DHEA به عنوان هورمون ضد سالخوردگی موسوم است چون كمبود آن در سن بالا ممكن است افراد را به سرطان پستان، پروستات و مثانه؛ تصلب شرایین؛ فشار خون بالا؛ بیماریهای خودایمنی (مثلاً دیابت، لوپوس منتشر، روماتیسم مفصلی)؛ پوكی استخوان؛ كلسترول بالا؛ چاقی؛ اختلالات حافظه؛ خستگی مزمن و سایر تظاهرات سالخوردگی مستعد كند. افراد مسن تر دارای سطح بالاتر DHEA اغلب سطح سلامت بالاتری در مقایسه با افراد دارای سطح پایین DHEA دارند. بدین ترتیب، دو نكته مهم در خصوص DHEA این است كه در سن بالا كاهش می یابد و در بیماریهای متعددی میزان آن كم

می شود.

موارد استفاده

* بیماری قلبی: در یك مطالعه مشخص شد مردان سالم دارای سطح كم DHEA احتمال مرگ ناشی از بیماری قلبی سه برابر افراد عادی دارند.

* افزایش سن: تغییرات مثبت مهم (مثلاً تحلیل عضلانی كمتر، كاهش حافظه كمتر، خلق بهتر و انرژی) در افراد مسن درمان شده با DHEA دیده شده است، ولی تحقیق گسترده تر جهت تعیین میزان ارتباط لازم است.

* پوكی استخوان: DHEA توده استخوانی خانم های یائسه را بیشتر می كند. با این حال، تجویز مكمل آن توصیه نمی شود تا مطالعات گسترده تر روی انسانها انجام شود.

* بیماری خودایمنی: سطح پایین DHEA در بیماران مبتلا به اختلالات خودایمنی (نظیر لوپوس منتشر، روماتیسم مفصلی، اسكلروز متعدد، كولیت زخم، ایدز) دیده شده است. مكمل DHEA در مبتلایان به اختلالات خودایمنی حال عمومی بیماران را بهبود می بخشد. به خصوص بیماران مبتلا به لوپوس درمان شده با DHEA عملكرد كلیوی بهتر پیدا كردند.

* افسردگی: DHEA به صورت تجربی در بیماران افسردگی بكار رفته و در بهبود افسردگی و حافظه موفق بوده است.

* ایدز: درمان با DHEA در مبتلایان به ایدز مفید است چون احتمال ارتباط كمبود DHEA با كاهش عملكرد ایمنی وجود دارد. با این حال، آزمایش های بالینی كنترل شده جهت اثبات این فرضیه وجود دارد.

* تحریك و تقویت كارآیی: چون به نظر می رسد DHEA توده عضلانی را افزایش و چربی را كاهش می دهد و مدت زمان ترمیم پس از آسیب را كم می كند در میان ورزشكاران محبوب شده است. با این حال، مطالعات انسانی جهت اثبات این ادعاها لازم است. DHEA جهت تقویت عملكرد جنسی لازم است.

منابع غذایی

بیشتر فرآورده های DHEA موجود در بازار در آزمایشگاهها از استرولها (به خصوص دایوسجنین) ساخته میشود كه از یام های وحشی موجود در مكزیك مشتق شده است.

سایر اشكال

بعضی انواع مشتق از یام وحشی به عنوان DHEA طبیعی وجود دارد. این فراورده های دایوسنجین در بدن احتمالاً به DHEA تبدیل میشود. با این حال، چون این تبدیل نیازمند چندین واكنش شیمیایی است، بعید است در بدن امكان پذیر باشد.

نحوه مصرف

DHEA به صورت كپسول، آدامس و قطره زیرزبانی موجود است. توصیه میشود فقط فرآورده های دارویی DHEA را مصرف كنید.

موارد احتیاط

میزان زیاد DHEA ممكن است توانایی طبیعی ساخت DHEA در بدن را مهار كند و ممكن است برای سلولهای كبدی سمی باشد. چون DHEA میزان تولید هورمون مردانة تستوسترون را افزایش می دهد، خانم ها باید مواظب علایم مردانگی (مثر ریش موی سر، موی زید صورت، افزایش وزن ناحیه كمر یا آكنه) باشند و در مردان نیز ممكن است نشانه های افزایش تستوسترون (مثلاً، تحلیل بیضه، تهاجم جنسی، تمایل به خشونت، طاسی نوع مردانه و فشارخون بالا) بروز كند.

چون DHEA پیش ساز استروژن و تستوسترون است، بیماران مبتلا به سرطانهای قابل تحریك با هورمون (مثل پستان، پروستات، تخمدان، بیضه) باید از مصرف DHEA پرهیز كنند.

DHEA در افراد مسن تر از ۴۰ سال توصیه نمی شود، مگر مشخص شود سطح هورمون كم است (كمتر از ۱۳۰ میلی گرم در دسی لیتر در خانم ها و كنتر از ۱۸۰ میلی گرم در دسی لیتر در آقایان).

كمیته بین المللی المپیك و لیگ ملی فوتبال اخیراً مصرف DHEA در ورزشكاران را ممنوع كرد چون اثرات آن مشابه استروییدهای آنابولیك (مردانه) است.

تداخل های احتمالی

یك مطالعه نشان داده است كه ویتامین ای ممكن است كبد را در مقابل عوارض كبدی DHEA حفاظت كند. الكل ممكن است اثرات یاثش را بیشتر كند.