتارها و تبعیض های سازمان یافته در سطح بین المللی برای حمایت از انسان ها با تفاوت های قومی و مذهبی قرار می دهد.

مسئله آوارگان میانماری به عنوان یکی از بحران های انسانی دهه اخیر؛ امروز عمیق تر از آن است که به راحتی از آن عبور کنیم و هیچ گونه کنشگری انسانی ای در مقابل قربانیانی که ناخواسته در معرض ظلم و تعدی بی شرمانه و سازمان یافته قرار گرفته اند نداشته باشیم. بر ماست که به حکم جایگاه رفیع انسانیت به این رنج و درد بزرگ بیندیشیم و فارغ از هرگونه تفاوت و موقعیت در حد توان برای کاهش گوشه ای از آلام رفته بر این گروه انسانی مظلوم تلاش کنیم.