امروزه ثابت شده است که فواید اهداء خون بسیار بیشتر از خطرات آن می باشد و این اقدام، ضمن اینکه می تواند جان عده ای را نجات دهد، باعث کاهش سکته های قلبی و مغزی (در فرد اهداءکننده) نیز می شود. اکنون با پاسخ دادن به سؤالات زیر خود را بیازمائید. هر یک از سؤالات به نظر شما درست است در مربع مربوط به آن علامت بزنید و بالعکس.

۱) تکمیل صادقانه و کامل برگه های (فرم ها) اهداء خون، بخش مهمی از فرآیند اهداء خون است!

۲) امروزه به جای خون انسان می توان از خون مصنوعی و یا خون حیوان استفاده کرد!

۳) با اهداء خون، ممکن است به بیماری ”نقص ایمنی اکتسابی“ (ایدز) و یا امراض دیگر دچار شویم!

۴) در ایران اخیراً به بسیاری از اهداءکنندگان، بابت خونی که می دهند، مبلغی پرداخت می شود!

۵) بهتر است زمانی اقدام به اهداء خون نمائیم، که خانواده یا دوستمان به آن نیاز دارد!

۶) برخی از افراد، خون را برای استفاده شخصی خود اهداء می کنند!

۷) امروز ذخیره خون کشور، مطمئن تر از قبل است!

۸) اهداء خون بیش از یک بار در سال، انسان را ضعیف می کند!

۹) هر فرد سالمی می تواند خون اهداء کند!

۱۰) مقدار خون دریافتی از خانم ها و آقایان یکسان است!

۱۱) اهداء خون عملی دردناک است!

۱۲) قبل و بعد از اهداء خون باید نوشیدنی و غذا بخوریم!

۱۳) بعد از اهداء خون نمی توان به کار روزمره ادامه داد!

۱۴) پس از اهداء خون می توان ورزش کرد!

پاسخ ها

۱) درست

تکمیل صادقانه برگه (فرم) اهداء خون از اهمیت به سزائی برخوردار است. کسانی که نباید خون بدهند، باید قبلاً شناسائی شوند و تمام اطلاعات مربوط به اهداءکننده خون باید محرمانه تلقی شود.

۲) نادرست

هنوز چیزی جایگزین خون بشر نیست. این خون را نمی شود ساخت و از خون حیوان هم نمی توان به جای آن استفاده کرد. انسان، تنها منبع خون است. بخش اعظم مراقبت های پزشکی امروز، بستگی به اندوخته های ثابت خون دارد که توسط اهداءکنندگان تأمین می گردد. اهداء خون، اهداء زندگی است.

۳) نادرست

اهداء خون، سبب ابتلاء به ”ایدز“ یا هرگونه بیماری دیگری نمی شود زیرا برای خونگیری از هر فردی، از سر سوزن یکبار مصرف استفاده می شود.

۴) نادرست

در حال حاضر، داوطلبان عملاً تمام ذخیره خون کشور را تأمین می کنند. این مسئله، نشانگر افزایش چشمگیر اهداء خون طی ۱۵ سال گذشته است مردم از روی حس وظیفه شناسی و نوعدوستی به این امر خیر، مبادرت می ورزند نه به منظور کسب درآمد و سودجوئی.

۵) نادرست

پیش از بهره برداری از خون، باید آزمایش های زیادی انجام داد. در حالات اضطراری، فرصتی برای جمع آوری، آزمایش و فرآوری خون دوستان نیست. داشتن خون کافی و در دسترس فقط زمانی میسر است که داوطلبان تندرست مرتباً خون اهداء کنند.

۶) درست

در مورد جراحی های از پیش تعیین شده، غالباً ممکن است خون خودتان را زودتر از موقع اهداء کنید. تا اگر در طی عمل جراحی به خون نیاز باشد، از آن استفاده کنید. ضمناً امکان دارد جراح بتواند در طی عمل جراحی، خون را از زخم شما گرفته و مجدداً به شما برگرداند که این اعمال را انتقال خون ”آتولوگوس“ می نامند، نمی توانند خون خودشان اینگونه تأمین کنند بنابراین بهتر است افراد سالم، خونشان را به سایرین اهداء نمایند (در مورد اینکه می توانید از این روش استفاده نماید، باید با پزشک مشورت کنید).

۷) درست

امروزه خطر دریافت خون ناسالم در حد چشمگیری کاهش یافته است. خون در شرایط بسیار استریل و با رعایت کلیه موازین پزشکی جمع آوری می شود. مراکز جمع آوری خون به وسیله بهبود و اصلاح مقیاس های ایمنی، به مراقبت از ذخایر خونی کمک می کنند راجع به بیماری ها و شرایط پرخطری که مناسب اهداء خون نیستند، اطلاعاتی در اختیار اهداءکنندگان قرار می دهند (مانند بیماری های هپاتیت و ...) و به برخی افراد آگاهی می دهند که خونشان برای اهداء مناسب نیست.

۸) نادرست

خون دادن از قدرت بدنی شما نمی کاهد. زیرا بدنتان خون اهدائی را جبران می کند. افراد سالم می توانند هر ۸ هفته یکبار خون بدهند. اهداءکنندگان باید لااقل سالی دو بار خون بدهند.

۹) درست

افرادی که از تندرستی کامل برخوردار هستند و سابقه بیماری خاصی نظیر هپاتیت ویروسی، مالاریا، ایدز، صرع، دیابت، امراض قلبی، ریوی، کلیوی، و کبدی نداشته باشند می توانند خون خود را اهداء کنند.

۱۰) درست

معمولاً بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلی لیتر از زنان و مردان خون گرفته می شود که البته این مقدار خون به سرعت توسط بدن شخص جایگزین می گردد.

۱۱) نادرست

اهداء خون، عملی سهل و ساده است. در واقع، اهداء خون کمتر از ۱۰ دقیقه طول می کشد و بی درد است. تمام فرآیند خونگیری از ابتدا تا انتهاء حدود ۴۵ دقیقه طول می کشد.

۱۲) درست

پیش و پس از اهداء خون باید مایعات نوشید و با شکم خالی نباید خون داد. چنانچه پرهیز غذائی خاصی دارید، به پزشک خبر دهید. طبیعی است شخص هنگام اهداء خون دچار هیجان می شود مخصوصاً اگر اولین بار باشد. پیشنهاد ما به افرادی که سیگار می کشند این است که تا ۲ ساعت پس از اهداء خون سیگار نکشند چون ممک است دچار غش و سرگیجه شوند.

۱۳) نادرست

پس از کمی استراحت و نوشیدن مایعات می توانید به کار روزمره بپردازید. البته بهتر است با دستی که از آن خون گرفته شده کار سنگین انجام ندهید.

۱۴) درست

هیچ دلیل خاصی وجود ندارد که بعد از اهداء خون نتوانید ورزش کنید بهتر است ورزش خود را با حرکات سبک شروع کنید و زیاد به دستتان فشار نیاورید.

هر فردی می تواند خون اهداء کند حتی کسانی که تحت نظر پزشک هستند. این افراد چنانچه داروی خاصی مصرف می کنند، باید قبل از اهداء خون به پزشک اطلاع دهند.

استفاده از برخی داروها فرد را از اهداء خون منع می کند و از آنجا که، سلامتی فرد قبل از هر چیز مهم است به هیچ عنوان نباید به خاطر اهداء خون، مصرف داروهای تجویز شده را متوقف سازد.

ابوالفضل امیر دیوانی

ترجمه و تدوین: محقق و پژوهشگر

منبع: National Blood Resource Education Program

و یادداشت‌های شخصی از منابع معتبر