سلامتی مجاری تنفسی وابسته به دریافت هوای فاقد میكروب و آلودگی است. بیش از ۲۰۰ نوع ویروس شناخته شده است كه به دستگاه تنفسی فوقانی اثر گذاشته و باعث سرماخوردگی می شوند. در اغلب موارد سرماخوردگی خفیف بوده و به طور معمول برای حدود یك هفته باقی می ماند. آنفلوانزا نامی است كه به عفونت ویروسی بسیار شدید نسبت داده می شود و این عفونت نیز بر دستگاه تنفسی فوقانی تاثیر می گذارند.

علایم سرماخوردگی به طور معمول دو تا سه روز پس از ورود ویروس به بدن ظاهر می شود. شایع ترین علایم شامل: گلودرد، گرفتگی و یا ریزش آب بینی، سرفه، عطسه و درد ناحیه دست و پا، خستگی، ریزش آب از چشم ها و بروز مشكلاتی در خوابیدن است. در صورتی كه علایم بیش از یك هفته باقی بمانند و به همراه سردرد شدید، ضعف، از دست دادن اشتها و تهوع نیز باشند احتمال این كه بیماری به علت ویروس آنفلوانزا باشد بیشتر است. بروز تب نیز به طور معمول شایع است. باید توجه كرد كه در موارد عفونت های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی، علت بیماری را نمی توان برطرف كرد و فقط درمان علایم امكان پذیر است.

به هنگام سرماخوردگی، استراحت زیاد، مصرف فراوان مایعات و قرقره كردن آب نمك ولرم به بهبود علایم كمك می كند. مصرف قرص های مسكن به رفع سردرد و كاهش تب كمك می كنند. تنها در مواردی كه به دنبال عفونت ویروسی، عفونت باكتریایی نیز بروز می كند، آنتی بیوتیك ها مفید واقع می شوند. كودكان، سالمندان، زنان باردار، و افرادی كه به بیماری های كلیوی یا دیابت دچارند به توصیه های پزشكی بیشتری نیاز دارند. گاهی اوقات برای سالمندان به منظور پیشگیری از ابتلا به عفونت، استفاده از واكسن توصیه می شود.

● چه غذاهایی برای سرماخوردگی مفید هستند

برای این كه سیستم ایمنی بدن به بهترین نحو به وظیفه اش كه مبارزه علیه ویروس های سرماخوردگی و آنفلوانزا است، عمل كند باید مواد مغذی حیاتی را دریافت كند. از جمله منابع اصلی طبیعی تامین كننده ویتامین ث كه در درمان سرماخوردگی موثرند عبارتند از:

پرتقال، گریپ فروت، انواع توت، فلفل دلمه ای، توت فرنگی، سیب زمینی و سبزی جات سبز برگ از قبیل انواع كلم. (دریافت زیاد و منظم ویتامین ث به كاهش بروز، شدت و طول مدت سرماخوردگی كمك می كند.)

غلات سبوس دار و حبوبات، منابع غذایی خوب یكی از ویتامین های گروه ب به نام پانتوتنیك اسید هستند. كمبود پانتوتنیك اسید سبب بروز عفونت های مكرر دستگاه تنفسی فوقانی می شود.

سیر دارای آهن، روی و آلیسین است كه سبب تقویت سیستم ایمنی بدن و كمك به كاهش خطر عفونت هٔای ویروسی می شود.

ماهی قباد، قرل آلا، ساردین و ماهی های روغنی غنی از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند. همچنین تخم كتان، دانه كدو حلوایی و روغن شاه دانه از دیگر منابع خوب امگا ۳ به شمار می روند.

دانه كنجد، تخمه كدو حلوایی و آفتاب گردان منابع غنی اسیدهای چرب امگا ۶ هستند. این اسیدهای چرب در مبارزه علیه عفونت های سرماخوردگی به سلول های دستگاه تنفسی كمك می كنند.

جگر، انواع ماهی از جمله قزل آلا، قباد و شاه ماهی، كره و تخم مرغ منابع ویتامین آ هستند. هویج، انبه، سیب زمینی، زرد آلو، كدو حلوایی و سبزی جات تیره نیز تامین كننده بتاكارتن هستند كه در بدن به ویتامین آ تبدیل می شوند. عفونت های مكرر تنفسی در كودكان با كاهش ذخایر ویتامین آ مرتبط است. یك رژیم غذایی متنوع و مخلوط حاوی این غذاها، مواد كافی برای یك كودك در حال رشد را تامین می كند.

ماهی، مرغ، گوشت قرمز بدون چربی، لبنیات و مخلوطی از مغزها، دانه ها و غلات سبوس دار، تامین كننده پروتئین هستند. كمبود دریافت پروتئین خطر ابتلا به عفونت را افزایش می دهد.

گوشت، شیر، غلات و حبوبات تامین كننده ویتامین های ب ۶ و پانتوتنیك اسید هستند كه برای سلامتی سیستم ایمنی از اهمیت بسیاری برخوردارند.

غلات صبحانه (برشتوك)، نان و عصاره مخمر، تامین كننده اسید فولیك هستند كه برای سلامتی و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. به علاوه چغندر، لوبیا چشم بلبلی و انواع كلم منابع خوب فولات (فرم طبیعی اسید فولیك) هستند.

انواع صدف، گوشت های قرمز بدون چربی و غلات سبوس دار حاوی روی هستند. روی یك ماده معدنی مورد نیاز برای سیستم ایمنی است.

غذاهای آماده بسته بندی شده و كنسروها از لحاظ ویتامین ها و مواد معدنی فقیر هستند. بنابراین به جای مصرف این نوع غذاها از انواع میوه و سبزی جات تازه، گوشت، ماهی، غلات، مغزها و دانه ها استفاده كنید.

استفاده از بخور برای رفع گرفتگی بینی كمك می كند. برای این كار به مدت ۱۰ دقیقه سر را به روی بخارات یك ظرف آب در حال جوشیدن بگیرید. بهتر است دستمال یا حوله ای را به روی سر بگذارید. این عمل را سه بار در روز تكرار كنید. می توانید مقداری روغن منتول یا اوكالیپتوس به آب در حال تبخیر اضافه كنید تا عمل تنفس را تسهیل كند.

مقدار زیادی مایعات مصرف كنید. در طول حملات شدید آنفلوانزا، بهتر است از مایعات مقوی و مغذی مثل انواع سوپ ها و آش ها به عنوان جایگزین وعده اصلی استفاده كنید. البته به شرطی كه تعادل صحیحی از انواع مواد مغذی را دارا باشد.

تا جایی كه می توانید استراحت كنید. سیستم ایمنی برای تجدید قوا به استراحت نیاز دارد. عدم توجه به علایم یك عفونت ویروسی و سعی در ادامه كار و فعالیت در حین بیماری، مدت ابتلا را طولانی تر می كند.