● چالش های فرهنگی

از جمله چالش های اساسی که در بیداری و تکاپوی ملل اسلامی به صورت مانعی مهم عمل می کند، مسئله تبلیغات فرهنگی دول غربی است. از آنجا که فرهنگ بستر و زیربنای دیگر عرصه های جامعه نظیر ابعاد سیاسی، نظامی، اجتماعی و سازمانی را تشکیل می دهد، از این رو همواره تضعیف و تخریب آن مسیر و زمینه تضعیف دیگر ابعاد جامعه را فراهم می سازد، و این مسئله مانع رشد و پیشرفت اقتصادی و اجتماعی خواهد گشت. سران غرب با آگاهی از این مسئله، با ترتیب دادن برنامه ها و طرح های مختلف فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی سعی در تبلیغ فرهنگ غلط خود و وارد کردن آن در فرهنگ اصیل ملی ـ اسلامی جوامع مسلمان است. آنان همواره سعی در تحقیر سنت ها و هنجارهای اخلاقی رایج در اجتماع مسلمانان را داشته اند تا اصول و الگوهای فرهنگی جامعه خود را برتر نشان داده و نوعی تهاجم فرهنگی را به راه انداخته و مانع رشد و پیشرفت سنت ها و اصول اخلاقی جوامع مسلمان گردد.

● چالش های اقتصادی

در واقع کشورهای اسلامی به واسطه ضعف مدیریت ها و وابستگی های اقتصادی با برخی از مشکلات روبه رو شده اند. کسب استقلال مالی و مادی در بازار می تواند نقش وافری در رشد جامعه داشته باشد. اجرا و عملی کردن احکام و اصول اسلامی که درباره مسائل اقتصادی و تجاری جامعه است، در ایجاد زمینه های رشد اقتصادی و سپس توسعه دیگر ابعاد اجتماع نقش اساسی دارد.

● راهکارها

مردم مسلمان همواره می باید با حفظ و زنده ساختن سنت ها و رعایت اصول و هنجارهای حاکم بر اجتماع خویش مانع از تبلیغ و ورود هنجارهای غلط و فرهنگ گمراه کننده کشورهای غربی به جامعه خود گردد. انجام مطالعات و تحقیقات لازم در این زمینه و بومی سازی بسیاری از علوم و کتب دانشگاهی و حفظ فرهنگ غنی اسلامی و ترکیب آن با اصول ملی و بومی می تواند در بیداری ملل اسلامی نقش مهمی را داشته باشد.

تحقیق و بررسی حقایق اسلام و زمینه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و غیره، احکام و اصالت های اسلامی را زنده نگه می دارد و امتیازاتی که اسلام از همه مکاتب و دیدگاه های دیگر دارد را مشخص و تمییز می سازد. همواره باید سعی نمود که آیین نجات بخش اسلام و اصول و احکام رایج در آن را حفط نموده و با مکتب های غلط و منحرف کننده متمایز گردد. یکی از راه های غلبه بر مشکلات حاضر، تمسک جستن دول اسلامی و ملل مسلمان به اسلام و تکیه آنان به تعالیم و آموزه های مقدس و رهایی بخش قرآن کریم است. عملی شدن و اجرای این اصول در جامعه باعث خنثی گشتن نقشه ها و دسیسه های غرب خواهد گشت. در مطالعات و پژوهش هایی که انجام می شود، شناسایی معضلات و ریشه مشکلات و علل بروز گرفتاری ها و راه حل آن باید در اولویت

قرار گیرد. بررسی این مسئله که علل انحطاط جامعه در دوران گذشته چه بوده و ریشه های استعمار غرب از کجا نشئت گرفته است و مسئله ای که استعمار را بر برخی از جوامع اسلامی استیلا داد و باعث گردید تا استعمار بر مقدرات مردم مسلمان و مستضعفین جهان حکمفرما گردد در طرح ها و موضوعات همایش ها و کنفرانس ها مطالعه گردد. در اینجا وظیفه خطیری بر عهده دانشمندان، نویسندگان و نظریه پردازان کشورهای اسلامی است، تا با علم و قلم نافذ خود، خط بطلانی بر نقشه ها و توطئه های دشمنان اسلام و استکبار جهانی وارد سازند.

حضرت امام خمینی (ره) در این باره می فرمایند: «... این به عهده علمای اسلام و محققین و کارشناسان اسلامی می باید برای جایگزین کردن سیستم ناصحیح اقتصاد حاکم بر جهان اسلام، طرح ها و برنامه های سازنده و در برگیرنده منافع محرومین و پابرهنه ها را ارائه دهند و جهان مستضعفین و مسلمین را از تنگنا و فقر معیشت به درآورند.» (صحیفه امام؛ ج ۲۰، ص۳۴۰) بازارهای کشورهای اسلامی با تولید و فروش انواع کالاها و لوازم مورد نیاز مسلمین و در محدوده جامعه خود، می تواند باعث رشد اقتصادی گردند. پرهیز از فروش کالاهای بیگانگان و کالاهای مربوط به اقتصاد سرمایه داری و تولیدات لوکس و غیر ضروری از دیگر راهکارهای مربوط به حل مسائل و معضل های اقتصادی و مادی جوامع اسلامی است.