دو سه سالی است که علاقه مندان به انجام روش های نوین جوان سازی، ترمیم و زیبایی پوست و مو با تبلیغاتی اغواکننده مبنی بر استفاده از پلاکت های خونی فرد برای با طراوت شدن، ترمیم بافت های پوستی و تقویت رشد موهای از دست رفته که به «پی آرپی» مشهور است، روبه رو می شوند. این روش نسبتا جدید از چندین دهه گذشته برای درمان برخی بیماری های مزمن مفصلی یا برخی ضایعات پوستی چون انواع کهیر استفاده می شد، اما از حدود ۷ یا ۸ سال پیش از آن برای ترمیم و بهبود زخم های مزمن از این روش بهره گرفته می شود.

ورود این روش به عرصه زیبایی و جوان سازی پوست و مو داستان دیگری دارد و مسیری را باز می کند که همچنان با تردیدهای بسیاری همراه است. پی آر پی با وجود تاکیدی که بر موفقیت اش در بازسازی پوست و کلاژن سازی، درمان ریزش مو و رفع پف و تیرگی دور چشم دارد، اما با عوارض ناشناخته ای همراه است که بهره گیری از آن را در حال حاضر با تامل بیشتری همراه می کند.

دکتر سعید شفیعیان، متخصص پوست و مو در گفت وگو با جام جم با تاکید بر این که پی آرپی روشی است که در حال حاضر اطلاعات زیادی در مورد عوارض آن وجود ندارد، می گوید: مطالعات روی این روش و تاثیرات آن بر جوان سازی پوست و مو همچنان ادامه دارد و تا رسیدن به نتایج قطعی، عوارض ناشی از آن و همین طور روش های درمانی برای مقابله با این عوارض همچنان ناشناخته است؛ به این دلیل، متخصصان پوست و مو به عنوان روشی مطمئن و تضمین شده درمانی از آن نام نمی برند.

● پی آر پی چیست؟

پی آرپی (PRP) روشی درمانی است که از ۳ دهه گذشته برای بیمارانی که جراحی شده اند و به علت خونریزی در طول مدت جراحی یا بعد آن به فاکتورهای پلاکتی نیاز داشته اند، مورد استفاده بوده است. مبنای این روش، استفاده از عوامل انعقادی خون یا سلول های پلاکت است که از طریق دستگاه هایی با سرعت زیاد از خون گرفته شده از بیمار جدا می شود و در ترمیم و بهبود زخم ها و نیز ترمیم و بازسازی پوست و مو به کار گرفته می شود؛ یعنی پلاسمای تغلیظ شده به نقاط آسیب دیده پوست یا ریشه موها تزریق می شود (پلاسما ۵۵ درصد حجم خون را تشکیل می دهد که ۹۰ درصد آن آب و ۱۰ درصد بقیه شامل املاح، قند، چربی و پروتئین هایی نظیر فاکتورهای انعقادی و آنتی بادی است.)

دکتر شفیعیان می افزاید: سال هاست که در بهبود زخم های مزمن چون زخم پای دیابتی، زخم بستر یا زخم های ناشی از تصادفات از این روش به طور موثری استفاده می شود. طی ۳ یا ۴ سال اخیر هم تزریق این پلاکت ها به منظور تقویت رویش موی سر، درمان چین و چروک و از بین بردن پف و تیرگی دور چشم کاربرد دارد.

این متخصص پوست ادامه می دهد: به این منظور، پلاسمای تغلیظ شده خود فرد که حاوی مقادیر بسیار زیادی از پلاکت است، در نقاط مختلف تزریق می شود. عملکرد پلاکت ها باعث می شود که مناطق مورد نظر شروع به بازسازی و ترمیم کنند و کلاژن سازی (کلاژن، فراوان ترین پروتئین بدن که در بافت هایی چون پوست یافت می شود) به طور مجدد صورت بگیرد.

● معجزه پلاکت ها موقتی است

پژوهشگران دریافته اند که عملکرد پلاکت های خون نسبی است، به این معنا که عمر اثرات ترمیمی پلاکت ها در حوزه زیبایی پوست و مو کوتاه مدت است و بیش از چند ماه دوام نخواهد داشت. دکتر شفیعیان در این باره می گوید: اتفاقی که در فرآیند از بین بردن چین و چروک های پوستی به دنبال تزریق پلاکت ها می افتد، مربوط به کشیدگی پوست یا پدیده ای به نام «فیبروز» است و برخلاف تصور عموم به جوان سازی پوست مربوط نمی شود. چنین اتفاقی حتی با واردکردن سوزن های معمولی به سطح پوست نیز می تواند اتفاق بیفتد، به همین دلیل اثرات ظاهری مثبت آن پس از چند ماه از بین می رود. وی تاکید می کند: در مورد درمان ریزش مو نیز آنچه به دنبال تزریق پلاکت ها اتفاق می افتد، اثرات موقتی دارد و پس از مدتی منجر به ایجاد الیاف غیرعادی در انتهای ساقه موها و کوتاه و کم پشت شدن آنها می شود. یعنی تزریق پلاکت در درازمدت به کاهش تراکم موی سر منتهی می شود. در مورد رفع پف و تیرگی دور چشم هم اثرات ترمیمی پلاکت ها کاملا موقتی و کوتاه مدت است.

● روشی در بوته آزمون و خطا

به گفته بسیاری از متخصصان پوست و مو، روش پی آرپی در حال حاضر مراحل تحقیقاتی و آزمون و خطای خود را طی می کند. چراکه عملکرد پلاکت ها در فرآیند ترمیم و بازسازی پوست موقتی است و بهره گیری نتایج طولانی مدت از آن، تکرار این روش را در عرض چند ماه ضروری می سازد. در حالی که عوارض ناشی از تزریق پلاسما که از مهم ترین آنها می تواند ایجاد فیبروز (کشیدگی موقت پوست) باشد با عوارضی همراه است که می تواند بسیار خطرناک باشد.

دکتر شفیعیان تاکید می کند: البته در مورد ترمیم زخم های مزمن می توان از پی آرپی به طور موثر بهره گرفت، اما در ارتباط با موارد زیبایی و رشد و بازسازی موها و رفع چین و چروک های پوستی، در حال حاضر به عنوان یک روش درمانی تضمین شده و بدون عارضه نمی توان به این روش اعتماد کرد.

● در دام تبلیغات نیفتید

نمی توان از این نکته به راحتی گذشت که برخی تبلیغات که در معرفی روش های نوین جوان سازی و ترمیم پوست و مو ارائه می شوند، بسیار اغواکننده است. متخصصان پوست تاکید می کنند که اگر نمی خواهید ازجمله کسانی باشید که در دام تبلیغات غیرواقعی این نوع روش ها می افتند، در بهره گیری از پی آرپی به این نکات توجه داشته باشید که این روش درمانی به هیچ وجه جایگزین سایر روش های درمانی رفع چین و چروک پوست نمی شود، بلکه پی آرپی یک روش درمانی کمک کننده همراه و تا اندازه ای مکمل سایر روش هاست. این روش ها را حتما تحت نظر یک متخصص مجرب انجام دهید. فراموش نکنید که پی آرپی در درمان ریزش مو و رفع تیرگی دور چشم همه افراد پاسخ مثبت نمی دهد. نکته آخر آن که این روش در اکثر کشورهای پیشرفته دنیا هنوز به عنوان یک روش درمانی تضمین شده معرفی نشده است.