صدای آمریکا نه تنها رسانه ای بی طرف نیست بلکه به نوعی مجری یک عملیات رسانه ای معطوف به عملیات نظامی است. از سوی دیگر به این موضوع اشاره کردم که راهکار خنثی کردن این عملیات فراهم کردن امکان سخن گفتن برای کسانی است که هیچ تریبونی در اختیار ندارند.

باید گفت که به رغم گزارش «شورای اطلاعات ملی آمریکا»، هنوز خطر جنگ وجود دارد. حتا اگر در نظام دو حزبی آمریکا اختلاف نظر وجود داشته باشد که گزارش مذکور نیز یکی از تجلیات آن است، می توان به سادگی عامل اصلی تقابل و درگیری را تغییر داد، برای مثال زمزمه هایی به گوش می رسد حاکی از این که اسرائیل برای بر عهده گرفتن این نقش اعلام آمادگی کرده است.

پرسش اساسی این جاست که با توجه به بسته بودن فضای داخل کشور، تکلیف جنبش دموکراتیک ایران با این رسانه چیست؟ بی شک جنبش دموکراتیک، مطالباتی را پیگیری می کند و به همین دلیل تحت فشار قرار می گیرد. این جنبش از بخش های گوناگون تشکیل شده، بخشی از جنبش خط مرزهای شفافی با سیاست های امپریالیستی دارد و معتقد است که مطالبات را باید با اتکا به نیروهای مردمی پیگیری کرد و در برابر سوء استفاده های (رسانه ای) امپریالیسم نیز باید بسیار هوشمندانه وارد عمل شد؛ اما برای بخش دیگری از جنبش، مطالبات است که الویت دارد؛ اینان با هر رسانه و سیاستمداری که بخواهد در پیش برد این مطالبات و عمومی کردن آن قدمی بردارد همکاری می کنند. بخش دیگری از جنبش مشکل ساختاری دارد یعنی ائتلاف رنگارنگی از گروه ها با پایگاه طبقاتی متفاوت را شامل می شود که روی حداقل هایی برای عمل با هم به توافق رسیده اند و هر گونه بحث پیرامون مسایل دیگر موجب اختلاف و انشقاق می شود. بر این طیف رنگارنگ باز می توان افزود اما همین سه مورد برای تفهیم آن چه می خواهم بگویم کفایت می کند.

بحث بر سر این است که باید مشخص کرد آیا این جنبش دموکراتیک ایران است که نیاز به VOA دارد یا این VOA است که نیاز به جنبش دموکراتیک ایران دارد؟ آیا این نیاز یک نیاز متقابل است؟ در این صورت کدام یک نیازمندترند VOA یا جنبش دموکراتیک ایران؟ یک لحظه تصور کنید که تمام خانواده های زندانیان سیاسی، تمام ناراضیان، تمام فعالان اجتماعی و تمام منتقدین غیر وابسته تصمیم بگیرند که از این رسانه و تاکید می کنم فقط از این رسانه ی مشخص برای اطلاع رسانی، بیان احوال و افشاگری استفاده نکرده و با آن گفتگو نکنند. تصور می کنید چه اتفاقی خواهد افتاد؟ آیا VOA هم با جنبش دموکراتیک قهر خواهد کرد و دیگر اطلاعات مربوط به آن ها را به سمع عموم نخواهد رساند؟ من تصور می کنم چنین اتفاقی نخواهد افتاد و VOA کماکان اخبار جنبش دموکراتیک را در دستور خود خواهد داشت. اشتباه نشود VOA هیچ عهد و مودتی با جنبش دموکراتیک ایران ندارد. دولت آمریکا و VOA براساس خواست و نیاز خود عمل می کنند، خواست یا عدم خواست جنبش دموکراتیک ایران اساسا جایگاه چندانی را در اقدامات صدای آمریکا اشغال نمی کند. VOA به این دلیل اقدام به انتشار اخبار جنبش دموکراتیک می کند چون به این اخبار نیاز دارد و در سناریوی خویش نقش ویژه ای برای آن قائل است. رابطه VOA با جنبش دموکراتیک ایران اساسا رابطه ای یک جانبه و متناسب با اهداف آمریکا است، این که برخی به کنش VOA واکنشی مثبت نشان می دهند و برخی دیگر واکنشی منفی، اساس و شکل و نوع رابطه را دگرگون نمی کند. کافیست که آن بخش از جنبش دموکراتیک و مطالباتی مردم ایران اندکی خصلت ضد امپریالیستی هم پیدا کند در این صورت آن چه را تا کنون ندیده اید به چشم خواهید دید که همانا سانسور کامل اخبار این جنبش دموکراتیک، مطالباتی و ضد امپریالیستی خواهد بود. تصور من این است که برخورد بخشی از جنبش دموکراتیک مردم ایران با این رسانه بسیار خام و نسنجیده است. علت حمایت دولت آمریکا و VOA از جنبش دموکراتیک و مطالباتی این است که می توان جنبش هایی از این دست را با هزینه و ریسک اندکی به نفع خود مصادره کرد. این اتفاقی است که بارها در کشورهای گوناگون رخ داده است. البته لازم به گفتن است که ایالات متحده قادر بوده برخی تحرکات ضد سلطه ی جهانی و ضد آمریکایی را نیز در مسیر خواسته های خود کانالیزه کند. همین جا باید تصریح کرد که جنبش ضد امپریالیستی، با جنبش ضد سلطه جهانی و ضد آمریکایی یکی نیست. این دو جنبش از نقاط مشترکی برخوردارند اما از دو سنت کاملا متفاوت پدید آمده اند و همین امر باعث شده است که پاسخ دو جنبش به بسیاری از پرسش ها با یک دیگر متفاوت و بعضا متضاد باشد. به بحث خود باز گردیم.

تکلیف گروه ضد امپریالیسم با رسانه ی VOA روشن است اما آیا تکلیف بخش های دیگر جنبش نیز با این رسانه روشن است؟ آیا این بخش از جنبش اساسا در طرح ها و برنامه هایش خط مرز شفافی با سیاست های ایالات متحده و رسانه اش VOA ترسیم کرده است؟ آیا می توان برخورد پراگماتیستی مطالبات گرایان را کافی دانست؟ آیا اساسا برخورد پراگماتیستی با یک غول رسانه ای امکان پذیر است؟ آیا این بخش از جنبش برای لحظات بحرانی که نیاز به اطلاع رسانی شدیدا احساس می شود از یک سیاست رسانه ای مدون برخوردار است؟

سابقه نشان می دهد که در این زمینه اندیشه ای نشده و چون پیش بینی خاصی صورت نگرفته این بخش از جنبش به دلیل نداشتن خط مرزهای شفاف، به سوی استفاده از هر بستر موجودی سوق پیدا می کند. حالات واکنشی این بخش از جنبش در لحظات بحرانی برای من قابل درک است اما عدم تفکر آنان در لحظات غیر بحرانی برای یافتن راه های اطلاع رسانی آلترناتیو، به همان اندازه برای من غیر قابل فهم باقی مانده. این که جنبش مذکور طرح هایی ابتکاری را آزموده باشد و جواب مقتضی را دریافت نکرده باشد چیزی است که حداقل من از آن اطلاعی ندارم.

به نظر می رسد بخش های مختلف جنبش دموکراتیک ایران فاقد امری به نام «سیاست گذاری رسانه ای» هستند، حتا به نظر می رسد برخورد بخش ضد امپریالیست با VOA نیز بیش تر احساسی و اصول گرایانه است و از هیچ «سیاست گذاری رسانه ای مشخص» پیروی نمی کند این درحالی است که عملیات رسانه ای ایالات متحده آغاز شده است و این عملیات، فاز اول جنگ امپریالیستی است.