به نظر می رسد با وجود همه تلاش هایی که برای اصلاح نظام سلامت صورت گرفته و نیز برای اینکه بخواهیم خدمت خوبی به مردم بدهیم با توجه به اینکه بیمارستان های دولتی ۸۰ تا ۸۵ درصد از بیمارستان های کشور را تشکیل می دهند، راه حلی جز تمام وقت شدن پزشکان نداریم.

در همه جای دنیا کشورهایی که توانسته اند رضایت نسبی مردم را جلب کنند و به صورت نسبی توانستند به اهداف برنامه های حوزه سلامت خود دست پیدا کنند از همین سیاست تبعیت کردند و تکلیف خودشان را مشخص کردند که بالاخره یک نفر یا در حوزه آموزشی و به عنوان عضو هیات علمی کار کند یا به صورت خصوصی، پزشکان هم آنجا بین معلم بودن و لذت معلم بودن و کار خصوصی کردن و درآمد خصوصی انتخاب خود را انجام داده اند.

اما استحضار دارید برای اجرای این کار مشکلات زیادی داریم. ما در شرایطی هستیم که پرداخت کارانه متخصصان در بیمارستان های دولتی را ۱۸ تا۲۴ ماه به تعویق می اندازیم و اجرا کردن این طرح در درجه اول منوط به این است که مشکلی در بیمارستان های دولتی و به خصوص بیمارستان های آموزشی از نظر پرداخت نداشته باشیم.

تنها راه برای رسیدن به رضایت مندی مردم همین تبصره یک ماده ۳۶ لایحه برنامه پنجم توسعه است، چون همه راه ها را امتحان کرده ایم و تنها راه همین است، اما بستر اجرای این طرح فراهم نیست.

در شرایطی که در بیمارستان های خود برای کمترین پرداخت های پرسنلی مشکلات اساسی داریم و بیمه های ما و به خصوص بیمه تامین اجتماعی مشکلات زیادی دارند و ماه ها بدهکاری دارند اجرای چنین طرحی مقدور نیست.

اجرای چنین طرحی اول می طلبد که اعتماد پزشکان را در حوزه بیمارستان های آموزشی جلب بکنیم و دوم این زمینه را فراهم کنیم که درآمد قابل قبولی در این بیمارستان داشته باشد و بعد توقع داشته باشیم که بیمارستان خصوصی را رها کند.

فرقی برای پزشک ندارد که در بیمارستان آموزشی باشد یا خصوصی، چرا که کار پزشک طبابت است و پزشکی که به خصوص به بیمارستان آموزشی آمده است علاقه اول اش این است که آموزش بدهد و دانشجو تربیت کند، اما آن پزشک با همه علایقی که دارد، نیازهای اولیه ای مانند همه آدم ها و مانند بیمارهایش دارد که درآمد داشته باشد و وقتی کوچک ترین پشتوانه ای و اعتمادی برای آنها جلب نکنیم، کما اینکه در سال گذشته ما همین موضوع را در کمیسیون تلفیق تصویب کردیم که پزشکان بیمارستان هیات امنایی k ۶/۳ دریافت بکنند و تمام وقت هم باشند، اما هیچ کدام پرداخت نشده و هیچ کدام از بیمه ها قادر به پرداخت این مبلغ نیستند و حتی ۱k هم بین ۱۸ ماه تا ۲۴ ماه تعویق دارند، نوشتن این جمله که پزشک یا در بخش دولتی کار کند یا در بخش خصوصی صرفا گول زدن خودمان است.

تنها راه اصلاح سیستم بهداشت و درمان همین است، اما در این شرایط باید گفت که این طرح صرفا یک آرزوست که روی کاغذ نوشته شده است.

من فکر می کنم همه آنهایی که معروف شدند از قبل هیات علمی دانشگاه بودن به این جایگاه رسیدند و اگر پای انتخاب در میان باشد بسیاری از این پزشکان هیات علمی خواهند ماند و آن گروهی که بخواهند ترک کنند خدا را شکر آن قدر جوان باسواد تحصیل کرده مشتاق برای حضور در این مراکز داریم که حد ندارد، اما نه امروز و نه در شرایطی که بیمارستان نمی تواند کمترین پرداخت را به پزشک انجام بدهد.

● لایحه پنجم توسعه؛ عقب گردی غیرقابل قبول

اما در مورد خود لایحه برنامه پنجم توسعه؛ پیش نویش این برنامه به رغم گذشت یک ماه از تقدیم این لایحه توسط رییس جمهور به مجلس به تازگی به کمیسیون های تخصصی آمده و با توجه به هم زمان شدن ارایه این برنامه با لایحه بودجه و در اولویت بودن بررسی و تصویب بودجه به احتمال زیاد بررسی دقیق و کارشناسی برنامه پنجم توسعه به بعد از تصویب بودجه موکول می شود. آن پیش نویسی که به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی آمده را نگاهی اجمالی کرده ام و براساس همین بررسی اجمالی می توانم بگویم که در برنامه پنجم توسعه مقیاس های «کمی» کمتر شده است و در نتیجه این برنامه قابلیت پیگیری کمتری دارد، البته ما به عنوان اعضای کمیسیون بهداشت و نمایندگان ملت خود را موظف می دانیم که نقاط ضعف این برنامه را اصلاح کنیم و برنامه پنجم توسعه را به برنامه ای قابل نظارت و پیگیری که موجب ارتقای سلامت شهروندان و بهبود شاخص های کمی و کیفی حوزه های مختلف سلامت و درمان می شود، تبدیل کنیم.

متاسفانه هنگامی که برنامه ارایه شده به مجلس تحت عنوان برنامه پنجم توسعه را با برنامه چهارم مقایسه می کنیم، در برخی بندها عقب گردی غیرقابل قبول نسبت به برنامه چهارم را مشاهده می کنیم. فاکتورهای کمی در اکثر بندها حذف شده و مجلس دیگر قادر نیست که بر این برنامه نظارت کند و پیشرفت یا پسرفت ها را رصد کند، چون شاخص ها حذف شده است و به همین دلیل برای تکمیل برنامه پنجم، نیاز به یک آسیب شناسی جامع از این برنامه داریم تا برنامه ای که نهایی و تصویب می شود برنامه ای قابل نظارت و در راستای عدالت محوری و ارتقای شاخص های سلامت جامعه باشد.

در پایان در پاسخ به برخی همکاران در کمیسیون های دیگر که معتقدند برنامه پنجم یک برنامه عدالت محور و فاصله دار با توسعه است، باید متذکر شوم که کلا پروژه های ما در حوزه سلامت عدالت محور است و اساسا پروژه ای در حوزه سلامت خارج از عدالت محوری نداریم و اصلا ایدئولوژی سلامت همین است و همه کشورهای موفق دنیا با همین مقیاس و معیار در حوزه سلامت به پیش می روند، اما اینکه واقعا این برنامه حداقل در بخش بهداشت و درمان عدالت محور هست یا خیر را نمی توانم الان قضاوت کنم و اعلام این نظر نیاز به بررسی دقیق برنامه پنجم توسعه در کمیسیون بهداشت و درمان دارد.