کنش سیاسی در ایران امروز با کمال تاسف بیش از آنکه بر پایه لحاظ کردن حداکثری خیر و منفعت عموم شهروندان و تامین و تحقق منافع ملی، سیر کند، پیرامون منافع قومی قبیله ای و باندی و جناحی، و سود و ضرر شخصی چرخ می زند. این وضع، متاسفانه دامن بخش قابل توجهی از نیروهای سیاسی را گرفته است؛ درون نظام و بیرون نظام نمی شناسد؛ به دست اندرکاران حکومت و صاحبان امور، یا برعکس، به کنشگران منتقد یا فعالا ن سیاسی مخالف حکومت یا فعالا ن جامعه مدنی نیز محدود نمی شود. اگر <دی شیخ با چراغ همی گشت گرد شهر؛ کز دیو و دد ملولم و انسانم آرزو است>؛ امروز، افزون بر آن، باید <چراغ>ی به دست گرفت و گرد شهر سیاست گردید و پرسید که آیا می توان کسی را جست که منافع فردی و قوم و قبیله ای و باندی و فرقه ای خود را ذیل منافع ایران و ایرانیان، تعریف و پیگیری کند، یا خیر.

غرض ورزی های شخصی و حب و بغض های گروهی و منافع کوتاه مدت باندی، جای عقلا نیت و تدبیر و دوراندیشی را گرفته است؛ کمتر کسی را می بینی که برای <ایران> و ایرانیان، از خواسته های شخصی خود دست بشوید و در پی حل وفصل اختلا فات بی پایه، برآید.

هرچند همه شخصیت ها (حقیقی و حقوقی) از واژه هایی مشترک برای توجیه اقدامات و پروژه های سیاسی اجتماعی خود، بهره می جویند (تامین منافع ملی، ارزش های اسلا می، حقوق و مصالح ملت و...) اما کمتر شاهدیم که مبتنی بر همین مدعیات، حاضر به عبور از منافع فردی و جناحی خویش باشند.

لا یه های اقتدارگرا در حوزه محافظه کاران به جای خود، آنها چنان غیردموکراتیک می اندیشند و رفتار می کنند که انتظار مدارا و برقراری گفت وگویی بیطرفانه با ایشان، علی الحساب، به تمامی منتفی است. اما حتی در لا یه های میانه رو و عقلا نی محافظه کار نیز، آنچه واجد اهمیت است، ادامه حضور در بلوک قدرت و کسب منافع (اقتصادی، اطلا عاتی، منزلتی و سیاسی) از نظام سیاسی است. اینچنین، با وجود انتقادهای مستقیم و غیرمستقیم و شفاف و در لفافه این بخش از محافظه کاران از برنامه ها و اقدامات دولت احمدی نژاد، وقتی بحث رقابت او و نامزدی اصلا ح طلب مطرح می شود، همه چیز ناگهان به سوی حمایت بی قید و شرط از احمدی نژاد شیفت می کند.

در حوزه متکثر اصلا ح طلبان نیز، گفت وگو و تسامح و همفکری و تعامل منطقی، جای خود را به طعن و خودمحوری و جاه طلبی و لجاجت های غیرمنطقی می دهد. دموکراتیزاسیون به حاشیه رانده می شود و سهم خواهی از قدرت به دست نیامده !(؟) جلا می یابد.

اپوزیسیون برکنار از قدرت نیز از دست اندازی چنین آسیب هایی برکنار نیست؛ ادعاها بیش از عمل، خودنمایی می کند و منافع ملی، گاه به مفهومی مسکوت و مظلوم روی بیانیه ها مبدل می شود. حتی مجموعه های کوچک نیز نشانه های ناچیزی از مدارا و تفاهم و عمل سیاسی مشترک بر پایه گفت و شنید و استدلا ل بروز می دهند.

شاید برای فهم وضع قابل انتقاد مناسبات و تعاملا ت و رقابت های سیاسی در ایران امروز، اشاره ای مختصر به چگونگی سیاست ورزی احزاب عمده و شخصیت های سیاسی مطرح در انتخابات اخیر ایالا ت متحده، بی فایده نباشد؛ آنجا که باراک اوباما نامزد پیروز در انتخابات، رقیب حزبی دیروز خود (هیلا ری کلینتون) را به سمت وزیر خارجه دولتش منصوب می کند و برای حزب رقیب (جمهوریخواهان) پست های وزارتی قابل توجه (ازجمله وزارت دفاع) را در نظر می گیرد.

اما اینجا در ایران با وجود ادعاهای ارزشی و پرسروصدا، کنش سیاسی گاه حتی فاقد ابتدایی ترین شواهد عقلا نیت ابزاری است؛ تا چه رسد به کنش سیاسی متکی بر عقلا نیت انتقادی، با رعایت ملا حظات اخلا قی، مبتنی بر روحیه مدارا و متکی بر گفت وگو و تعامل منطقی و غیرخصمانه.

در چنین فضایی که کنشگران و نخبگان سیاسی امروز ایران، به خوبی آن را لمس می کنند جای خالی <انسان>هایی چون احمد بورقانی بس خالی می نماید. یک سال از درگذشت زنده یاد احمد بورقانی سپری می شود. تنها آنهایی که با آن <آزاده > محشور بودند، می دانند که چقدر جای وی در ماه های پیش رو (روزهای منتهی به انتخابات ریاست جمهوری دهم) خالی است.

فضای کج و معوج سیاست در ایران امروز، بیش از همیشه به حضور افرادی دریادل چون او، که غرض و مرضی نداشت و از غرور و تکبر و حسادت و خواست شخصی فرسنگ ها به دور بود، محتاج است. و البته جای خالی بورقانی و <آزادگان>ی چون او، به گونه ای محسوس، لمس می شود. جای خالی فعالا ن سیاسی که پیش از آنکه به منافع و مضار شخصی خود بیندیشند، منافع ملی را مورد تامل قرار می دهند؛ جای خالی روشنفکران متعهد و مسوولی که برای پیشبرد دموکراتیزاسیون ولو به قدر یک <گام>، از <جان> مایه می گذارند و خور و خواب از یاد می برند؛ جای خالی کوشندگانی که در اوج فشار، لبخند و گفت وگوی دوستانه را جایگزین اخم و غضب و فریاد و قهر می کنند؛ جای خالی فرهیختگانی که با کتابی در دست، برای تغییر <وضع موجود> قدمی برمی دارند؛ جای خالی آرمانخواهان واقع بین، سیاست ورزانی که برای اقدام، به ارزیابی دقیق و همه جانبه از وضع جامعه و توان حکومت دست می یازند؛ جای خالی مداراپیشگان و باورمندان به همکاری و کنش جمعی؛ جای خالی عارفان مجاهدی که خودشیفتگی و شهرت طلبی و منزلت جویی برای شان به قدر نشاندن لبخندی بر لب ستمدیده ای و برداشتن <گامی به جلو>، به سوی <وضع مطلوب> محل و مجالی ندارد؛ جای خالی فعالا نی صبور و خستگی ناپذیر که امیدوار می زیند و مومن؛ جای خالی ایرانیانی دموکرات و آزاده چون احمد بورقانی.