تا به حال با افراد ژولیده با ظاهر به هم ریخته و بوی بد برخورد کرده اید؟ همه ما دوست داریم تمیز و مرتب و معطر باشیم اما گاهی وقت ها بوی بد بدن ما ممکن است موجب آزار و اذیت دیگران شود و ارتباط ما با دیگران را دچار اختلال کند. پرونده این هفته به این موضوع اختصاص دارد...

خیلی ها فکر می کنند، عرق بدن، بوی بدی می دهد در صورتی که عرق، یک مایع بی بوست که با فعال شدن هورمون های جنسی در زمان بلوغ از غدد عرق یا همان آپوکرین ترشح شده و فقط پروتئین، چربی و قند دارد. عامل اصلی ایجاد بو، باکتری هایی هستند که به طور طبیعی روی پوست ما زندگی می کنند. این باکتری ها غیرهوازی هستند و برای رشد و تکثیر به شرایط بدون اکسیژن نیاز دارند. وقتی که منافذ پوست، با چربی ترشح شده از غدد عرق، بسته شود این باکتری ها هم فعال می شوند و بوی بدی ایجاد می کنند. هر چه میزان عرق بیشتر باشد، این مشکل آزاردهنده تر می شود. در برخی بیماری ها مانند دیابت، بیماری کبدی، برخی اختلالات متابولیک، ابتلا به انگل ها و عفونت های قارچی و همچنین افرادی که قند خونشان کم یا زیاد است، این اتفاق می افتد. برخی حالت های خاص مانند یائسگی، هیجان، ترس و عصبانیت بیش از حد نیز موجب بیشتر شدن میزان تعریق می شوند. اگر تعادل متابولیسم بدن به هم بخورد، بوی بدن بدتر هم می شود. در واقع بدن برای خلاص شدن از شر مواد زایدی که در خود انباشته، این عرق و در نتیجه بو را تولید می کند. مثلا افرادی که نمی توانند مواد غذایی با مقادیر زیاد کولین مانند تخم مرغ، ماهی، جگر و حبوبات را تحمل کنند، ممکن است بویی شبیه بوی ماهی بدهند. این افراد با حذف این مواد از رژیم غذایی شان، به راحتی می توانند از شر این بو خلاص شوند. همین طور خوراکی های خاصی مانند سیر و پیاز که همه می شناسند و از خوردن آن قبل از رفتن به مهمانی پرهیز می کنند.

۵ توصیه عمومی

برای برطرف کردن بوی بدن مهم ترین و اولین کار این است که علت این بو را پیدا کنید. اگر شما جزو گروهی هستید که بوی بدنتان شدید و آزاردهنده است، ممکن است لازم شود به پزشک مراجعه کنید. با این حال، با رعایت نکات زیر می توانید بوی بدنتان را کمتر کنید:

۱) هر روز حمام کنید. حمام کردن باکتری هایی که به خصوص در زیر بغل تجمع دارند و عرقتان را بدبو می کنند، برطرف می کند. استفاده از لیف در کنار صابون هنگام شستشوی بدن موجب می شود این باکتری ها راحت تر برداشته شوند.

۲) لباس مناسب بپوشید. انتخاب لباس مناسب در پیشگیری از بوی بدن بدن موثر است. لباس های گشاد و نخی که به راحتی هوا در آنها جریان پیدا می کند بهتر از لباس های تنگ و چسبان با الیاف مصنوعی هستند. وقتی جریان هوا عرق را تبخیر کند، رشد باکتری ها محدود می شود.

۳) به رژیم غذایی تان توجه کنید. غذاهایی مانند گوشت، پیاز، سیر، ادویه جات و نوشیدنی هایی مانند قهوه و الکل می توانند بوی نامطبوعی در بدن ایجاد کنند البته با توجه به اینکه خود فرد به بوی بدنش عادت می کند و متوجه نامطبوع بودنش نمی شود، بهتر است برای اطمینان از تاثیر رژیم غذایی در کم شدن بوی بدن، از دیگران کمک بگیرید.

۴) سیگار را کنار بگذارید. مصرف سیگار و بعضی داروها هم می تواند علاوه بر بدبو کردن دهان، موجب بدبو شدن پوست شود البته هفته ها طول می کشد تا بوی بد سیگار بعد از ترک آن از بین برود.

۵) از محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده کنید. برای برطرف کردن بوی بدن می توانید از محصولات آرایشی و بهداشتی ضدعرق و انواع دئودورانت ها هم استفاده کنید. این محصولات موجب خشک شدن سریع عرق شده و جلوی فعالیت باکتری ها و بدبو شدن بدن را می گیرد.

بوی بد پا را چه طور از بین ببریم؟

بوی بد پاها هم یکی از موارد آزار دهنده ای است که به ویژه افرادی که ساعات زیادی بیرون از منزل هستند و پاهایشان را از کفش بیرون نمی آورند از آن شکایت دارند. برای از بین بردن این بوی بد، رعایت نکات زیر می تواند مفید باشد.

پاهایتان را هر روز با آب و صابون بشویید.

جوراب بپوشید. جوراب عرق پا را جذب کرده و سبب می شود کفشتان بو نگیرد. از جوراب های نخی استفاده کنید و آنها را به طور مرتب بشویید.

در انتخاب کفش دقت کنید. کفش های پلاستیکی موجب تعریق بیشتر پا می شود. برای پیشگیری از این مشکل توصیه می شود از کفش های کتانی و چرم طبیعی استفاده کنید.

استفاده از پودرهای مخصوص رفع بوی بد پا یا پودر زاج در کفش هم به کاهش بو کمک می کند. همچنین استفاده از اسپری های ضد عرق و شستشوی پا با محلول های ضدعفونی کننده نیز در از بین بردن باکتری ها و رفع بوی بد بدن موثر است. اگر دسترسی به این مواد نداشتید فقط کافی است از پودر جوش شیرین استفاده کنید و آن را شب قبل در کفش خود بریزید.

۸ توصیه اختصاصی

می گویند تعداد بیماری های میکروبی در سراسر جهان در حال افزایش است. در حالی که با اجرای برخی نکات ساده و رعایت بهداشت فردی می توان به راحتی از بیماری هایی مانند سرماخوردگی، تبخال و عفونت های پوستی پیشگیری کرد. از سوی دیگر رعایت بهداشت فردی نه تنها سبب جلوگیری از بروز این نوع بیماری ها می شود بلکه مانع از شیوع آن در بین گروه های در خطر مثل کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد بیمار خواهد شد. در اینجا قصد داریم برخی از این نکات را با هم مرور کنیم:

۱) آراستگی موها

برس کشیدن و شانه کردن روزانه موها و شستن مرتب آنها برای پیشگیری از بیماری و مشکلات ضروری است. کثیف بودن و چرب شدن موها زمینه را برای جمع شدن میکروب ها و بروز بیماری هایی مانند طاسی مساعد می کنند. میکروب ها می توانند به راحتی از طریق منافذ روی پوست سر به ریشه مو دست یابند و به آن آسیب برسانند. به همین دلیل حتما باید در انتخاب شامپوی مناسب دقت کنید و روسری و مقنعه و کلاه خود را به طور مرتب بشویید تا تمیز باشد. شانه و برسی را هم که به سر می زنید باید کاملا فردی و تمیز باشد. سر برس های فلزی هم باید پوشش پلاستیکی داشته باشد تا سبب ایجاد جراحت در سر نشود.

۲) نظافت پوست

شاید روی پوست شما هم جراحت های کوچک و بزرگی وجود داشته باشد و این موضوع دیگر برایتان کاملا عادی شده باشد اما بهتر است بدانید روی پوستی که در هر سانتی متر مربع آن ۱۰۴ تا ۱۰۸ باکتری عامل بیماری زندگی می کنند یک جراحت کوچک بهترین راه برای ورود به بدن است. به همین دلیل توصیه می شود جراحت ها را با مواد ضدعفونی کننده تمیز کنید و روی آن را با باند استریل ببندید. فراموش نکنید استفاده از باندهای غیراستریل می تواند تعداد باکتری های موجود در محل را بیشتر کرده و احتمال عفونت را بالا ببرد. گرما و رطوبت نیز سبب افزایش عفونت جراحات می شوند پس سعی کنید بانداژ گرم و مرطوب روی زخم نگذارید.

۳) تمیزی بدن

یک بدن کثیف مکانی بسیار مناسب برای جمع شدن میکروب ها است. گردوغبار، عرق و ترشحات بدنی مواردی هستند که مکان را برای تجمع باکتری ها و میکروب ها آماده می کنند. کارشناسان بهداشت توصیه می کنند پس از هر بار ورزش کردن دوش بگیرید یا به حمام بروید و لباس هایتان را به ویژه لباس های زیر را هر روز عوض کنید زیرا هر متر مربع از لباس آلوده حاوی ۱۰۵ میکروب است.

۴) نظافت ناخن ها

ناخن ها از جمله مراکز اصلی جمع شدن باکتری ها و میکروب ها و زیر ناخن ها بهترین نقطه برای ورود میکروب به بدن است. به همین دلیل کارشناسان توصیه می کنند همواره ناخن های خود را کوتاه نگه دارید و هر بار که دستان تان را می شویید، برس کشیدن زیر ناخن ها را فراموش نکنید.

۵) شستن دست ها

حتما شما هم شنیده اید که می گویند تعداد باکتری های روی میز کار، روی رایانه و حتی اتاق اتومبیل ۴۰۰ برابر بیشتر از تعداد باکتری ها در کاسه توالت است و جالب تر آنکه هر فرد می تواند این باکتری ها را تا ۱۵ متر با خود جابه جا کند. برای مبارزه با این باکتری ها شستن دست ها یک راه ساده، سریع و موثر است. کارشناسان بهداشت توصیه می کنند قبل و بعد از آشپزی، پس از عطسه یا سرفه کردن، پس از بیرون آمدن از توالت، پس از دست زدن به حیوانات، پس از پیاده شدن از وسایل نقلیه عمومی و پس از تماس داشتن با افراد بیمار باید دستان خود را بشویید و در هر بار شستشو دست ها را حداقل به مدت ۳۰ ثانیه با صابون و آب بشویید، زیر ناخن هایتان را برس بکشید و سپس دست ها را با حوله فردی یا دستمال کاغذی یکبار مصرف خشک کنید.

۶) پیشگیری از عفونت های ادراری و تناسلی

عفونت های ادراری و دستگاه تناسلی نیز از جمله عفونت های شایع است. در صورت ابتلا به این عفونت ها حتما برای درمان به پزشک مراجعه کنید. با رعایت نکاتی ساده می توان از ایجاد این مشکل پیشگیری کرد. شستشوی مناسب پس از پس از ادرار کردن و اجابت مزاج، تعویض مرتب لباس های زیر و عدم استفاده از لباس های نایلونی، خشک و تمیز نگه داشتن دستگاه تناسلی و استفاده از محلول های شوینده و ضدعفونی کننده به پیشگیری از این مشکل و از بین بردن باکتری ها و قارچ ها کمک می کند.

۷) بهداشت دندان ها

پلاک ها و جرم های روی دندان مکان مناسبی برای رشد میکروب ها است می تواند سبب بروز پوسیدگی و التهاب لثه شود. در حالی که با یک مسواک زدن ساده می توان از شکل گرفتن آنها جلوگیری کرد. وقتی مسواک می زنید به این نکات توجه کنید:

مسواک سفت می تواند سبب آسیب رسیدن به لثه و مینای دندان شود.

برای کارآمد بودن مسواک باید هر چند وقت یک بار آن را تعویض کرد.

در هر بار حداقل به مدت ۳ دقیقه و به شیوه صحیح باید مسواک بزنید تا روی دندان ها پلاک جمع نشود.

نخ دندان در کنار مسواک بسیار موثر است و سبب بیرون آمدن باقی مانده مواد غذایی از میان دندان ها می شود.

هر شش ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کنید.

دندان ها را پس از هر بار غذا خوردن و حداقل ۲ بار در روز مسواک کنید.

۸) بهداشت مخاطی

مخاط ها از جمله مراکزی در بدن هستند که به دلیل مرطوب بودن، مستعد جذب میکروب ها و باکتری ها هستند و برحسب دما، میزان ترشحات، اسیدیته و مکانی که در آن قرار گرفته اند (دهان، بینی، چشم) راحت تر می توانند باکتری ها را به خود جذب کنند. در هر میلی متر از بزاق دهان ۱۰۸ نوع باکتری و میکروب وجود دارد. ترشحات بینی هم از جمله آلوده ترین ترشحات بدن است. اگر دچار آب ریزش بینی شدید حتما از دستمال کاغذی استفاده کنید و پس از استفاده آن را در سطل آشغال بیندازید.

محمدرضا میرغلامی