هندوانه آفریقایی

پرآب بودن هندوانه باعث شد كه مردم سرزمین های گرمسیر برای اولین بار خوردن این میوه را امتحان كنند. ۵ هزار سال قبل مردم مصر باستان هندوانه را می شناختند و آن را كشت می دادند تا این میوه بتواند آنها را در روزهای خشكسالی نجات دهد. مورخان می گویند، اصلیت هندوانه به بیابان كالاهاری آفریقا باز می گردد و گرمای طاقت فرسای این ناحیه موجب شده كه كشت این میوه در این منطقه هر روز گسترش یابد.

مطالعات نشان داده اند، در هر فنجان از هندوانه خرد شده، ۱۹۲ گرم یا ۹۲ درصد آب وجود دارد كه می تواند در تشنگی های شدید برای رفع كم آبی مفید باشد. به علاوه، این میوه ویتامین B۶ بالایی هم دارد و می توان از آن به عنوان یك ضد تهوع قوی خصوصاً در هوای گرم بهره برد.

هندوانه علیه سرطان

هیچ می دانید كه رنگ قرمز هندوانه به دلیل وجود تركیبی با خاصیت ضد سرطانی است؟ پس هندوانه هایی كه قرمزترند، خاصیت ضد سرطانی بیشتری دارند. مطالعات نشان داده است كه در هر ۱۰۰ گرم هندوانه ( معادل یك فنجان آن به صورت خرد شده است)، ۶هزارو۸۸۹ میكروگرم لیكوپن وجود دارد كه به عنوان یك آنتی اكسیدان بسیار قوی شناخته شده است. این تركیب در بدن ساخته نمی شود و فقط در برخی از میوه و سبزیجات تازه نظیر گوجه فرنگی و گریپ فروت قرمز وجود دارد.

البته اشتباه نكنید قرمزی میوه هایی نظیر هندوانه، آلبالو و توت فرنگی به دلیل وجود لیكوپن نیست، بلكه وجود آنتوسیانین هاست كه آنها هم خاصیت ضد سرطانی دارند. از آنجایی كه رادیكال های آزاد به غشای سلول ها آسیب می رسانند و عامل بروز بیماری های بسیاری نظیر سرطان، بیماری های قلبی عروقی و حتی پیشرفت فرآیند پیری هستند، خوردن هندوانه می تواند مانند یك محافظ در برابر این بیماری ها عمل كند. علاوه بر لیكوپن و آنتوسیانین، هندوانه دارای بتاكاروتن نیز هست و مشخص شده كه در هر ۱۰۰ گرم از آن ۱۱۹ میكروگرم بتاكاروتن وجود دارد. این تركیب نیز در گروه مواد آنتی اكسیدان جای دارد. به این ترتیب، كمپلكس آنتی اكسیدانی موجود در هندوانه می تواند بسیار مفید باشد و سدی در برابر بسیاری از بیماری ها.

كم سدیم اما پر پتاسیم

یكی از ویژگی های منحصر به فرد این میوه آن است كه به داشتن سدیم كم شهرت دارد. همان طور كه می دانید، سدیم از جمله تركیباتی است كه در بیماری فشار خون می تواند مشكلات فراوانی را به بار آورد؛ به این دلیل است كه توصیه می شود افرادی كه از این بیماری رنج می برند ، این ماده مغذی را به میزان محدودی دریافت كنند.

هندوانه علاوه بر سدیم كمی كه دارد، در هر ۱۰۰ گرم دارای ۱۷۰ میلی گرم پتاسیم است. پتاسیم از جمله مواد مغذی است كه در كاهش فشار خون بسیار كمك كننده است. از این رو به افرادی كه دارای فشار خون هستند مصرف روزانه یك فنجان هندوانه خرد شده توصیه می شود تا از این طریق آنها بتوانند بیماری خود را تا حدودی كنترل كنند.

مرهم زخم ها

شاید باورتان نشود كه از این میوه در قدیم برای سرعت بخشیدن به التیام زخم ها استفاده می شده است. مطالعات نشان داده اند كه در هر ۱۰۰ گرم از این میوه ۸۶۵ واحد ویتامین A وجود دارد. به این دلیل توصیه می شود از هندوانه هم به دلیل آب فراوان و هم به دلیل داشتن این ماده مغذی برای افرادی كه دچار جراحت شده اند، بیشتر استفاده شود. از قدیم از والدینمان می شنیدیم كه هویج در تقویت قدرت بینایی بسیار مفید است و خوردن آن موجب می شود كه آدم كارش به عینك نكشد. اما مطالعات نشان داده اند، خوردن هندوانه نیز به دلیل ویتامین A فراوانی كه دارد مانند هویج در تقویت حس بینایی بسیار مفید است.

چاق ها و دیابتی ها احتیاط كنند

با تمام فوایدی كه از هندوانه نام بردیم، این میوه برای افرادی كه از اضافه وزن و چاقی رنج می برند و باید از یك رژیم غذایی كم كالری پیروی كنند، توصیه نمی شود. اشتباه نكنید، این میوه چربی یا كلسترول ندارد اما قند بالای آن موجب این محدودیت شده است. زیرا هندوانه جزء میوه هایی است كه اندكس گلایسمی بالایی دارد. <اندكس گلایسمی> یعنی اگر ماده غذایی خورده شود تا چه اندازه قند خون را افزایش داده و موجب ترشح انسولین می شود، زیرا ترشح انسولین موجب افت قند و روانه كردن قندها به سلول ها و تبدیل آنها به چربی است. به این ترتیب می توان دلیل بی نتیجه بودن رژیم های كم كالری را در افرادی كه رژیم دارند اما وزنشان تغییر چندانی ندارد، فهمید.

به علاوه، چون بیماران دیابتی نیز از رژیم های غذایی كم كالری پیروی می كنند، استفاده از هندوانه برایشان مجاز نیست. زیرا این افراد انسولین كافی برای تنظیم قند خون ندارند و این كار موجب شدت پیدا كردن بیماریشان می شود.

راهنمای خرید

در هنگام خرید هندوانه حتماً دقت داشته باشید كه هیچ آسیبی در هیچ نقطه ای از بدنه این میوه وجود نداشته باشد. برای انتخاب هندوانه اول به آن نگاه كنید تا محكم و یك دست باشد. بعد، آن را در دست بگیرید و وزن آن را حس كنید، هندوانه باید سنگین باشد، سپس آن رابچرخانید. وجود لكه های زرد رنگ نشانه رسیده بودن این میوه و قرار گرفتن آن در مقابل خورشید است. به هیچ عنوان هندوانه های سفید را نخرید و نخورید زیرا به شدت اسیدی بوده و می توانند زیانبار باشند. این میوه را می توان به مدت ۲ هفته در صورتی كه برشی بر آن وارد نشده باشد در خارج از یخچال و در دمای اتاق نگهداری كرد اما در صورتی كه برشی به این میوه داده شد، دیگر باید آن را داخل یخچال گذاشت و از آن میل كرد. در صورت نرسیده بودن هندوانه، می توان آن را خارج از یخچال و در یك كیسه كاغذی قرار داد تا كاملاً برسد.

بد نیست بدانید كه هندوانه بیش از ۵۰ نوع دارد كه معروف ترین های آنها هندوانه بدون دانه، هندوانه زرد و هندوانه معمولی است. جالب تر اینكه، ژاپنی ها توانسته اند هندوانه های مكعبی شكل را نیز پرورش دهند تا از نظر جای گیری در یخچال و هر جای دیگر كمترین فضا را اشغال كنند. این هندوانه ها با قیمتی دو تا سه برابر قیمت هندوانه معمولی به فروش می رسد یعنی هندوانه ای هشتاد و سه دلار !

سارا حسنلو