عوارض جانبی:

درسال ۱۹۶۵، هر دو نوع اسانس علف لیمو یا Lemongrass نشان GRAS را دریافت نموده و توسط اداره غذا ـ داروی آمریكا (FDA) به منظور استفاده خوراكی تصویب شده و بوسیله شورای اروپا نیز مجاز دانسته شد. دوز روزانه مناسب برای سیترال، سیترونلال و ژرانیل استات ۵۰۰ برای هر كیلوگرم وزن بدن ثبت شده است (دو تركیب آخر نیز مشابه سیترال برآورد شده است)

اسانس سیترونلا، علاوه بر اینكه توسط FDA و شورای اروپا تصویب شده، نشان GRAS ر نیز دریافت كرده است.

مطالعات بر روی حیوانات:

میزان LD۵۰ خوراكی acute برای اسانس lemongrass توسط Von shramlik در موش های صحرایی، برابر ۳/۷ گرم بر كیلوگرم برآورد شده است. بر طبق تحقیقات، میزان LD۵۰ خوراكی برای هر دو نوع اسانس علف لیمو هندی شرقی و هندی غربی بیش از ۵ گرم بر كیلوگرم می باشد. میزان LD۵۰ پوستی در خرگوش ها، برای اسانس هندی شرقی، بیش از ۲ گرم بر كیلوگرم است. درحالی كه برای نوع هندی غربی این میزان به ۵ گرم بر كیلوگرم افزایش می یابد. برای اسانس سیترونلا میزان LD۵۰ خوراكی در موش های صحرایی بیش از ۵ گرم بر كیلوگرم بوده درحالی كه LD۵۰ پوستی در خرگوش ها ۷/۴ میلی لیتر بر كیلوگرم می باشد. به نظر می رسد اسانس C.schoenanthus درهمان فرم، در خرگوشها سمیت بیشتری داشته باشد. بر طبق گزارش میزان LD۵۰ اسانس مذكور در خرگوش، ۶/۰ میلی لیتر بر كیلوگرم بوده و در قورباغه ۷۵/۰ میلی لیتر بر كیلوگرم می باشد. دوز منفرد ۲۵/۰ میلی لیتر بر كیلوگرم به فرم داخل وریدی در عرض چند دقیقه در سگ كشنده می باشد. زمانی كه اسانس به تدریج در عرض ۵/۲ ساعت تزریق شود، قدرت كشندگی آن كاهش می یابد. سزگویی ترپن كریپتومری دیول به دست آمده از C.proximus به منظور ارزیابی میزان سمیت آن تحت یك آزمایش ۲۴ ساعته قرار گرفت و میزان LD۵۰ داخل صفاقی آن در موش ۵۰۰ میلی گرم بر كیلوگرم برآورد گردید.

دم كردهٔ تهیه شده از برگهای lemongrass، به مدت ۲ ماه، به طور خوراكی در موشهای بالغ مورد آزمایش قرار گرفت. دوز تجویز شده ۲۰ برابر دوز درنظر گرفته شده برای انسان بود. هیچ اثری مبنی بر سمیت آن مشاهده نگردید. تحقیق Carbahal و همكارانش راجع به اثرات سمی C.citratus كه در كوبا انجام گرفته، گزارش می دهد كه جوشانده به دست آمده از گیاه فاقد اثرات جهش زایی، ایجاد ناهنجاری در جنین و سمیت قابل توجه می باشد.

مطالعات بر روی انسان:

Mant گزارشی مبنی بر مسمومیت اتفاقی یك كودك ۲۱ ماهه، كه تقریباً ۱۰ میلی لیتر از حشره كشی را كه اسانس سیترونلا جزء فعال آن می باشد، نوشیده بود، صادر نموده است. با وجود اینكه به دنبال شستشوی معده، سریعاً استفراغ شروع شده و درمان سریع و گسترده نیز با استفاده از آدرنالین و كورامین انجام گرفت، اما كودك بعد از چند ساعت از بین رفت. آزمایشات بعد از مرگ، نشان دهنده سیانوز شدید، لكه های هموواژی متعدد در ماده سفید مغز و كلاپس زودرس شش ها می باشد. علاوه بر این ۲ اینچ تحتانی غشاء مخاطی مری جدا شده بود. درخصوص سمیت حاد ماده گیاهی گونه های مختلف Cymbopogon در انسان اطلاعاتی در دست نمی باشد.

یك گروه برزیلی چای lemongrass را بر روی تعدادی انسان داوطلب سالم مورد آزمایش قرار دادند. آزمایش با تجویز ۴ گرم از گیاه انجام گرفت كه دوز مذكور دوبرابر مقدار نرمالی بود كه برای تهیه چای در برزیل مصرف می شد. به دنبال تجویز دوز منفرد، و یا بعد از ۲ هفته مصرف خوراكی به طور روزانه، هیچ تغییری در گلوكز سرم، اوره، كراتینین، كلسترول، تری گلسیرید، لیپیدها، بیلی روبین تام، بیلی روبین غیرمستقیم، GOT (گلوتامیك ـ اوكسالواستیك ترانس آمیناز)، GPT (گلوتامیك ـ پیروویك ترانس آمیناز)، آلكالین فسفاتار، پروتئین تام، آلبومین، CPK , LDH (كراتین فسفوكیناز) مشاهده نشد.

در ۶ نفر از ۱۱ داوطلب میزان بیلی روبین مستقیم كمی بالاتر از مقدار نرمال بوده ( ۱۵/۰) و در ۴ نفر از آنان افزایش آمیلاز مشاهده شد. افزایش مقادیر مزبور با هیچ نشانه كلینیكی كه دلالت بر اثر سمی گیاه باشد همراه نبوده به خصوص كه مقادیر GOT و GPT نرمال بوده است.

عوارض سیستم عصبی مركزی:

۵ نفر از داوطلبین Carlini، ۴ ساعت بعد از نوشیدن چای lemongrass به خواب آلودگی مبتلا شدند. ۱ بیمار نیز در ۱۴ روز مطالعه این حالت را نشان داد. عوارض جانبی گزارش شده، مغایر گزارش یك آزمایش كلینیكی مبنی بر فقدان اثر مسكن و خواب آور گیاه می باشد كه توسط گروه مذكور و در همان مقاله ذكر شده است.

عوارض پوستی:

Opdyke گزارش می دهد كه استفاده از اسانس سیترونلا با قدرت بالا در پوست سالم و یا خراشیده شده خرگوش ایجاد التهاب می نماید. وی همچنین اظهار می دارد كه سه نوع مختلف اسانس در یك آزمایش ۴۸ ساعته، با پانسمان بسته، در ۲۵ نفر داوطلب، هیچ التهابی ایجاد نمی نماید. غلظت اسانس به كار رفته ۸% بوده است. هیچ گونه واكنش حساسیت در آزمایش اخیر گزارش نشده است. Lane نیز در مورد فولیكولیت شبه آكنه كه به وسیله اسانس سیترونلا عارض می شود، گزارش داده است. این عارضه بسیار نادر است. وی عقیده دارد كه مورد مذكور یك حساسیت شخصی به اسانس می باشد. Keil نیز ۳ مورد حساسیت شدید از نوع تماسی و شبه اگزما نسبت به اسانس سیترونلا گزارش داده است.

وی بیان می دارد كه ماده حساسیت زای اصلی در ۲ مورد از ۳ مورد مذكور، سیترونلال بوده است. ژرانیول یك واكنش مثبت بسیار خفیف دریك مورد ایجاد نمود، درحالی كه در ۲ مورد دیگر واكنش منفی بوده است. استات ژرانیل نیز موجب ایجاد واكنش های نسبی ملایم می گرد، اما سیترونلول واكنش های شدیدتری نسبت به ژرانیول ایجاد كرده درحالی كه سیترال واكنش های مثبت و معتدلی ایجاد می نماید. Keil همچنین گزارش می دهد كه یك حساسیت متقاطع احتمالی در اشخاص حساس به اسانس سیترونلا وجود دارد، به طوری كه نسبت به گونه های دیگر این خانواده نیز حساس می شوند. وی همچنین اظهار می دارد كه درماتیت وابسته به سیترونلا احتمالاً شایع تر از میزانی است كه انتظار می رود و ممكن است اشتباهاً به سم گزنه نسبت داده شود.

Rook , Mitchell گزارش داده اند كه حساسیت متقاطع بین اسانس Palmarosa و اسانس سیترونلا مشاهده شده است. Grzywa , Rudzki پیشنهاد نمودند كه مخلوطی از اسانس های كاسیا و سیترونلا به منظور آزمایش بیماران مبتلا به درماتیت استفاده گردد. زیرا با این روش احتمال كشف حساسیت شدید به اسانس ها افزایش می یابد. آنها متوجه شدند كه در بین ۷۵۰ بیمار مبتلا به درماتیت، ۱۱ نفر به سیترونلا حساس بودند. آنها بالسام پرو را به عنوان استاندارد برای آزمایشات حساسیت استفاده نمودند كه ۳۰% موارد به آن حساسیت نشان دادند. Rook , Mitchell گزارش داده اند كه چندین ورد درماتیك وزیكولا وابسته به اسانس lemongrass در افرادی كه باركشتی حاوی اسانس را حمل می نمایند دیده شده است.

سیترال به عنوان یك ماده شیمیایی مضر درنظر گرفته شده بود. Opduke، در مورد هر دو نوع اسانس lemongrass هندی شرقی و هندی غربی گزارش می دهد. وی بیان می دارد كه هر دو نوع اسانس، زمانی كه به طور خالص در قسمت بدون موی پشت موش و خوك و پوست سالم و خراشیده خرگوش به كار رود ایجاد التهاب ملایم می نماید. هیچ مدركی در مورد حساسیت و یا التهاب و تحریك در آزمایشات انسانی یا استفاده از Patch به دست نیامده است. آزمایشات بر روی پوست بدون موی موش و خوك، نشان دهنده اثرات سمی در اثر قرار گرفتن در معرض نور نمی باشد.

بیماریها عوارض معدی ـ روده ای:

در تحقیات Carlini بر روی چای lemongrass، ۳ غلظت متفاوت از ۲،۴ و ۱۰ گرم برگ تهیه شدند. داوطلبینی كه ۱۰ گرم چای نوشیده بودند از آشفتگی ملایم معده شكایت می كردند. یكی از ۸ داوطلبی كه ۴ گرم چای را روزانه و به مدت ۱۴ روز نوشیده بود به اسهال مبتلا شد.

عوارض چشمی:

Samaan گزارش داد كه اسانس خالص C.schoenanthus درچشم، ایجاد واكنش های التهابی ملایمی می نماید. این اثر به دنبال تزریق داخل صفای آن به خرگوش نیز مشاهده شده است.

عوارض كلیوی:

در تحقیقات انجام گرفته درخصوص lemongrass در برزیل، ۴ نفر از داوطلبین، ۴ ساعت بعد از مصرف یك فنجان چای تهیه شده از ۴ گرم برگ، به پرادراری مبتلا شدند. در یك آزمایش ۱۴ روزه، یك نفر از ۸ داوطلب از پرادراری شكایت نمود.

عوارض تنفسی:

Bazuaye , Jarikre گزارش دادند كه به دنبال درمان سنتی تب مالاریا در نیجریا، كه شامل جوشانده برگهای Cymbopogon citratus , Citrus sinensis , Carica papaya بوده است، در ۲ مورد ادم ریوی حاد و التهاب سمی حبابچه های ریوی مشاهده شده است. مخلوط مذكور ۲ بار در روز به مدت ۳ـ۲ روز به صورت نوشیدن، حمام گرفتن و استنشاقی مورد استفاده قرار گرفت. ادم ریوی عارضه ثانویه ای است كه در اثر افزایش نفوذپذیری مویرگ ها به وجود می آید. عارضه اخیر نیز نتیجه خروج ترانسودا در طول غشاء و به داخل بافت بینابینی شش ها می باشد. اثرات منفی آن بدون شك مربوط به استنشاق بخارات و جریانات firewood در جریان مرحله استنشاقی درمان می باشد، اما وجود یك مورد در تحقیق Sammon بر روی C.schoenanthus در خرگوش ها می تواند اسانس علف لیمو را مسئول این قضیه بداند.

آزمایشات بعد از مرگ، نشان دهنده وجود احتقانهای گسترده هموراژیك در شش ها می باشد كه به عقیده محقق، این اثر نتیجه دفع سریع اسانس توسط شش ها است. هرچند كه این عوارض با خصوصیات آنتی هیستامین و ضدآسماتیك گزارش شده در مورد C.proximus , C.distans مغایر می باشد.

باروری، بارداری، شیردهی

Carlini و همكارانش گزارش دادند كه به دنبال تجویز چای آبی تهیه شده از برگ های C.citratus در موش های صحرایی نر و ماده، پیش از جفت گیری و در طول دوران بارداری، هیچ اثری در آنها و نسل بعد از آنها مشاهده نگردید. هم چنین گزارش داده شده است كه هیچ اثر تراتوژنیك در اثر تجویز جوشانده برگ های lemongrass دیده نشده است. هیچ گونه اطلاعی درمورد اثرات اسانس های Cymbopogon در طول بارداری یا شیردهی در دسترس نمی باشد.

اثرات جهش زایی و سرطان زایی:

Elvin – Lewis , Lewis بدون ذكر مرجع معتبری، بیان می دارند كه C.citratus C.flexuosus , C.nardus به علت دارا بودن سیترونلال جهش زا هستند. اطلاعی در مورد اثر سرطان زایی گونه های Cymbopogon یا اسانس آنها به دست نیامده است.