ایران, هماهنگ با آژانس بین المللی انرژی اتمی

همکاری های ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی همان طور که پیش از توافق هسته ای وجود داشت و به برجام منتج شد در پسابرجام نیز به همان سرعت و دقت قبل تداوم یافته است به طوری که گزارش های یوکیا آمانو مدیر کل این نهاد همواره از پایبندی ایران به برجام حکایت می کند سفر مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران در حالی صورت می گیرد که آمریکا به عنوان عضوی از اعضای گروه 1 5 شدیدترین محدودیت ها را علیه جمهوری اسلامی ایجاد کرده است سفر مدیر کل این نهاد راستی آزما به تهران که به زودی انجام می شود با این پیام همراه است که آژانس نه آمریکا نقش داور را در اجرای برجام ایفا کند در ادامه بیشتر بخوانید

از زمان توافق تا کنون که بیش از دو سال می گذرد، آمانو هشت گزارش درباره اقدامات برجامی ایران منتشر ساخته که بدون استثنا در همه آنها از همکاری سازنده تهران با آژانس قدردانی به عمل آمده و تاکید شده که جمهوری اسلامی به این توافق پایبند بوده است.

باوجود اینکه سه گزارش اخیر آژانس پس از ورود «دونالد ترامپ» رییس جمهوری آمریکا به کاخ سفید انتشار یافته اما دولت جدید آمریکا طرح های گوناگونی را برای بی تاثیرسازی گزارشات آژانس در ذهن دارد.

** پرده گشایی از توطئه های آمریکایی

به موازات افزایش هماهنگی بین ایران و آژانس از توطئه های دشمنان جمهوری اسلامی به ویژه آمریکا علیه برجام کاسته می شود. از این رو آمانو بارها به ایران سفر کرده و با مقامات عالی رتبه کشور ما دیدار و گفت وگو داشته است. سفر کنونی وی به تهران نیز در ادامه همین راه با هدف گسترش همکاری ها و جلوگیری از کارشکنی های احتمالی انجام می گیرد.

مقامات آمریکایی ابتدا تلاش کردند تا با متهم نمودن ایران به نقض روح توافق، متحدان اروپایی را با خود همراه کنند اما از رسیدن به این هدف ناکام ماندند. سران بروکسل با واکنش های مجزا و همچنین یکپارچه، تاکید کردند که حتی در صورت خروج ایالات متحده از برجام، آنها به توافق متعهد و پایبند خواهند ماند.

«فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با اشاره به مهر تایید آژانس بر پای فعالیت های هسته ای صلح آمیز و در چارچوب ایران، تاکید کرده که «برجام یک توافق دوجانبه نیست و به هیچ کشوری تعلق ندارد و رییس جمهوری هیچ کشوری نمی تواند به آن پایان بدهد.»

پس از این مرحله، مقامات کاخ سفید هر کدام به طریقی، آژانس بین المللی انرژی اتمی را نشانه رفتند تا شاید تغییری در گزارشات سازمان مذکور ایجاد شود و برنامه اتهام زنی به ایران موجه تر جلوه نماید.

به عنوان نمونه، «نیکی هیلی» نماینده آمریکا در سازمان ملل پیش از انتشار هشتمین گزارش آژانس راهی وین شد و با آمانو راجع به تحرکات منطقه ای و آزمایشات موشکی ایران صحبت کرد. چند روز بعد، آژانس با انتشار هشتمین و به عبارتی آخرین گزارش مثبت خود درباره ایران نشان داد که تلاش های سران واشنگتن راه به جایی نبرده است.

در این گزارش انتشار یافته در اوایل شهریورماه، آمده بود که «میزان کل اورانیوم کم-غنی شده ایران در تاریخ ۲۱ آگوست (30 مرداد) ۸۸.۴ کیلوگرم بوده و سطح غنی سازی انجام شده بر روی این میزان اورانیوم نیز تنها ۳.۶۷ درصد است.» همچنین میزان کل آب سنگین در دست ایران نیز ۱۱۱ تن گزارش شد که این میزان کمتر از محدودیت وضع شده از سوی آژانس یعنی میزان ۱۳۰ تن است که در توافق هسته ای به آن اشاره شده است.

** برخورد تیر آمریکا به سنگ

به رغم تکاپوی مقامات آمریکایی در ماه های گذشته برای تغییر نگرش مقامات آژانس و به خصوص شخص آمانو اما آنها تا کنون از هدف مورد نظر بسیار فاصله دارند. علاوه بر تداوم گزارشات مثبت آژانس از عملکرد سازنده ایران، آمانو در جریان دیدارها و نشست های خود نیز پیوسته از اقدامات تهران در پیشبرد برجام سخن به میان می آورد.

اینک آمریکایی ناتوان از تغییر موضع مسوولان آژانس در قبال اجرای برجام از سوی ایران، در مقام داور ظاهر شده و این نهاد راستی آزما را به نقص بازرسی از کشور ما متهم می کنند. مقامات کاخ سفید مدعی اند که علاوه بر بازرسی کامل و همه جانبه آژانس از تاسیسات هسته ای ایران، باید چنین بازرسی از مراکز نظامی هم صورت گیرد.

به تازگی (چهارم آبان) 13 نفر از نمایندگان کنگره با نامه ای که به نیکی هیلی نماینده آمریکا در سازمان ملل نوشتند در اقدامی نمادین خواستار تقویت بازرسی ها از ایران شدند. این در حالی است که مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی اواخر مهرماه در دیدار با «ژان ایوس لو دریان» وزیر امور خارجه فرانسه تاکید کرد: ما زمان کافی برای مشاهده تغییر در نگرش ایرانی ها نداشته ایم. اما آنها محتاط هستند و ما اقدامات کنترلی و راستی آزمایی خود را بدون هیچ مشکلی ادامه می دهیم.

کارشناسان آژانس پیش از توافق با ایران بارها ضمن ورود به کشور ما از نقاط به اصطلاح مشکوک بازدید به عمل آوردند. حتی ایران برای اثبات حقانیت و صلح آمیز بودن فعالیت های خود، تاکنون دو بار اجازه بازدید از سایت پارچین را داده است. همین همکاری ها بستر را برای اعتماد آژانس و تایید پایبندی ایران به برجام هموار کرد.

کارشناسان آژانس اما در صورتی اجازه بازدید از مکان های مشخص نشده را دارند که از شواهد و استدلال کافی برای متهم کردن برنامه هسته ای ایران بهره مند باشند. امروز آمریکا با اعمال فشار بر آژانس اهداف سیاسی خود را دنبال می کند. آنها به خوبی از حساسیت برنامه های نظامی و موشکی ایران آگاه اند و این توطئه با هدف تغییر برنامه بازرسی آژانس و اختلاف افکنی بین ایران و این نهاد معتبر بین المللی صورت گرفته است.