«کارن هورنای» ( Horney Karen)، نظریه پرداز معروف روانکاوی، ارائه دهنده یکی از معروف ترین نظریه ها در زمینه «روان رنجوری» است. او معتقد است که علت «روا ن رنجوری» ناشی از اضطراب، روابط بین افراد و روابط اجتماعی است.

براساس نظریه او، راهبردهایی که افراد برای انطباق و کنار آمدن با اضطراب بکار می برند، بر اثر استعمال بیش از حد، به نیازهای «روان رنجورانه» بدل می گردند.

به گفته هورنای، اضطراب و در نتیجه، روان رنجوری می تواند در نتیجه چیزهای مختلفی از قبیل سلطه مستقیم یا غیرمستقیم، بی تفاوتی، رفتار غیرعادی، بی توجهی به نیازهای شخصی کودکان، گرایش های تحقیرآمیز، تحسین بیش از حد یا نبود آن، کمبود محبت واقعی، اجبار به جانب گیری در مشاجرات پدر و مادر، مسئولیت خیلی زیاد یا خیلی کم، بی عدالتی، وعده های عمل نشده، جو خصمانه و... بوجود اید.

«کارن هورنای»۱۰ نیاز «روان رنجورانه» را برشمرده و آن ها را در ۳دسته طبقه بندی نموده است:

۱) نیازهایی که شما را به سمت دیگران متمایل می کند;

این نیازهای روان رنجورانه باعث می شوند که افراد به دنبال تایید و پذیرش از طرف دیگران باشند. این افراد معمولا آدم های نیازمند یا وابسته گفته می شوند.

۲) نیازهایی که شما را از دیگران دور می کند;

این نیازهای روان رنجورانه باعث ایجاد دشمنی و رفتارهای ضداجتماعی می گردند. این افراد معمولا آدم های سرد، بی تفاوت و گوشه گیر هستند.

۳) نیازهایی که شما را در مقابل دیگران قرار می دهد;

این نیازهای روان رنجورانه باعث خصومت و نیاز به کنترل دیگران می گردد. این افراد معمولا آدم های سخت، سلطه جو و نامهربانی هستند.

آدم های متعادل، این هر سه راهبرد را بکار می گیرند و برحسب عوامل بیرونی و درونی، تمرکز خود را از یکی به دیگری برمی گردانند. اکنون سوال اینست که پس چه چیزی این راهبردهای انطباقی را «روان رنجورانه» می سازند؟ پاسخ «هورنای» اینست: «بکارگیری بیش از حد یک یا بیشتر از این روش های بین فردی.» او در کتاب معروف خود به نام «خودکاوی» که در سال۱۹۴۲ نوشته است، ۱۰ نیاز روان رنجورانه را به شرح زیر فهرست کرده است:

۱) نیاز روان رنجورانه به تایید و پذیرش:

این نیازها شامل تمایل به دوست داشته شدن، خوشحال کردن دیگران و بر آورده ساختن انتظارات دیگران است. افرادی که این نوع نیاز را دارند در مقابل انتقاد یا نفی شدن فوق العاده حساس هستند و از خشم یا دشمنی دیگران می ترسند.

۲) نیاز روان رنجورانه به شریک زندگی که همه مسئولیت ها را به عهده گیرد:

این متضمن نیاز به متمرکز شدن برروی یک شریک زندگی است. افرادی که این نوع نیاز را دارند از ترس شدیدی نسبت به رانده شدن از سوی شریک زندگی شان رنج می برند. این افراد معمولا اهمیت اغراق آمیزی به عشق می دهند و معقتدند که داشتن یک شریک زندگی، تمام مشکلات زندگی را حل خواهد کرد.

۳) نیاز روان رنجورانه به محدود کردن زندگی در یک حاشیه باریک:

افرادی که این نیاز را دارند ترجیح می دهند دور از انظار و بدون جلب توجه کردن باقی بمانند. آن ها آدم های کم توقعی هستند و زندگیشان محتوای اندکی دارد. آن ها از آرزوهای مادی اجتناب می کنند و معمولا بر نیازهای شخصی خود سرپوش می گذارند و استعداد و توانائی های خود را دست کم می گیرند.

۴) نیاز روان رنجورانه به قدرت:

افرادی که این نیاز را دارند در جستجوی به دست آوردن قدرت برای حفظ خود هستند. آن ها معمولا ستایشگر قدرت و بیزار از ضعف هستند و دیگران را تحت تسلط خود می گیرند. این افراد از محدودیت های شخصی، درماندگی، ناتوانی و شرایط غیرقابل کنترل می ترسند.

۵) نیاز روان رنجورانه به بهره کشی از دیگران:

این افراد به دیگران از چشم این که چه استفاده ای می توانند برسانند نگاه می کنند. افرادی که این نوع نیاز را دارند معمولا به خاطر توانایی در بهره کشی از دیگران به خود می بالند و غالبا برروی استفاده از دیگران برای دستیابی به هدف های خود، از جمله قدرت، پول یا رابطه جنسی، تمرکز می کنند.

۶) نیاز روان رنجورانه به شهرت و اعتبار:

افرادی که این نوع نیاز را دارند، برای خودشان بر حسب میزان شناخت و تحسین اجتماعی ارزش قائل هستند. دستاوردهای مادی، ویژگی های شخصیتی، دستاوردهای حرفه ای و چیزهای مورد علاقه بر پایه ارزشی که از نظر شهرت و اعتبار شخصی دارند مورد ارزیابی قرار می گیرند. این گونه افراد معمولا از شرمندگی اجتماعی و از دست دادن موقعیت اجتماعی می ترسند.

۷) نیاز روان رنجورانه به تحسین شخصی:

افرادی که این نوع نیاز را دارند، آدم هایی خود شیفته و دارای تصوری مبالغه آمیز از خود هستند. آن ها می خواهند که براساس تصوری که از خود دارند و نه آنچه که واقعا هستند، مورد تحسین قرار گیرند.

۸) نیاز روان رنجورانه به دستاوردهای شخصی:

بر طبق نظر خانم هورنای، مردم در نتیجه احساس ناامنی، خود را برای به دست آوردن چیزهای بیشتر و بیشتر، تحت فشار قرار می دهند. این گونه افراد از شکست می ترسند و یک نیاز دائمی برای به دست آوردن موفقیت بیش از دیگران، در خود حس می کنند.

۹) نیاز روان رنجورانه به استقلال و خودکفایی:

این افراد ذهنیت «انزواطلبی» دارند و به منظور اجتناب از وابسته شدن به دیگران، بین خود و سایر مردم فاصله ایجاد می کنند.

۱۰) نیاز روان رنجورانه به کامل بودن و بی نقصی:

این افراد دائما برای نشان دادن این که بی عیب و نقص هستند تلاش می کنند. یک ویژگی عمومی این نیاز روان رنجورانه، کنکاش و جستجو برای یافتن عیب های شخصی به منظور تغییر و اصلاح سریع آن هاست.