فارنکس، تروتthroat ، حفره ی بین عقب دهان ومری که ۳ قسمت دارد:

the upper nose pharynx که بین بینی و دهان واقع شده، the oro pharynx عقب دهان قرار می گیرد وlaryngo pharynx که می رود به طرف مری، قسمت های فارنکس در تنفس و بلع شرکت دارند.

گلو راه عبوری است که بینی و دهان را با تراشه (که به طرف ریه می رود) و مری ( که به طرف معده می رود) مرتبط می کند.

فارنکس از غشای مخاطی پوشیده شده است. نازوفارنکس در قسمت نرم سقف دهان و در عقب دهان می رود به طرف حفره ی بینی که راه عبوری فقط برای هوا است، اوروفارنکس پشت نازوفارنکس قرار دارد در عقب قاعده ی زبان که هم هوا و هم غذا هر دو از داخل آن عبور می کنند. لارنگوفارنکس پایین ترین قسمت است که به مری متصل می شود و فقط راه عبور غذا است.

فارنکس علاوه بر اینکه راهی است برای هوا و غذا که وارد بدن بشوند، برای حمایت در برابر میکروارگانیسم ها و اجسام خارجی هم کمک خوبی است. آدنوئیدها (لوزه ی سوم) در بالای فارنکس و لوزه ها (تانسیل) در پایین فارنکس دارای بافت لنفاتیک هستند و قسمتی از سیستم ایمنی به شمار می روند. فارنکس همچنین در مکانیسم حرف زدن تأثیر مهم دارد.

سرطان فارنکس (تروت کانسر):

تومور بدخیمی است که از سلول هایی که از غشای مخاطی که داخل گلو را می پوشانند سرچشمه می گیرد. این سرطان دارای این ویژگی است که غشای مخاطی و لایه های عضلانی را سوراخ می کند و به تدریج که بزرگتر می شود به بافت های اطراف گسترده می شود و به غدد لنفاوی در گردن و به داخل جریان خون پخش شده و به سوی ریه ها و سایر ارگان ها می رود.

سرطان های نزدیک دهان تمایل دارند که در همان محل بمانند مگر اینکه به طور موفقیت آمیزی درمان نشوند. سرطان های نزدیک بینی و در قسمت تحتانی گلو ممکن است خیلی زود، قبل از اینکه نشانه ها ظاهر شوند متاستاز بدهند.

نشانه های سرطان فارنکس:

توموری که در حلق رشد کرده ممکن است در شنوایی، بو، طعم، تکلم و بلع اختلال ایحاد کند و این علائم ممکن است خفیف یا به صورت گلو درد خوب نشدنی، یا انگار ۲ هفته و بیشتر است که شخص سرماخورده، سرفه ی مداوم و پا برجا، صدایی که گویا از ته چاه در می آید و ناگهان ظاهر شود، یا تغییراتی در حرف زدن و صدا پیدا شود.

به علاوه در این موارد ممکن است شخص دچار مشکلات بلع همراه با درد، سرفه همراه بالا آمدن خون، وجود خون در بزاق، وجود پچ سفید در دهان، گوش درد، یا احساس گرفتگی و بسته شدن گوش، یک توده ی سفت در گلو یا در غدد لنفاوی گردن، تورم لنف نودهای گردن. توموری که در پشت بینی لوکالیزه باشد، خون دماغ شدن، وز وز گوش، درد یا احساس فشار در گوش میانی را سبب می شود.

علل سرطان فارنکس:

در حالی که علت سرطان حلق ناشناخته است ولی سیگاری ها ۶ برابر غیرسیگاری ها برای مبتلا شدن به این سرطان محتمل هستند. تقریباً هرکسی که در او سرطان گلو تشخیص داده شده یا سیگار می کشد و تنباکو را می جود و الکل زیاد می نوشد که همه ی این ها فاکتورهای خطرساز هستند.

سرطان نازوفارنکس (جایی که ناحیه ی بالای گلو به گذرگاه بینی متصل می شود) با اپشتین بار ویروس همراه است (یک تیپ هرپس ویروس که ایجاد منونوکلئوزمی کند) ریسک کانسر تروت ممکن است با استنشاق گل یا سایر مواد مینرال (dult) و یا در معرض asbestos قرار داشتن یا دود دیزل، افزایش پیدا می کند. استفاده از اجاق های چوب سوز (شومینه) به نظر می رسد ریسک ابتلا به کانسر گلو را افزایش می دهد به همان اندازه که بهداشت ضعیف دهان و مصرف زیاده از حد Cured meatsمسبب هستند.

تشخیص و درمان سرطان حلق:

رشد غیر طبیعی ناحیه ی بالای حلق نزدیک دهان ممکن است قابل دیدن توسط پزشک باشد. معاینه ی قسمت پایین گلو، عقب بینی و نزدیک مری توسط آئینه ها یا لوله های مجهز به نور موسوم به fiber optic scope انجام می شود.

کلیه ی ضایعات، بزرگ شدن یا تومورها باید بیوپسی بشوند یا تست اپشتین بار ویروس بشوند و اگر کانسری در کار باشد تصویربرداری اسکن می توان کرد تا معلوم شود چقدر گسترده شده، با جراحی می توان به طورکامل آن رشد کرده غیر طبیعی را برداشت که معمولاً این سرطان به طرف فروکش کردن می رود. بسته به کولیشن و مرحله ی گسترش تومور، جراحی ممکن است کومپلیکه شود.

درمان خوب برای تکلم و سایر فونکسیون های اساسی بستگی دارد به اینکه درمان مناسب راچگونه تعیین کنیم.

اگر کانسر در ناحیه یی از گلو، عقب بینی قرارداشته باشد معمولاً باید مریض دوز بالای اشعه بگیرد در سر و گردن و احتمال دارد بعد از کموتراپی تومور از بین برود و اگر تومور خیلی بزرگ نشده باشد و در ناحیه یی از گلو نزدیک دهان قرار داشته باشد با اشعه دادن تنها می توانیم درمان کنیم تا تغییر شکل دادن و سایر عوارض پیش نیاید.

اگر کانسر با اشعه درمانی جواب ندهد ممکن است جراحی ضرورت پیدا کند. گاهی شیمی درمانی قبل از جراحی ضرورت پیدا می کند و البته بعد از جراحی هم کموتراپی حتماً لازم می شود.

کومپلیکاسیون و عوارض جانبی:

عوارض بعد از اشعه دادن و کموتراپی ممکن است شامل: تهوع، استفراغ، خستگی، کم شدن مو و طاسی، کاهش مقاومت در برابر عفونت، و به ندرت قرمزی پوست یا تاول باشد. گروه های حمایت کننده که متأسفانه در مملکت ما یک آرزو محسوب می شود، ممکن است به شخص مبتلا با دادن نشریه ها و توصیه ها و در صورت لزوم سایکوتراپی روحیه بدهند تا با سرطان کنار بیاید.

دکتر عبدالپیمان علویان

بیهوشی