تست پوستی توبرکولین مانتو روش استانداردی برای تعیین آلودگی فرد با مایکوباکتریوم توبرکولوزیس می باشد. انجام مطمئن و خواندن صحیح تست پوستی نیازمند استاندارد کردن روشهای کار، آموزش، نظارت و تمرین است. تست توبرکولین با تزریق ۱/۰ میلی لیتر از PPD به قسمت داخلی ساعد صورت می گیرد.

این تزریق باید با سرنگ مخصوص توبرکولین که سطح اریب آن رو به بالا قرار می گیرد، انجام شود. تزریق به صورت اینترادرمال انجام می شود. اگر عمل تزریق به درستی انجام شود در این صورت یک ناحیه ی برآمده به قطر ۶ تا ۱۰ میلیمتر در پوست به وجود می آید.

واکنش پوستی ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از تزریق خوانده می شود. برای افرادی که تا ۷۲ ساعت بعد جهت بررسی مراجعه ننمایند باید یک قرار ملاقات جدید جهت انجام تست مجدد گذاشته شود. واکنش پوستی بر اساس میزان اندوراسیون ناحیه بر حسب میلیمتر بررسی شود.

خواننده ی تست نباید قرمزی را اندازه گیری نماید بلکه باید قطر ناحیه ی برآمده در محور عرض ساعد اندازه گیری شود.

چگونگی تفسیر تست:

تفسیر تست وابسته به دو عامل است:

۱) اندازه گیری ایندوراسیون برحسب میلیمتر.

۲) خطر آلودگی با سل و پیشرفت به سوی بیماری در صورت آلوده شدن.

طبقه بندی واکنش تست پوست:

الف) ایندوراسیون ۵ یا بیشتر در موارد زیر مثبت تلقی می شود:

آلودگی به:

HIV تماس اخیر با بیماری سلی

تغییرات فیبروتیک در عکس سینه که مبین سل قبلی است

بیماران با عضو پیوندی

بیمارانی که به دلایل دیگری ایمونوسوپرس می باشند (دریافت بیشتر از ۱۵ میلیگرم پردنیزولون در روز در طول یک ماه یا بیشتر و دریافت (TNF a antagonists).

ب) اندوراسیون ده میلیمتر یا بیشتر درموارد زیر مثبت تلقی می شود:

مهاجرتهای اخیر از کشورهای با شیوع بالا

در مصرف کنندگان داروهای تزریقی

پرسنل آزمایشگاههای میکروبیولوژی

کودکان با سن کمتر از ۴ سال

کودکان و شیرخوارانی که در تماس با اشخاص پرخطر می باشند.

ج) اندوراسیون ۱۵ میلیمتر و بیشتر درهر کسی مثبت است حتی اگر ریسک فاکتورهای شناخته شده یی برای سل نداشته باشد.

واکنش های منفی کاذب:

تعدادی از اشخاص ممکن است با وجود اینکه با میکوباکتریوم آلوده شده باشند به تست توبرکولین پوستی واکنش نشان ندهند. علت این امرممکن است شامل موارد زیر باشد هر چند محدود به آنها نیست:

آنرژی پوستی

عفونت اخیر سلی (تماس درعرض ۸ تا ۱۰هفته ی اخیر)

عفونت خیلی قدیمی، واکسیناسیون اخیر با واکسن های ویروسی زنده (سرخک وآبله مرغان)

بیماری سل پیشرفته، بعضی از بیماری های ویروسی (سرخک وآبله)

روش نادرست انجام تست پوستی

تفسیر نادرست واکنش

واکنش مثبت کاذب:

بعضی از افراد حتی بدون اینکه با مایکوباکتریوم آلوده شده باشند به تست پوستی واکنش نشان می دهند. دلیل این واکنشهای مثبت کاذب ممکن است موارد زیر باشد:

آلودگی با میکوباکتریوم غیر توبرکولوزیس

واکسیناسیون BCG قبلی

اجرای نامناسب تست

تفسیر نامناسب تست

کسانی که تست پوستی را در آنها می توان انجام داد:

اکثر مردم می توانند با تست پوستی توبرکولین آزمایش شوند. این تست تنها در کسانی که سابقه ی نکروز، شوک انافیلاکتیک، تاول زدن پوست و یا اولسراسیون در تست قبلی داشته اند، انجام نمی شود. در سایر افراد مانند شیرخواران، بچه ها، زنان باردار، افراد آلوده به HIV و یا کسانی که با BCG واکسینه شده اند کنترا اندیکه نمی باشد.

اگر شخصی در عرض ۴۸ تا ۷۲ ساعت جهت خواندن تست مراجعه نکند انجام تست دوم مقدور می باشد. کنترا اندیکاسیونی جهت تکرار تست وجود ندارد مگر اینکه تست قبلی با واکنشهای شدیدی همراه بوده باشد.

آیا در کسانی که اخیراً واکسن دریافت کرده اند تست قابل انجام است؟ واکسیناسیون با واکسنهای ویروسی زنده احتمال تداخل با واکنشهای تست را دارد. در کسانی که درصدد انجام تست می باشند تست باید تحت شرایط زیر صورت گیرد:

تست ۴ تا ۶ هفته پس از واکسیناسیون انجام شود.

حداقل یک ماه پس ازواکسیناسیون آبله.

دکتر میرجواد موسوی