خواب عمیق و کافی برای بهد اشت روح و روان و جسم ما حیاتی است؛ خواب به مغز این امکان را می د هد تا فعالیت فشرد ه ای که د ر طی روز د اشته است را جبران کند .

همچنین ثابت شد ه که کمبود خواب خطر چاقی مفرط، عارضه قلبی و افسرد گی را افزایش می د هد .

کمبود خواب همچنین بهره وری کاری را پایین می آورد و حتی انجام برخی کارها را به فعالیتی خطرناک تبد یل می کند .

اما کارشناسان متوجه شد ه اند که حتی اگر فرد ساعات مناسبی از روز خود را برای خوابید ن کنار بگذارد ، احساس خستگی او بر جای خود باقی است، چون خوابش عمیق و به اصطلاح «راحت» نبود ه است.

به نظر می رسد که این روزها شمار بیشتری از مرد م برای «راحت و عمیق» خوابید ن به راهنمایی کارشناسان نیاز د ارند .

▪ کاهش هوشیاری و کارایی:

فقط ۵/۱ ساعت کمبود خواب د ر یک شب، هوشیاری (Alertness) د ر روز بعد را تا ۳۲ د رصد کاهش می د هد .

▪ اختلال حافظه و شناخت:

بررسی های پژوهشگران د انشگاه هاروارد نشان د اد ه است که محرومیت از خواب، توانایی مغز برای ایجاد حافظه جد ید را کاهش می د هد .

▪ کاهش کیفیت زند گی:

کم خوابی باعث می شود که شما نتوانید به کارهای مورد علاقه تان که نیاز به تمرکز و توجه مد اوم د ارند ، مثل د ید ن برنامه مورد علاقه د ر تلویزیون، یا د ید ن فیلم د ر سینما بپرد ازید .

▪ آسیب های شغلی:

محرومیت از خواب، خطر آسیب های شغلی را تا د وبرابر افزایش می د هد .

▪ حواد ث اتومبیل:

د ر یکی از مطالعات، از افراد د چار کم خوابی خواسته شد که پشت د ستگاه های شبیه ساز (سیمولاتور) رانند گی قرار گیرند . نتیجه این بود که عملکرد آنها معاد ل و حتی پایین تر از افراد ی گزارش شد که د چار مسمومیت با الکل یا سایر مواد بود ند .

موارد ذکر شد ه، همگی از آثار سوء فوری و زود رس کم خوابی بود ند ، ولی کم خوابی د ر بلند مد ت هم عوارض شناخته شد ه ای د ارد .

ازجمله: افزایش فشار خون، حمله قلبی، سکته مغزی، چاقی، مشکلات روانی نظیر افسرد گی و سایر اختلالات خلقی، کاهش تمرکز و آسیب های بلند مد ت ناشی از تصاد ف.

● بی خوابی: INSOMNIA

بی خوابی نوعی اختلال د ر خوابید ن یا استراحت محسوب می شود . این طور که پزشکان معتقد ند ، نشانه های این بیماری معمولاً خود را به آسانی نمایان نمی کنند ، اما د ر عین حال باید توجه د اشت بید ار شد ن د ر نیمه های شب و بروز مشکل برای خوابید ن د وباره می تواند علایمی از ابتلا به این عارضه باشد .

هرکس ممکن است د ر طول د وران زند گی خود با اختلالات خواب مواجه شود و نتواند به هنگام شب به ساد گی بخوابد ، اما این عارضه معمولاً کوتاه مد ت است و پس از مد تی از بین می رود .

به هرحال، طبق یک تخمین معتبر، از هر ۱۰ نفر د ر د نیا یک فرد به اختلالات خواب برای مد ت زمان طولانی که بی خوابی مزمن نام د ارد مبتلا می شود . بی خوابی ها بیشتر د ر سنین بالا و بزرگسالی و همچنین د ر افراد پرتنش و پراسترس بروز می کنند .

بروز مشکل برای خوابید ن، بیشتر به د نبال بروز فشارهای عصبی و نگرانی های شد ید به وجود می آید .

د یگر عواملی که این عارضه را به د نبال د ارند ، شامل بیماری های فیزیکی که د رد های شد ید را به همراه د ارند ، سروصد اهای محیط، کافئین، الکل، عوارض ناشی از مصرف برخی د اروها، افسرد گی وشیفت های کاری شبانه می شود . اگر افراد د ر طول روز فعالیت بد نی شد ید ی انجام د هند و بسیار خسته شوند ، این روند می تواند آنها را با مشکلات عد ید ه ای مواجه کرد ه و به هنگام شب و خوابید ن آنها را با مشکل مواجه می کند .

● بهترین روش برای خوابید ن

اگر شما هم از بی خوابی رنج می برید ، سعی کنید هنگام شب به موقع به رختخواب بروید و مثل سایرین، هنگام صبح از خواب بید ار شوید . توجه د اشته باشید برای آنکه این اختلال د ر شما از بین برود ، نباید وقتی که د ر رختخواب هستید تلویزیون تماشا کنید ، مطمئن شوید که محل خواب شما راحت است و اتاقی که د ر آن به سر می برید ، کاملاً تاریک شد ه است.

شما باید از مصرف محرک هایی که می تواند بی خوابی را د ر شما به د نبال د اشته باشد ، خود د اری کنید .

این محرک ها می توانند شامل کافئین، نیکوتین و الکل باشند . افزایش میزان نرمش د ر طول روز، نوشید ن شیر گرم پیش از رفتن به رختخواب، و مصرف گیاهانی نظیر سنبل الطیب و بابونه می تواند به افراد کمک کند تا هنگام شب آسان تر به خواب بروند .

توجه د اشته باشید ، اگر می خواهید بی خوابی و عوارض ناشی از آن د ر شما از بین برود ، باید عوامل مشکل ساز را هرچه سریع تر از خود د ور کنید .

برای مثال، سعی کنید عوامل استرس زا را از خود د ور کنید و د ر آرامش کامل به سر ببرید ، همچنین مطمئن شوید که محل خوابتان کاملاً راحت است و مشکلی د ر آن وجود ند ارد . قرص های خواب می توانند د ر کوتاه مد ت مورد استفاد ه قرار گیرند و به صورت موقت عارضه کم خوابی را د ر شما د رمان کنند .

اگرچه عوامل یاد شد ه همه می توانند تأثیرات فراوانی د ر خوابید ن و اختلالات خواب بر جای بگذارند ، اما کارشناسان بر این باورند که اتاق خواب و نحوه چید مان وسایل د ر آن می تواند بیشترین تأثیر را د ر این زمینه بر جای بگذارد .

این طور که گفته می شود ، اتاق خواب به هم ریخته و نامرتب می تواند تا د و برابر احتمال بروز بی خوابی را نسبت به اتاق خواب های تمیز و اصولی بالا ببرد .