صبحانه، وعده غذایی سبکی است که به طور معمول همان طور که از نامش پیداست، صبح هنگام و پس از بیدار شدن از خواب آن را می خورند. در نقاط مختلف دنیا از مواد غذایی متفاوتی برای صبحانه استفاده می کنند. استفاده از مواد غذایی مختلف برای صبحانه در کشور های گوناگون آنقدر تنوع دارد که نگو و نپرس؛ از صبحانه های مفصل انگلیسی تا حذف وعده صبحانه به علت مشغله زیاد در خیلی از کشور ها. امروز برای شناخت این وعده غذایی مهم سری به کشور های مختلف می زنیم و پس از آن به ایران خودمان برمی گردیم و صبحانه های سنتی آن را مرور می کنیم.

● صبحانه در گوشه و کنار دنیا

شاید اگر بعضی از غذاهایی را که مردم سایر کشورها به عنوان صبحانه می خورند مرور کنید تعجب کنید. به نظر می رسد مردم بیشتر کشورها به صورت سنتی، وعده غذایی کاملی را برای صبحانه در نظر گرفته اند.

▪ الجزایر و کامرون در آفریقا: در الجزایر صبحانه رایج در میان بیشتر مردم قهوه، نان فرانسوی و کره و مربا است، در حالی که مردم کشور کامرون غذاهای پختنی را ترجیح می دهند و از لوبیا و ذرت پخته و تخم مرغ و املت و یک نوع ماکارونی خاص به عنوان صبحانه استفاده می کنند.

▪ ژاپن و کره در آسیا: صبحانه در ژاپن شامل یک نوع سوپ مخصوص، برنج با چاشنی های مختلف و ماهی و تخم مرغ است. همچنین سبزی های شور، چاشنی دیگر صبحانه در میان ژاپنی هاست. در کره، صبحانه وعده غذایی جداگانه ای محسوب نمی شود و غذای صرف شده در صبحانه فرق چندانی با سایر وعده های غذایی ندارد.

▪ استرالیا: صبحانه استرالیایی ها بسیار شبیه دیگر کشورهای اروپایی و آمریکایی است و شامل انواع میوه ها، برشتوک و نان تست و آب میوه است.

▪ انگلیس و ایتالیا: صبحانه مردم ایتالیا شامل شیر قهوه و یک نوع بیسکوییت مخصوص است، اما مردم سنتی انگلیس به یک صبحانه بسیار کامل شامل گوجه فرنگی، لوبیا، قارچ، نان تست، ماهی دودی و گوشت و قهوه عادت دارند.

● صبحانه های خودمان

نان، در همه جای دنیا جزء لاینفک صبحانه است. در همین قشم خودمان نان مخصوصی برای صبحانه پخت می شود که نان خمیر تره نام دارد. این نوع نان که مورد علاقه غیربومیان هم هست در منازل پخت و در بازار عرضه می شود. پخت آن مختص زنان نیست و مردان خبره در این کار در قشم وجود دارند به خصوص آشپزهای موتور لنج ها. از نان که بگذریم در بخش های مختلف کشور صبحانه ها حال و هوای متفاوتی دارند. برای مثال در مناطق کردنشین از جمله بانه، محلول رقیقی که در آن نخود بخش اصلی غذا را تشکیل می دهد برای صبحانه مصرف می شود. قیافه اش که اشتها برانگیز بود اما چون امتحانش نکردم نمی دانم چه طعمی دارد. چون مغازه دارها با اشتها می خوردند حتما باید خوشمزه هم باشد. در مناطق جنوبی انواع آش و در بخش های کوهستانی خوردن حلیم به عنوان صبحانه معمول است. البته از ذکر کله پاچه به دلیل کلسترول بالا به عنوان صبحانه خودداری می کنم. اما مواد غذایی دیگری هم وجود دارند که در تابستان مصرف آنها هنگام صبح لطف دیگری دارد. برای همین هم هست که پیشینیان البته نه خیلی پیش از این مواد غذایی برای صبحانه استفاده می کرده اند.

▪ نان و پنیر و گردو: ترکیب بسیار مناسبی برای شروع یک روز خوب است. استفاده از مواد غذایی در گروه های مختلف غذایی تامین کننده بخشی از انرژی مورد نیاز روزانه است.

▪ نان و پنیر و هندوانه: البته آن را بیشتر عصرها به عنوان عصرانه می خورند اما یکی از همکاران اصرار دارد که مادرش از این ترکیب برای صبحانه تابستان استفاده می کند و معتقد است که صبحانه خیلی خوشمزه ای است. این ترکیب به دلیل وجود میوه در آن به خصوص میوه ای که حاوی مقادیر خوبی ویتامین c است از نظر کارشناسان تغذیه ای صبحانه مغذی و خنک کننده ای برای فصل تابستان به شمار می رود.

▪ نان و پنیر و انگور: با این یکی خود من هم آشنا هستم. هم خورده ام و هم خیلی از آن خوشم آمده است. انگور از میوه های بسیار مغذی است که می تواند علاوه بر تامین بخشی از ویتامین ها و املاح مورد نیاز ذخایر تخلیه شده قندی را اول صبح تجدید کند. البته این صبحانه را به افراد مبتلا به دیابت پیشنهاد نمی کنیم.

▪ نان پنیر و گوجه فرنگی: این یکی را تقریبا همه ایرانی ها می شناسند و نیازی به توضیح بیشتر درباره آن نیست.

همانطور که دیده اید پنیر بخش لاینفک این ترکیبات است و یکی از منابع خوب کلسیم که کلسیم آن در حضور ویتامین c خیلی بهتر جذب خواهد شد.

▪ نان و کره و عسل: این ترکیب بیشتر به درد مصرف کودکان و کسانی می خورد که اضافه وزن ندارند و البته به کلسترول بالا هم مبتلا نیستند! حلوا ارده و انواع مربا را هم در همین گروه بگذارید. در هر صورت اگر بتوانید یک منبع ویتامین مثل یک لیوان آب میوه واقعی را هم به آن اضافه کنید خیلی خوب است.

● صبحانه سلامت

صبحانه به دلیل افزایش سوخت و ساز بدن در هنگام صبح، برای کودکان اهمیت فراوان دارد. از طرف دیگر تحقیقات زیادی نشان می دهند که صرف صبحانه موجب افزایش قدرت یادگیری و ایجاد تمرکز بیشتر در کودکان می شود. خوردن صبحانه هایی که سرشار از فیبر هستند باعث کاهش خستگی می شود. یک صبحانه کامل حاوی کالری لازم برای بدن در فرم کربوهیدرات های ساده ای است که سطح قند خون را متعادل نگه داشته و مانع کاهش شدید انرژی در ساعات اولیه روز می شود. یک صبحانه ایده آل حاوی بیش از ۵۰۰ تا۶۰۰ کالری است و به علاوه ویتامین ها، مواد معدنی و مواد مغذی شامل حداقل ۲۰ گرم پروتئین و ۵ گرم فیبر را فراهم می کند. به عنوان مثال شیر و پنیر موجود در این وعده غذایی موادی ضروری برای حفظ ساختمان ماهیچه های بدن است و مواد معدنی موجود در آن فشار خون را کنترل می نماید و در حد متعادل نگه می دارد. گندم موجود در ترکیب نان سبب کاهش کلسترول می شود. محققان بر اساس تحقیقات انجام شده توصیه می کنند چاق ها صبحانه میوه بخورند. تامین بخشی از انرژی روزانه در وعده صبحانه از گرسنه شدن زیاد شما و مصرف زیاد غذا در وعده ناهار جلوگیری می کند و شما فرصت بیشتری برای سوزاندن مواد غذایی مصرف شده دارید.