«بوسکالیا» استاد پرآوازه روانشناسی عشق می گوید: «درباره شما نمی دانم ولی خودم نمی توانم هیچ چیز را دور بریزم.

هنوز کت های اسپورتی دارم که یقه آنها یک سانتیمتر است. ورقه امتحان مدرسه ابتدایی ام را که درباره تاثیر انقلاب صنعتی نوشته ام، هنوز دارم. همچنین کارت پستال هایی که خاله ام در سال ۱۹۴۰ از ونیز برایم فرستاده است.

به خودم قول داده ام که روزی این یادگاری ها را پاکسازی کنم و از شرشان خلاص شوم اما همین که موقع اش می رسد، احساس غمی ناگهانی می کنم که نشان می دهد من هنوز هم به این وسایل بی جان وابسته ام، خاطراتم را زنده می کند.

به هیچ وجه نمی توانم چیزهایی را که به دلم مربوط می شود، دور بریزم.

این هدیه را مادرم در جشن تولد ۲۰ سالگی ام به من داده است. با این شلوار بود که دور دنیا را گشتم! این ورقه امتحان، اولین شاهکار ادبی ام بود. شاید روزی یکی پیدا شود که بخشی از آن را به عنوان شرح زندگی لئو با عنوان «سال های اولیه» دوباره چاپ کند!

بدین ترتیب، روزبه روز جعبه ها زیادتر می شود و کیسه ها فضای بیشتری را اشغال می کند، در نتیجه خانه هم کوچک تر می شود. من حتی چک های باطل شده و فرم های مالیاتی مربوط به سال ۱۹۴۲ را نیز نگاه داشته ام.

یادم می آید زمانی که سخت مشغول فراگیری «ذن» بودم، معلمان چیزی بیش از لباس های خود و کیسه حاوی وسایلشان نداشتند که آن را روی شانه های خود می بستند. در چند لحظه می توانستند وسایلشان را جمع کرده، برای گردش هر جایی را که اراده می کردند، آزادانه می رفتند.

نمی دانم اگر روزی حادثه ای ناگهانی پیش آید که ناگزیر به ترک خانه شوم، چه خواهم کرد! برای حمل این همه وسایل، چند اتومبیل لازم خواهد بود؟

افرادی را هم سراغ دارم که برای نگهداری وسایلی که دیگر در منزلشان جایی برای آنها ندارند، مکانی را اجاره می کنند!!

آنها کریستال های روز عروسی خود را دست نخورده و تمیز در همان جعبه اصلی، حتی با همان روبان های سفید نگاه داشته اند! یک خروار چینی جمع کرده اند که اصلا از آنها استفاده ای نکرده اند. (درست مانند بوفه هایی که زینت بخش سالن های پذیرایی خودمان است و نمایشگاهی از آخرین مدهای ظروف و لوازم گرانبها و عتیقه است!!)

همچنان که زمان می گذرد، ما، بنده وسایل خود می شویم. دوستی دارم که اتومبیل بنز خود را در پارکینگ های عمومی و جاهای شلوغ نمی گذارد، زیرا می ترسد روی آن خط بکشند؛ در خیابان های خلوت هم نمی گذارد زیرا می ترسد آن را بدزدند.

برایم جالب توجه است که بپرسم آیا او صاحب اتومبیل است یا اتومبیل صاحب آن. دوستم برای رفتن به جاهای شلوغ از یک اتومبیل مدل پایین کهنه!! استفاده می کند.

● اندوختن برای چه؟

ما بخشی از اجتماعی هستیم که کهنگی را دوست دارد. هیچ چیز را هیچگاه تا آخر مصرف نمی کنیم، فقط آنها را در جایی انبار می کنیم و می گوییم هنوز خوب است! شاید روزی به درد بخورد و اگر مدت مدیدی است که آنها را نگاه داشته ایم، دلیل می آوریم که ممکن است اینها روزی عتیقه شوند و ارزش زیادی پیدا کنند.

ظروف مسی قدیمی، تکه های قالیچه، چمدان های کهنه، اتوهای زغالی، صندلی های چوبی گرد، قاب های عکس، نوارها و صفحات موسیقی، پیپ های مستعمل، لوسترهای از مد افتاده و... با خود می گوییم: کسی هست که از آنها مجموعه درست کند! شاعری به نام «جانسون» درباره وحشت از اندوخته کردن، شعری سروده که می گوید:

«پس شما جمع کننده، یا چیز جمع شده و یا هر دوی اینها هستید!

کسی چه می داند

شاید روزی که آشغال هایمان جای ما را پر کنند

ناگزیر گردیم در بالای این انباشته ها

به یکدیگر بنگریم!

● جمع کردن مشکلات

به راستی که ما هیچگاه چیزی را تا به آخر مصرف نمی کنیم. حتی مشکلات را! حتی همیشه بخشی از مشکلات را حل نشده رها می کنیم و این مشکلات پیوسته به صورت یک دغدغه فکری ما را رنج می دهد. بوسکالیا می گوید:

«در میان همه مخلوقات عالم، فقط انسان ها هستند که مشکلات خویش را جمع می کنند و چون یوغی به گردنشان می بندند.

بعضی از ما، حتی آمادگی پذیرش رنج های دیگران را نیز داریم! دوست داریم محرومیت های دیگران را نیز از آن خود بدانیم، گویی مال خودمان کافی نیست! (هم دردی با دیگران و غم و رنج دیگران را غم و رنج خود دانستن خصلتی انسانی است. اما به شرطی که به انسان آسیب روحی و روانی وارد نسازد!)

در اینکه گرفتاری های محیط ما را دلسرد می کند، شکی نیست.

اما باید این گرفتاری ها و ریشه آنها شناخته شود تا بتوان با آن برخورد کرد و لازم است بدانیم که مشکل یکی نیست و با حل کردن آن کار تمام نخواهد شد و همیشه مشکلات بیشتری در پیش خواهد بود. جنبه مثبت قضیه آن است که در تجربه حل مشکلات، نیروی زیادی برای رشد کردن نهفته است.»

وقتی مشکلات انباشته می شود و انسان را محاصره می کند، فرد دچار سردرگمی می شود. گویی در کلافی سردرگم به بند کشیده شده است و نمی داند سرنخ کجاست تا از آنجا شروع کند و بندها را یکی یکی باز کند.

در شرایط بحرانی بهترین روش برخورد، حل و فصل مشکلات و مسائل کم اهمیت تر و کوچک تر است که راه حل های ساده تری دارد. وقتی مشکلات را یکی یکی و از کوچک به بزرگ حل و فصل نماییم، بار مشکلات سبک تر می شود.

آنگاه مجالی برای پیداکردن راه حل و یا کنارآمدن با مشکلات بزرگ تر به دست می آید. اندیشیدن درباره مشکلات به ویژه ناامیدی در حل و یا یافتن راه حل آنها انباشتگی ذهن ایجاد می کند و هر قدر که بیشتر به آنها فکر کنیم، بدون آنکه درصدد حل و فصل آنها برآییم، مشکلات سرجای خود هستند و ذهن ما همانند یک خانه شلوغ پر از اسباب و اثاثیه به دردنخور دست وپاگیر خواهد بود که جایی برای اندیشه های مثبت و راهگشا نخواهد داشت.