در سال های اخیر، کتاب های مستند، جذاب و تکان دهنده ای در مورد داستان کشف آمریکا و اقدامات کاشفان اروپایی این سرزمین انتشار یافته است و بسیاری از افراد نیز با حقایق مربوط به چگونگی شکل گیری ایالات متحده آشنا شده اند. نویسنده این مقاله با اشاره به این واقعیت های تکان دهنده و غیرانسانی معتقد است که باید با تحریم برپایی جشن های روز شکرگزاری، همه آمریکایی ها نفرت خود را از ظلم و ستم و نسل کشی اعلام کنند. دیدگاهی که می تواند در تغییر رویکردهای کنونی دولتمردان کشورشان مؤثر واقع گردد.

پس از سال ها خشم و عصبانیت در مورد نادیده انگاری حقایق مربوط به روز شکرگزاری، من در نوامبر سال ۲۰۰۵ میلادی، مقاله ای نگاشتم تا این روز به نام روز ملی تاوان نام گذاری شود تا همه ما بدانیم که نسل کشی بومیان آمریکایی، سنگ بنای شکل گیری ایالات متحده بوده است. هر چند ارائه این پیشنهاد با انتقادات گسترده احزاب دست راستی و لیبرال های آمریکا روبه رو گردید.

تقریباً اکثر موضوعات مطرح شده، چنین بود: «بله، درست است که افسانه روز شکرگزاری به یک ماجرای غم انگیز باز می گردد: سفر اشغالگران اروپایی به دنیای نو و سرباز زدن از همکاری با بومیان آمریکا؛ اما از دیرباز، اقدامات بربریت گونه اروپاییان به فراموشی سپرده شده است. ولی ما می توانیم تاریخ را دوباره بنویسیم و از این روز به عنوان روز عشق ورزی و ارتباطات انسانی بین خانواده ها و دوستان یاد کنیم.» این ایده که ما می توانیم معانی فرهنگی این روز را نادیده بگیریم و تعبیر دلخواه خود را از این روز بیان کنیم، برای من موضوعی عجیب و غیرقابل پذیرش است. من معتقدم که ما با یک هولوکاست نادیده انگاری و تحریف در چند قرن اخیر روبه رو بوده ایم؛ اما چرا حتی آنان که انتقادات زیادی در مورد افراد متعدد مطرح می کنند، همچنان روز شکرگزاری را جشن می گیرند؟

● چه می توان کرد؟

اینک، هر آن کس که خواهان آگاهی از حقایق تاریخ ایالات متحده به ویژه در حوزه نسل کشی بومیان است، می تواند به آسانی منابع مطالعاتی لازم را به دست آورد. من مطالعه دو کتاب دیوید.ای.استانارد با عنوان «هولوکاست آمریکایی؛ کریستف کلمب و اکتشاف دنیای نو» و «سرگذشت مختصر نسل کشی» اثر وارد چرچیل را به همه توصیه می کنم. البته اگرچه موضوع نسل کشی عموماً به اتفاقات روی داده پس از جنگ جهانی دوم و به ویژه نابودی کامل و یا بخش زیادی از یک گروه نژادی، ملی، قومی و یا مذهبی اطلاق می گردد، اما این کلمه دقیقاً بر برنامه های انجام شده از سوی اروپایی ها و فرزندان خلفشان برای تصرف سرزمینی که اینک ایالات متحده آمریکا نامیده می شود، انطباق دارد.

با درک این حقیقت، چه می توان کرد؟ پاسخ اخلاقی این است که باید با ایجاد جامعه ای مبتنی بر ارزش های اخلاقی، عدالت و مساوات که بسیاری از ما ادعای دوست داشتن آن را می کنیم، نه تنها اشتباهات گذشته را تصحیح کرد، بلکه زمین ها و ثروت های کشور خویش را دیگر بار بین همه تقسیم نماییم. هر چند در جامعه کنونی ما که سفیدپوستان و مردان بر آن سلطه ای تمام عیار دارند و براساس نظامی سرمایه سالاری شکل گرفته، عملاً در کوتاه مدت امکان چنین کاری وجود نخواهد داشت. ولی در کوتاه مدت، در حوزه سیاسی چه اقداماتی می توانیم انجام دهیم؟ این سؤال، پاسخی ساده دارد، اما عملی کردن آن اغلب مشکل است: ما باید در اغلب موارد ممکن و در اکثر زمان ها با صداقت صحبت کنیم. ما باید در برابر مصالح عمومی کوتاه مدت مقاومت نماییم. ما باید فراموشی فرهنگی را طرد کنیم. به علاوه، با ادب بودن کار پسندیده ای نخواهد بود، اگر این کار به معنای دروغ گویی و ظاهرسازی و دورویی باشد. البته من باید اعتراف کنم که شخصاً نتوانسته ام در همه موارد ممکن، به این ویژگی های اخلاقی عمل نمایم. اگر ما که در حوزه قدرت قرار نداریم، نمی توانیم به بخشی از اصول اخلاقی و انسانی و اجتماعی پای بند باشیم، آیا می توان تصور کرد که در شرایط کنونی، با در دست گرفتن قدرت، به چنین کاری دست بزنیم؟ کدام یک از ما زندگی خود را به سوی راهی سوق داده ایم که ادعای دستیابی به آن را داریم؟ و سرانجام آیا تصمیم خواهیم گرفت که بدان سوی حرکت نماییم؟ به هرحال، هنوز هم ما نیازمند یاری یکدیگر برای بازگویی حقیقت هستیم. هر چند حتی تذکر آن هم چندان شیرین نباشد.

● توهم باز تعریف روز شکرگزاری

حال تصور کنید که دولت آلمان در جنگ جهانی دوم به پیروزی می رسید و یک رژیم نازی و یا احتمالاً با ویژگی هایی لیبرال تر و با مداراتر از ایدئولوژی سروری آلمان برای چند دهه، بر اکثر نقاط دنیا مستولی می گردید. تصور کنید که یک قرن بعد، آلمان ها یک روز تعطیل دستکاری شده را در تاریخ آلمان مسیحی بنیان می گذاردند و باز هم در ذهن خود تصور کنید که در این روز، خانواده ها و دوستان گردهم می آمدند و ضمن صرف غذا به گفت وگو با یکدیگر می پرداختند. تصور کنید که شرکت های تجاری و صنعتی، مدارس و ادارت دولت، در این روز تعطیل می گردید. مردم ما در برابر این روز تعطیل، چه فکری می کردند؟ آیا ما در مورد حقایق فراسوی جشن این روز، پرسش ها و تردیدهایی مطرح نمی نمودیم؟ آیا ما تقاضای بررسی تاریخی این رویداد را مطرح نمی کردیم؟ و آیا این روز را به عنوان سالروز یک فاجعه انسانی تعیین نمی نمودیم؟

اینک، تصور نمایید که آلمان های چپ گرا و لیبرالی که همواره از ساختار قدرتی که تاریخ دنیا و کشورشان را برای دستیابی به خواسته های سیاسی خود، تحریف کرده، انتقاد می نمودند، ناگهان همه حرف های خود را پس گرفته و با سایر شهروندان، این روز را جشن بگیرند. و البته ادعا نمایند که با نادیده گرفتن حقایق فراسوی این روز تعطیل، همراه با فرهنگ حاکم بر جامعه، به عیش و نوش می پردازند. به راستی ما به این افراد، چه صفتی را اطلاق خواهیم کرد؟ آیا ما از تعهد آنان نسبت به اصول مورد ادعای آنها سؤال نمی کنیم؟ به هر ترتیب، در سال های اخیر، مقایسه های زیادی بین شرایط کنونی ما و نازی ها انجام گردیده و این حرف ها، دیگر حتی تکراری به نظر می رسد. اما این مقایسه، کاملاً عاقلانه، منطقی و البته دردناک برای همه ما شهروندان آمریکایی خواهد بود. حتی چپ گراها و لیبرال هایی که ادعا می کنند مخالف اعمال نژادپرستانه و سلطه جویانه اروپایی ها بوده و از این رو، تفسیری دیگر و متفاوت دارند، باید بپذیرند که جشن گرفتن چنین روزی، ریشه در معانی مشترک و درهم تنیده ای دارد. هنگامی که یک فرهنگ مسلط، یک روز تعطیل را به گونه ای خاص تعریف می کند، یک نفر نمی تواند به تنهایی آن را به گونه ای دیگر معنا نماید و دیگر تفاوتی نخواهد داشت که به صورت علنی و یا مخفیانه، این معنی حاکم را بپذیریم و یا آن را رد کنیم.

البته اغلب افراد، در جهت کنترل معانسی سمبل ها و روزهای تعطیل با یکدیگر مشاجره می کنند، اما عموماً این کار هنگامی روی می دهد که اتفاق نظری عمومی پیرامون ارزشمند بودن جنبه های مثبت آن وجود داشته باشد. به عنوان مثال، مسیحیان زیادی وجود دارند که معتقدند، در ایام کریسمس باید بر روی ارزش های جهانی عشق ورزی و صلح جهانی و نه یک مصرف گرایی افراطی و عیاشانه تمرکز کنیم. به علاوه، آنان با تجاری سازی این روز مخالفند و در مکان های مختلف، از یک رویکرد نو و متفاوت به تعطیلات صحبت می کنند. البته اکثر آنها این روز را جشن می گیرند، ولی ارزش های موردنظر خود را در نظر دارند. در آن مورد، افراد، خواهان باز تعریف ارزش های فراموش شده نظیر دیدار با دوستان و اقوام و نه مصرف گرایی متظاهرانه و اسراف آمیز هستند. به نظر من، ما باید از این روز تعطیل به عنوان فرصتی جهت انجام کارهای خوب بهره ببریم، اما در این جایگاه نباید درجا بزنیم. لذا اگر یک تغییر اساسی در فرهنگ روی دهد و اکثر افراد با این حقایق تاریخی روبه رو شوند، شاید آخرین پنج شنبه ماه نوامبر با تحولی بزرگ مواجه گردد. هر چند هنوز ما شاهد تغییرات قابل توجهی نبوده ایم. برای زمان هایی طولانی، من طرح عمومی این پرسش دردسر ساز را نادیده گرفته بودم، اما اینک باید اعلام کنم که از این کار پشیمان شده ام و تأسف می خورم که چرا نظرات خود را زودتر از این مطرح نکرده بودم.

چه باید کرد؟

روشن است که در ایالات متحده، افرادی نظیر سرخ پوستان بومی و دیگران وجود دارند که روز شکرگزاری را جشن نمی گیرند و به صورت علنی و یا مخفیانه، از این روز به عنوان روز سوگواری و نفرت یاد می کنند.

در جامعه نیز افراد زیادی وجود دارند که فاقد خانواده یا یک گروه اجتماعی هستند و طبیعتاً مسایل سیاسی در رفتارهای آنان تأثیری ندارد؛ اما اگر هر یک از ما در چنین روزی به یک مراسم جشن شکرگزاری دعوت شویم، چگونه می توانیم ارزش های اخلاقی و سیاسی خود را حفظ نماییم؟ من فکر می کنم که ما دو راه حل در برابر خود خواهیم داشت. می توانیم در چنین مراسمی شرکت کنیم و از ریسک انزوا بپرهیزیم و یا با عدم حضور در چنین گردهمایی هایی، این سؤال را در اذهان دیگران مطرح نماییم که چرا در مراسم این روز شرکت نمی کنم؟ ولی با این کار، عملاً در انزوا فرو خواهیم رفت. در سال جاری، من همه تلاشم را برای روشنگری عمومی دوستان و آشنایانم صرف خواهم نمود. مطمئناً این کاری متفاوت می باشد. من با عشق به آنان، چنین کاری را انجام می دهم و این تردیدهای سیاسی و اخلاقی، همچنان در جامعه ما تداوم می یابد. به هرحال، من به هر کاری که دست بزنم، مطمئناً روز شکرگزاری را جشن نخواهم گرفت و اجازه نخواهم داد که انبوهی از حقایق و وقایع تلخ و تاریخی مستند، در پس تبلیغات دامنه دار و پررنگ و لعاب بزرگداشت این روز، پنهان بماند.