رنگ درمانی به شیوه های زیر صورت می گیرد: نمابش طیف های رنگی، استعمال روغن های رنگی اشباع شده به هنگام ماساژ بدن، تصور و تجسم کردن تصاویر و رنگ ها و حتی مصرف مواد اولیه رنگی در غذاها.رنگ ها نقش بسیار مهمی در سلامتی و تندرستی ما دارند.در مصر باستان در معبد بعلبک بیماران دراتاق هایی مخصوص تحت درمان قرار می گرفتند. ویژگی این اتاق ها در تفکیک کردن و تجزیه کردن پرتوهای خورشید به طیف های رنگی بود. در شهر قدیمی بابل Hanging Gardens مردم به سیاحت و تفریح می پرداختند. و علت آن بهره مندی از خاصیت شفابخشی رنگ ها در گیاهان خوش رنگ و خوش بوی موجود در شهر بود. در هندوستان نیز طبیبان آیورودا که از قدیمی ترین روش ها، برای درمان بیماران خود استفاده می کردند، معتقد بودند تعدادی از رنگ ها با هر یک از هفت چاکرای بدن در ارتباط اند که هر یک از این چاکراها، مرکز انرژی و نماینده یک عضو و یک جنبه از روح انسان است. امروزه، همین شیوه برای درمان بسیاری از مشکلات فیزیکی و روانی به کار می رود.

این قضیه مختص به اواخر قرن ۱۷ نیست. بلکه در عصر مدرن نیز ، فیلسوف و ریاضی دان معروف انگلیسی، نیوتن آزمایشاتی را بر روی نور و منشور انجام داد، و به این نتیجه رسید که نور در حقیقت ترکیبی از طیف ها با رنگ های مختلف است.

در فرون گذشته طبیبان از رنگ ها برای درمان بیماریهای روانی و روحی، همچنین مرض آبله و رفع اثرات باقی مانده از آن، استفاده می کردند. تاثیرات مثبت رنگ ها بر درمان بیماران تا سال ۱۸۷۸ نامعلوم بود، تا دکتر Edwin d.Babbitکتابی با عنوان قوانین نور و رنگ منتشر کرد .وی در این کتاب توصیفی از رنگ درمانی ـ رنگینه درمانی ـ ارائه داد و از آن به عنوان شیوه ای موثر در شفابخشی انواع دردها، سوختگی ها، تحریکات عصبی، تشنج ها و... یادکرد.

البته عمده ترین مباحث در رنگ درمانی توسط دکترDinsha p. Ghadiali ) ـ هندی الاصل و تبعه آمریکا ارائه شد. وی سالهای متمادی به تحقیق در خصوص رنگ ها و نشانه های آنها بر امراض مختلف پرداخت و از نظریات Babbit نیز بهره برد. در سال۱۹۲۰، وی سیستمی را معرفی کرد که شامل جعبه و لامپی با نام Spetro Chrome بود. تاثیرات این جعبه جادویی بهٔزودی منتشر شد و از آن برای درمان بیماریهایی مثل سل، سوزاک، دیابت استفاده می کردند. هر چند که دکتر Dinsha زمان بسیاری را صرف دفاع از پروژه خود در مقابل بسیاری از پزشکان و دادگاه عصر خودکرد. اما تلاش های وی الهام بخش پزشکانی است، که امروز رنگ درمانی را جایگزین درمانهای دیگر کرده اند.

در سال ۱۹۴۷ روانشناسی از سوئیس، دکتر Maxluscher پروژه ای، با نام تست رنگ ارائه داد، که امروزه توسط تعداد زیادی از روانشناسان مورد استفاده قرار می گیرد. این تست شامل ۴۳ رنگ از ۷۳ رنگ گزینش شده بود. بیمار با مشاهده رنگ ها، تعدادی را انتخاب می کند و تعدادی را حذف می کند، درمانگر با بررسی رنگ های انتخاب شده، نظریه خود را در خصوص درمان شخص اعلام می کند. برای مثال، اگر بیمار رنگ های تیره را انتخاب کرده باشد به او پیشنهاد می کند، زمان بیشتری را صرف استراحت و تخلیه استرس ها کند. در همین سالها بود، که محققی روسی با نام V.skrakov آزمایشاتی را برای جداسازی طول موج های مختلف در پرتوها انجام داد، تا تاثیرات این طیف های تفکیک شده را به سیستم عصبی مشاهده کند. وی در تحقیقاتش مشاهده کرد، نور قرمز باعث تحریک غده های فوق کلیوی و افزایش ضربان قلب و افزایش فشار خون می شود. وی همچنین تحقیقاتی را در مورد درمان دردهای عصبی و تنظیم خواب و اختلالات هورمونی انجام داد .

رنگ، یکی از اجزای نور است، که شامل طول موج های مختلفی از انرژی است. وقتی نور روی سلولهای گیرنده نور در شبکیه چشم قرار می گیرد،. به تکانه های الکتریکی تبدیل می شود، و به سمت مغز حرکت می کند و باعث رها شدن هورمونها می شود.

درنظر بگیرید که در فصول سرما مثل زمستان خصوصاَ در نواحی، شمال به دلیل کاهش تابش خورشید، جذب کمتری از پرتوها صورت می گیرد.در این فصول درصد زیادی از مردم دچار بی حوصلگی و افسردگی می شوند، چرا که کمتر در معرض تابش نور خورشید قرار می گیرند. نور خورشید به تنظیم ترشحات ملاتونین و افزایش سروتونین در مغز کمک می کند، و در بهبود افسردگی و بی حوصلگی موثر است. استدلال رنگ درمانها این است که اگر نور خورشید، تاثیرات عمیق و ژرفی در سلامتی دارد، پس به همان اندازه اجزای تفکیک شده اش که شامل پرتوها و طیف های رنگی می شوند، مفید و برای سلامتی و تندرستی ضروری اند.

رنگ درمان از تکنیک های مختلفی بهره می گیرد. تاباندن اشعه ها از طریق فیلترهای مخصوص روی بدن بیمار، یا تاباندن پرتوهای رنگی خیلی ضعیف و ملایم، به داخل چشم بیمار، برخی از این تکنیک ها هستند. گاهی تشخیص درمانگر در استفاده از پارچه های رنگی در پوشش بیمار است.

تشخیص بیماری و روش درمان آن، مستلزم نشست های متعدد بین بیمار و پزشک است. برخی از درمانها به حدی ساده هستند که حتی در منزل نیز امکان اجرای آن وجود دارد. و درمانگر توصیه می کند که آن را چندین بار، به طور منظم در منزل اجرا کند. این موارد شامل پوشیدن لباس های رنگی، مصرف غذاهای رنگی، تجسم تصاویر رنگی و نشستن ، مقابل اشعه های فیلتر شده نور، برای مدت زمانی معین. تجسم کردن رنگ ها و تصاویر رنگی وحمام نور باعث آرامش و ریلکسی می شود.

هنگامی که صحبت از بیماریهای جدی و سختی مثل ایدز، آسم، دیابت و سرطان می شود، پزشکان و درمانگران رنگ درمان، استفاده از روش ها و داروهای قراردادی که برای درمان این بیماری ها توسط متخصصین مربوطه تجویز می شود را توصیه می کنند. و معتقدند هیچ دارو و درمانی نباید جایگزین تجویز پزشک متخصص شود.

پزشکان در زمینه پرتوهای رنگی اثرات بسیار مفید و ماندگاری را در درمان افسردگی و بی حوصلگی یافتند. مشاهدات آنها نشان می دهد که تاثیر پرتوها بر تسکین دردهای عصبی، تنظیم ساعات خواب و اختلالات ناشی از افسردگی بسیار وسیع و قابل تامل است.

هشدارها

از جایگزین کردن رنگ درمانی به جای شیوه های درمانی که متخصص برای بیماریهای خاص و سخت توصیه کرده، پرهیز کنید.اگر از بیماری صرع رنج می برید، به هنگام استفاده از پرتوهای(خصوصاً هنگام فلش زدن) محتاط باشید.

اگر از رنگ درمانی بهره می برید از خیره شدن به منبع نور خودداری کنید( بهتر است به جسمی که توسط پرتوها روشن شده نگاه کنید).اگر از نسخه پزشکی استفاده می کنید، حتماً هشدارها و اخطارهایی را که برای مصرف هر دارو ذکر شده، مطالعه کنید و از این که نور برای شما ایجاد حساسیت نمی کند مطمئن شوید.

آمنه فرخی