به رغم آنکه امروزه اطلاعات نسبتاً وسیعی د رباره لکنت د اریم، اما هنوز نمی توانیم پاسخی روشن و قطعی د رباره علت بروز لکنت زبان د اشته باشیم. لذا بهتر است پاسخ به این سؤال را این گونه آغاز کنیم که: ما نمی د انیم، اما به نظر می رسد که لکنت کود کان د لایل متعد د ی د اشته باشد و این د لایل یا علل به وجود آورند ه لکنت از کود کی به کود ک د یگر متفاوت است. بعضی از اوقات لکنت زبان کود ک بد ون آنکه علت یا علل اولیه آن وجود د اشته باشد و یا مؤثر بود ه باشد ، همچنان اد امه می یابد .

شواهد و تجارب علمی نشان می د هد که بعضی از کود کان، بخصوص د ر سالهای رشد ، د ر زمینه حفظ ترتیبات زمانی و هماهنگی های حرکات عضلات ظریف د ستگاه گویایی که لازمه گویش روان و سلیس است، د چار مشکل اساسی هستند . همان گونه که ضعف د ر هماهنگی عضلات د رشت موجب به هم خورد ن تعاد ل کود ک د ر راه رفتن می شود ، به ویژه زمانی که تازه راه رفتن را تجربه می کند ، فقد ان هماهنگی لازم د ر کنترل عضلات ظریف د ستگاه گویایی نیز ممکن است موجب ناروانی کلامی او شود . هنگامی که کود ک یاد می گیرد عضلات گویایی خود را کنترل نماید ، لکنت زبان ممکن است همچنان اد امه د اشته باشد ؛ اگر چه د ر این شرایط، د ر بعضی از کود کان لکنت زبان به تد ریج از بین می رود . با توجه به حقایق موجود ، باید بر این باور باشیم که به غیر از عللی که د ر زمینه بروز لکنت می شناسیم، عوامل ناشناخته د یگری نیز هستند که سبب استمرار و توسعه لکنت زبان می شوند از جمله:

فشارهای عاطفی محیطی

بی ترد ید ، انواع خاصی از فشارهای عاطفی و محیطی همانند یک حاد ثه ناگهانی و یا فشارهای عاطفی روانی د ر محیط زند گی بر شیوه سخن گفتن بیشتر ما تأثیر خواهد د اشت. به طور مسلم کود ک خرد سالی که هنوز سعی د ارد بیاموزد که چگونه احساسات خود را کنترل نماید ، و بسیاری از وقایع و حواد ث روزمره برایش نگران کنند ه است د ر برابر فشارهای عاطفی و محیطی، فوق العاد ه آسیب پذیر خواهد بود . به عبارت د یگر، د ر موارد زیاد ی اختلال تکلمی کود ک، خود نشانه ای بارز و علامت قابل توجهی از اضطراب و تعارضات د رونی اوست. بعضی از اوقات، کود ک ممکن است از صحبت کرد ن د ر موقعیت های خاص، به لحاظ این که این موقعیت ها د ر نظر او مشابه موقعیت هایی است که او با تجارب ناخوشایند ی مواجه شد ه است، هراس د اشته باشد .

بد یهی است که این امر یک مسئله کلی نیست، چرا که کود کان از جهات مختلف با هم متفاوتند و هر کود کی که د ر موقعیتی د چار مشکل گویایی شد ه باشد ، لزوماً لکنت پید ا نمی کند .

باید توجه د اشت که د ر بعضی مواقع، ناروانی کلامی طبیعی کود ک نیز ممکن است به عنوان سرآغاز یک مشکل اساسی مورد بررسی قرار گیرد . بد ین صورت ممکن است زمانی که کود ک د چار ناروانی کلامی طبیعی می شود (لکنت گونه ای که د ر سن او طبیعی است)، خود کود ک و یا اطرافیان او آنچنان واکنش و عکس العملی نسبت به نحوه صحبت کرد ن وی نشان د هند که کود ک احساس کند هر طور شد ه باید ناروانی کلامی خود را از بین ببرد . د ر این شرایط هر چقد ر کود ک بیشتر تقلا کند که اختلال طبیعی گویایی خود را اصلاح نماید ، مشکل گویایی اش بیشتر شد ه، با عکس العمل تند تر اطرافیان مواجه می گرد د . د ر اینجاست که د ور و تسلسل بیهود ه و مد ار بسته ای از اضطراب و تقلا، تقلا و اضطراب، اضطراب و اختلال کلامی و... را د ر کود ک مشاهد ه می کنیم و به زود ی، کود ک خود ش را آنچنان گرفتار اختلال د ر صحبت کرد ن می یابد که احساس می کند د یگر کاری از او ساخته نیست!

شما ممکن است چنین تصور نمایید که لکنت کود کتان به خاطر تجربه ناخوشایند او از یک موقعیت فوق العاد ه ترسناک بود ه باشد . اگر چه ترس، یکی از عوامل ایجاد کنند ه اختلال کلامی است، غالباً به تنهایی، تأثیر موقت و گذرایی د ر بروز اختلال گویایی د ارد و صرفاً د ر موارد اند کی موجب لکنت زبان نسبتاً پاید ار می گرد د .

تقلید و لکنت زبان

آیا واقعاً لکنت می تواند از طریق تقلید به وجود آید ؟ واقعیت این است که هرگز نشنید ه ایم یک طوطی، یک پرند ه مینا و یا کلاغ سیاهی که از تقلید کنند گان مشهور هستند ، به د لیل زند گی با فرد ی که لکنت د ارد و تقلید از او، د چار لکنت شوند ! همچنین آسیب شناسان زبان و گفتار که خود شان خیلی روان و سلیس صحبت می کنند نیز بعد از کار کرد ن و محشور بود ن با صد ها نفر از کسانی که د چار لکنت هستند ، هرگز د چار لکنت نشد ه و از مراجعان مبتلا به لکنت خود تقلید نکرد ه اند ! بیشتر افراد ی که لکنت د ارند ، بد ون آنکه با یک فرد مبتلا به لکنت مواجه شد ه و یا چیزی از لکنت شنید ه باشند ، د چار لکنت شد ه اند . به هر جهت تصور ناد رست و موهومِ ارتباط تقلید و لکنت مورد ی ند ارد ، اما این که چرا از نقش تقلید د ر لکنت زبان به راحتی نمی گذریم، عمد تاً به این د لیل است که ما معتقد یم کود کان رفتارهای متنوع بزرگسالان را همانند د ستگاه تکثیر، تقلید می کنند . اگر چه تقلید رفتار بزرگسالان و والد ین توسط کود ک لااقل د ر بعضی از رفتارهای خاص کاملاً د رست است، مع الوصف مسئله تقلید د ر مورد لکنت زبان چند ان قابل توجیه نیست. د ر واقع، بررسی پد ید ه تقلید بخصوص زمانی که بعضی از اطرافیان کود ک، مثلاً پد ر یا ماد ر او گاهی د چار لکنت می شوند ، بسیار مشکل است. از این رو باید اذعان نمود که به نظر نمی رسد لکنت زبان مثل سرماخورد گی سرایت کند و یا همانند امواج راد یواکتیو وارد بد ن فرد شود .

براساس شناخت ما از مطالعات موجود د ر گفتارشناسی، بهترین برد اشت این است که تقلید ، توجیه فوق العاد ه ساد ه ای برای علت یک اختلال پیچید ه گفتاری است.

وراثت و لکنت

گاهی به نظر می رسد که لکنت زبان د ر بعضی از خانواد ه ها بیشتر متد اول است. آیا این بد ان معنی است که لکنت پد ید ه ای است ارثی؟ حقیقت این است که هیچ کس نمی تواند د ر زمینه ارثی بود ن لکنت اظهار نظر صریحی د اشته باشد ، چرا که اطلاعات و د انش ما د ر این باره بسیار اند ک است. عد ه ای از محققان بر این باورند که احتمال د ارد برخی از اختلالات خاص زبان و گفتار که ممکن است بعد ها موجب لکنت شود منشاء وراثتی د اشته باشد . به هر حال، اگر به احتمال بسیار اند ک، وراثت هم د ر لکنت نقشی د اشته باشد ، این چنین نقشی بسیار پیچید ه و غامض است و همانند د یگر صفات و ویژگی های ارثی مثل رنگ چشم، رنگ مو و... قابل پیش بینی نخواهد بود . علاوه بر این به نظر می رسد که برای غالب افراد ی که لکنت د ارند ، عامل وراثت (یعنی این که لکنت از والد ین یا اجد اد شان به ارث رسید ه باشد ) نقش چند ان قابل توجهی ند ارد .

بنابراین ما نمی توانیم با صراحت لازم بگوییم که لکنت زبان کود کان خرد سال به این د لیل یا د لایل است، اما از بسیاری از عواملی که می تواند موجب آغاز یا تشد ید اختلال گویایی فرد شود ، مطلع هستیم. بعضی از این عوامل به ویژگی های خود کود ک مربوط می شود ، اما برخی د یگر از عوامل لکنت زبان را باید د ر رفتار و نگرش ها و برخورد های شما جست وجو نمود .