هر چند نگرانی دوم خردادی ها درباره کاهش تدریجی نقش جبهه اصلاحات در معادلات سیاسی کشور و زوال بطئی جایگاه آنها در بین سایر اضلاع رقابت کاملا طبیعی است اما اظهارات اخیر نامزد احتمالی حزب مشارکت و سازمان مجاهدین گارد مناسبی برای شروع منطقی رقابتهای انتخاباتی تلقی نمی شود.

خاتمی اخیرا در دیدار جمعی از هواداران خود در خوزستان با اتخاذ مواضع تندی علیه دولت!! از دوم خردادی ها خواست تا از حالت تدافعی بیرون بیایند و حالت تهاجمی به خود بگیرند.

بدون تردید منظور رئیس جمهور سابق کشورمان تدارک یک فضای ستیزآلود و رادیکال در آستانه رقابتهای انتخاباتی ریاست جمهوری دهم نیست اما ناخواسته این دست اظهارات آب به آسیاب جریان افراطی می ریزد که در دوره آقای خاتمی شعارهایی نظیر حاکمیت دوگانه، عبور از حاکمیت، خروج بر حاکمیت و حتی عبور از خاتمی را سر دادند. کسانی که با تعمیق شکافها و گسلهای دوم خرداد، کشور را در یک دوره هشت ساله با بن بست سیاسی مواجه کردند.

در قرون وسطی می گفتند فرماندهان جنگ کلاه خود شان را قاضی می کنند و کارهای مهمتری از شلیک کردن به هم دارند چه رسد به یک رقابت سیاسی در قرن بیست و یکم آن هم در نظام مردمسالاری دینی! بر این اساس نه تنها گارد و ژست خشونت در آستانه یک انتخابات حساس از جانب هیچ گروه و جریانی شایسته و بایسته یک رقابت اخلاقی نیست بلکه حتی مایه سلب حداقل اعتمادی می شود که مردم به آن جریان دارند. ریشه های زوال دوم خرداد و عدم تحرک آنها در منازعات سیاسی را باید در جای دیگری جستجو کرد و نمی توان با فرافکنی ناکامی های داخلی سایر اضلاع رقیب را به تلاش برای حذف تدریجی این جریان متهم کرد.

اهتمام اصولگرایان به تکثر سیاسی درون گروهی و التفات به سلایق مختلف و متفاوت نیروهای معتقد به انقلاب برای اداره کشور مهمترین علت افول جایگاه دوم خردادی ها در بین سایر اضلاع رقابت است. امری که امروز از جانب دوم خردادی ها مغفول واقع شده و عده ای سعی دارند برای تن بی سر اصلاحات یک “کله اختصاصی و سفارشی” تدارک ببینند. پلورالیزه شدن فضای سیاسی کشور در دهه های آینده، فرهنگ سیاسی ایران را آبستن تحولات مثبتی می نماید که گریزگاهی از آن نیست و بازیگران فعلی نباید از آن غفلت کنند. دوم خردادی ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و نباید با رویکرد حذفی و تمامیت خواهانه مانع ظهور و بروز گروههای سیاسی نوپدید شوند.

التزام اصولگریان به بایسته های نقد درون گفتمانی و ربودن گوی رقابت و انتقاد مصلحانه یکی دیگر از دلایل کم رنگ شدن نقش دوم خردادی ها در معادلات سیاسی کشور است. رویکردهای سلبی و تخریبی گروههای دوم خردادی و روزنامه های وابسته به آنها با مسائل کلان کشور و سیاهنمایی دستاوردهای دولت و مجلس اصولگرا نه تنها بر پایگاه اجتماعی آنها نیفزوده بلکه بالعکس روند زوال آنها را نیز تشدید و تسریع کرده است.

خاتمی در سخنرانی اخیر خود متاثر از گفتمان دولت نهم مدعی شده است که “ شعار ما نیز عدالت است.” وی همچنین اصلاحات را جریان مظلومی برشمرد که “هم اسلامیت اش و هم پایبندی اش به معیارهای انقلاب و مایه گذاری اش برای اسلام و ایران و انقلاب بیشتر از بسیاری از مدعیان بوده است.” در این تردیدی نیست که گفتمان عدالت از جنس گفتمان انقلاب اسلامی است و برای همگان خوشایند است که دوم خردادی ها نیز زیر پرچم و تابلوی انقلاب و منطق امام خمینی(ره) تاکتیکها و مواضع کلان خود را راهبری کنند.

اما آنچه مهم است به تعبیر رهبر معظم انقلاب صبر و استقامت بر این آرمانها و ارزشها است. و الا تذبذب و تشویش ذهنی درباره منطق انقلاب و خط امام(ره) بیشترین لطمه را به اسلام و انقلاب می زند. عموم اصولگرایان معتقدند که چتر اصولگرایی باید باز شود چرا که ایستار برتر فرهنگ سیاسی پیشرفته در ایران، اصولگرایی و پایبندی به شعارها و ارزشهای انقلاب اسلامی است. این استخوان بندی امکان یک رقابت اخلاقی و عقلانی را حول تامین هر چه بهتر منافع ملی، پیشرفت کشور و خدمت به مردم فراهم می کند. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی دو سال پیش در تبیین اصولگرایی و شاخص ترین مولفه های آن فرمودند: “اصولگرایی در مقابل نحله های سیاسی رایج کشور نیست. این غلط است که ما کشور یا فعالان سیاسی را به اصولگرا و اصلاح طلب تقسیم کنیم. اصولگرایی متعلق به همه کسانی است که به مبانی انقلاب معتقد و پایبندند و آنها را دوست می دارند؛ حالا اسمشان هر چه باشد.”

در نهایت به نظر می رسد انتخابات ریاست جمهوری آینده سنگ محک مناسبی برای سنجش میزان پایبندی گروههای سیاسی از جمله دوم خردادی ها به شعارها و ارزشهای انقلاب اسلامی و همچنین اهتمام به افزایش کیفیت مردمسالاری دینی با احترام و التفات به کلیه سلایق و علایق درون گروهی است.