نسترن سبحانی، ۳۱ ساله است و متاهل. با اینکه تا به حال باردار نشده می گوید لک های روی صورتش ظاهری شبیه به لک های بارداری داشته و بزرگی و تیرگی شان، زیبایی ظاهری اش را تحت الشعاع قرار داده...

به همین دلیل و به سفارش یکی از دوستانش به پزشک متخصص پوست مراجعه می کند. اینکه راه درمانی انتخاب شده برای از بین بردن لک های پوستی او چه بوده که برای چندمین بار به سراغ سوژه ای با لک پوستی رفته ایم، نکته ای است که از زبان خود خانم سبحانی و متخصصان «سلامت» بیشتر درباره آن می شنویم.

خانم نسترن سبحانی که از نتیجه درمان جدیدش راضی است، می گوید:

بیشتر لک های صورتم از بین رفته اند

خانم سبحانی! همیشه صورتتان لک داشته است؟

من پوستی بسیار چرب، حساس و مستعد جوش زدن دارم و اصلا نمی دانم تمام افرادی که پوستشان چرب است، مثل من اینقدر جوش می زنند یا فقط پوست من این استعداد را دارد. بیشتر وقت ها جوش داشتم اما لک های پوستی کاملا ناگهانی و طی حدود ۳ روز در صورتم ظاهر شدند.

ظاهر این لک ها چگونه بود؟ در تمام پوستتان ظاهر شدند؟

نه، بیشتر روی گونه ها و دور لب هایم بود. این لک ها بسیار بزرگ و پررنگ بودند.

در چه فصلی این اتفاق برایتان افتاد؟

فصل تابستان. من عادت به آفتاب گرفتن دارم و در تابستان حدود ۳۰ جلسه این کار را انجام می دهم. تقریبا ماه اردیبهشت به بعد به طور مداوم آفتاب می گیرم اما تا امسال چنین مشکلی برایم به وجود نیامده بود.

تا به حال برای درمان جوش هایتان چه کرده اید؟

به متخصصان پوست مختلفی برای درمان مراجعه و داروها یا کرم و محلول هایی هم استفاده کردم. در مواردی التهاب جوش ها تا حدی فروکش می کرد اما بعد از مدتی دوباره جوش های جدیدی در صورتم ظاهر می شد.

هیچ وقت به متخصص غدد مراجعه نکردید؟

چرا، به یک فوق تخصص غدد هم مراجعه کردم که گفتند علت مشکل من تا حدی اختلال های هورمونی است و داروهایی برای تنظیم ترشح هورمون ها تجویز کردند. با مصرف این داروها، جوش ها کمتر شدند به همین دلیل پیش از مراجعه برای درمان لک های صورتم، به جز همین داروها، هیچ کرم یا محلول دیگری استفاده نمی کردم.

وقتی برای درمان لک به متخصص پوست مراجعه کردید، اولین پیشنهاد درمانی ایشان چه بود؟

انجام مزوتراپی. البته گفتند هم می توانم دارو مصرف کنم و هم با مزوتراپی از شر این لک ها خلاص شوم. من هم از آنجا که لک های پوست دوستم با روش مزوتراپی از از بین رفته بود و حالا پوست خوبی داشت، تصمیم گرفتم این روش را انتخاب کنم.

چند جلسه مزوتراپی انجام دادید؟

۲ جلسه.

از نتیجه درمان راضی بودید؟

بله، خیلی از لک های صورتم از بین رفته اند و هرکس مرا می بیند از شفافیت و بهبود پوستم در طول یک دوره درمانی کوتاه مدت، تعجب می کند. البته هاله بسیار کمرنگی از لک ها باقی مانده که فقط خودم متوجه آن می شوم. خدا را شکر تا به حال هم که هنوز لک ها برنگشته اند.

بعد از مزوتراپی باز هم آفتاب می گرفتید؟

بله، از دلایل مهم رضایت من از این روش، این بود که پس از درمان، محدودیت خاصی مانند دوری از آفتاب یا ممنوعیت استفاده از لوازم آرایش نداشتم. یعنی باوجود آفتاب گرفتن، لک ها دوباره عود نکردند و برنگشتند. البته من در تمام فصل های سال هنگام آفتاب گرفتن، از ضدآفتاب استفاده می کنم. هرچند گاهی فکر می کنم خود استفاده از ضدآفتاب می تواند باعث تحریک پوست افرادی که پوست چربی دارند، بشود.

حرف آخر؟

همیشه فکر می کردم درمانی سریع برای لک های پوستی وجود ندارد اما ظاهرا این طور نیست. البته نمی دانم که الان و پس از چند ماه که از زمان درمانم می گذرد، می توانم قضاوت درستی در این باره داشته باشم یا نه. این را هم بگویم که مزوتراپی تا حدی جوشگاه های روی پوستم را هم کمرنگ و کم عمق کرد.

نگاه متخصص پوست

دلیل ایجاد ناگهانی لک های پوستی

دکتر مریم یوسفی

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

خانم سبحانی می گویند لک های پوستشان ناگهانی ایجاد شده اند. گاهی برخی بیماران دچار بیماری های مزمنی هستند که خودشان توجه چندانی به آنها نمی کنند ولی وقتی این بیماری ها تحت شرایط خاصی تشدید می شوند توجه بیمار به عوارض آنها مانند لک های پوستی جلب می شود. از سوی دیگر، برخی لک های پوستی مانند لک های این خانم که شبیه لک بارداری یا همان ملاسماست، می توانند زمینه ژنتیکی داشته باشند. نور آفتاب هم در ایجاد یا تشدید این لک ها بسیار موثر است و از آنجا که خانم سبحانی عادت به حمام آفتاب دارند، همین در معرض آفتاب بودن هم می تواند دلیل ایجاد لک های تیره و بزرگ روی پوستشان باشد. ضمن اینکه افزایش هورمون های جنسی که در دوران بارداری اتفاق می افتد هم می تواند در کنار زمینه ارثی مناسب بنشیند و عامل ایجاد ملاسما شود. در کنار تمام این موارد، می توان به مصرف قرص های پیشگیری از بارداری یا برخی داروهای هورمونی دیگر هم اشاره کرد. این داروها هم می توانند از عوامل ایجاد چنین لک هایی باشند. مصرف گروهی از داروها مانند بعضی داروهای ضدتشنج هم عوارضی مانند ایجاد لک های بزرگ و پررنگ، درست شبیه به ملاسما دارد. با این حساب خانم سبحانی می تواند تحت تاثیر هریک از این شرایط در معرض لک های پوستی قرار گرفته باشد.

گفت وگو با متخصص پوست

دکتر بهروز باریک بین

عضو هیات علمی

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

مزایا و معایب مزوتراپی

مزوتراپی چیست و درمان با این روش چگونه است؟

مزوتراپی عبارت است از وارد کردن گروهی از مواد فعال بیولوژیک با سوزن هایی بسیار ریز، به داخل پوست. این مواد می توانند شامل انواع ویتامین، دارو (مانند ماینوکسیدیل) یا فاکتورهای رشد (مانند فاکتورهای رشد انسولینی) باشند. مزوتراپی نوعی روش درمانی تزریقی است که در تمام دنیا، به خصوص فرانسه، کاربرد زیادی در درمان های زیبایی دارد.

پس چرا این روش درمانی در ایران چندان رایج نیست؟

متاسفانه تعداد مقاله های علمی که تاییدکننده کاربرد مزوتراپی در زمینه پوست و مو باشند، کم است و به همین دلیل خیلی از متخصصان پوست این روش درمانی را قبول ندارند اما وقتی ما به کنگره های خارجی می رویم، می بینیم که در اروپا (به خصوص در فرانسه که به نوعی مهد درمان های زیبایی پوست محسوب می شود)، این روش بسیار کاربردی و شایع است و هیچ کس در مورد موثر بودن یا نبودن آن سوالی نمی پرسد زیرا تقریبا همه از تاثیر مثبت مزوتراپی آگاهی دارند.

مزوتراپی روش درمانی دائمی است؟

نه، این روش موقت است و بیمار باید چند بار برای درمان مراجعه کند. معمولا فواصل تزریق در نوبت های اول کوتاه تر و در نوبت های بعد، طولانی تر خواهد بود. در مورد مزوتراپی مو هم زمانی که از محلول های مناسب برای تزریق استفاده شود، ریزش مو تا حد قابل توجهی کاهش پیدا می کند و حتی گاهی شاهد رشد مجدد مو هم خواهیم بود؛ اما در این مورد هم باید تزریق و درمان، دنباله دار باشد.

این روش عارضه?ای هم دارد؟

علاوه بر غیردائمی بودن این روش، به دلیل تزریق با سوزن های ریز دستی یا با دستگاه مزوگان انجام می شود، مزوتراپی کمی هم دردناک است. ضمن اینکه تکرار درمان می تواند کمی خسته کننده باشد. البته این تکرار درمان و تزریق برای حفظ اثر مزوتراپی درنهایت می تواند برای بیمار نتیجه مطلوبی داشته باشد. معمولا پس از تزریق هم کمی تورم در ناحیه تزریق و اطراف آن اتفاق می افتد. استفاده از ترکیب هایی که باعث ذوب شدن چربی ها می شوند، می تواند تورم بیشتری ایجاد کند. به همین دلیل برای مزوتراپی چربی ها و سلولیت ها مقدار زیادی دارو در یک جلسه تزریق نمی کنیم چون در غیر این صورت، بیمار با افزایش بیش از حد چربی خون مواجه می شود و حتی ممکن است التهاب لوزالمعده یا پانکراتیت برای او به وجود آید. علاوه بر اینها امکان دارد بیمار به مواد تزریقی آلرژی داشته باشد و دچار واکنش های آلرژیک شود. از آنجا که مویرگ ها و پوست بسیار نازکی در اطراف چشم ها وجود دارد، در اثر مزوتراپی برای رفع سیاهی و لک های دورچشم، کبودی دور از انتظار نخواهد بود.

پیشگیری از بروز این آلرژی?ها ممکن نیست؟

متاسفانه نه زیرا تا زمانی که یک ماده را برای بیمار تزریق نکنیم، نمی توانیم متوجه شویم که به آن حساسیت دارد یا نه. البته اگر خود بیمار بگوید بدنش به ماده خاصی مانند ماینوکسیدیل حساسیت دارد، برایش تزریق انجام نخواهیم داد.

درمان مزوتراپی برای افرادی با جنس پوست و موی خاصی توصیه می شود یا هر فردی می تواند تحت درمان های زیبایی با این روش قرار بگیرد؟

خوشبختانه این روش برای تمام افراد با هر جنس پوست و مویی مناسب است. البته مزوتراپی برای درمان های مختلف، پروتکل های متفاوتی دارد. یعنی ترکیب و مقدار مواد مورد استفاده تزریقی برای هر مشکلی متفاوت است.

ترکیب مواد تزریقی را خود پزشکان تهیه می کنند؟

پزشکان می توانند خودشان مواد مختلفی مانند ویتامین ها و داروها را با یکدیگر ترکیب کنند اما تهیه ترکیب های آماده، دردسر ترکیب داروها را از بین می برد و احتمال آلوده شدن میکروبی ترکیب هم به حداقل می رسد. این کار برای پزشک و بیمار از نظر بهداشتی و سلامت، بهتر و ساده تر است.

بیشترین کاربرد و تاثیر مزوتراپی چیست؟

این روش برای جوانسازی پوست، از بین بردن لک های پوستی، از بین بردن لک های بارداری، لیفتینگ پوست، ذوب کردن سلولیت ها و چربی های اضافه و درمان ریزش مو مناسب است.

انجام مزوتراپی برای نواحی خاصی از پوست، خطرناک یا ممنوع نیست؟

نه. البته میزان پاسخگویی و عوارض مزوتراپی از فردی به فرد دیگر متفاوت است و قابل تشخیص هم نیست. مثلا ممکن است درمان لک ها با مزوتراپی برای بیماری مانند خانم سبحانی خوب و موثر باشد و برای بیمار دیگری نه.

پرسشی از متخصص پوست

دکتر حسین طباطبایی

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران

چرا جوش می زنیم؟

چگونه جوش نزنیم؟

چرا افرادی مانند خانم سبحانی که پوست چرب دارند، بیشتر جوش می زنند؟

معمولا بعد از رسیدن به سن بلوغ در بدن تمام افراد ترشح هورمون های جنسی، به خصوص هورمون آندروژن افزایش می یابد. این هورمون، نوعی هورمون مردانه است که در آقایان بیشتر و در خانم ها کمتر ترشح می شود، یعنی پس از رسیدن به سن بلوغ و در افرادی که زمینه ارثی دارند، جوش ها ظاهر می شوند ولی در آقایان نسبت به خانم ها بیشتر اتفاق می افتد. هورمون مردانه آندروژن باعث بزرگ و پرکار شدن غدد چربی پوست می شود. به همین دلیل ناگهان جوش هایی در ناحیه صورت، سینه و پشت نوجوان ها یا هر قسمت دیگری که غدد چربی زیادی دارد، ظاهر می شوند. روند تشکیل جوش در این قسمت های پوست این گونه است که ابتدا پوست این نواحی چرب می شود. از طرفی میکروبی غیربیماری زا و بی آزار به نام کورینوباکتر آکنه ای روی پوست زندگی می کند که اگر در معرض منابع خوب غذایی مانند چربی قرار بگیرد، داخل غده چربی نفوذ و شروع به فعالیت می کند. این کار باعث التهاب پوست می شود و به همین دلیل سیستم دفاعی بدن به آن حمله می کند. نتیجه درگیری سیستم دفاعی بدن با این میکروب ها، ابتدا جوش قرمز و سپس به دلیل کشته شدن میکروب ها، جوش چرکی است. دلیل ایجاد جوش های مداوم و گاهی چرکی در پوست افرادی مانند خانم سبحانی که پوست چربی دارند، دقیقا همین است. البته گاهی افرادی که پوست چرب دارند، از جوش های سرسیاه هم شکایت می کنند. علت ایجاد این جوش ها هم اکسیده شدن چربی زیاد پوست با هواست.

چرا در فصل تابستان بیشتر جوش می زنیم؟

هر عاملی که باعث بسته شدن منافذ پوست شود و جلوی بیرون آمدن چربی از منفذهای پوست را بگیرد، هر عاملی که باعث افزایش چربی ها شود یا بتواند زمینه افزایش میکروب های سطح پوست را فراهم کند، امکان تشدید جوش ها را به وجود می آورد. در فصل تابستان و روزهای گرم تر سال، به دلیل افزایش درجه حرارت هوا و فعالیت بدنی، پوست بیشتر عرق می کند. از آنجا که ترشحات غدد عرق و غدد چربی از یک منفذ پوستی خارج می شوند، میزان ترشح چربی در فصل تابستان به دلیل ترشح بیشتر غدد عرق، بالاتر می رود و پوست هم بیشتر مستعد جوش زدن می شود زیرا هر عاملی که باعث افزایش عرق شود، می تواند افزایش چربی را هم به دنبال داشته باشد. به همین دلیل افرادی مانند خانم سبحانی در بهار و تابستان بیشتر از پاییز و زمستان که هوا خنک است و تعریق کمتری هم اتفاق می افتد، با جوش های قرمز یا چرکی مواجه می شوند.

چطور می شود از شر جوش های فصلی خلاص شد؟

اگر پوست چربی دارید و می خواهید در فصل تابستان کمتر جوش بزنید، باید حداقل روزی ۳ ۲ بار صورتتان را با آب خنک و صابون بشویید تا هم چربی سطح پوست و هم میزان تعریق آن کمتر شود. در صورت بیرون رفتن از منزل، حتما هم به محض بازگشت صورتتان را با آب و صابون معمولی بشویید. صابون های معمولی pH قلیایی دارند، چربی زدایی شان خوب است، گردوغبار سطح پوست را از بین می برند و فعالیت کورینوباکتر آکنه ای را هم کاهش می دهند.

آیا میزان لک های پوستی هم در تابستان بیشتر می شود؟

امکان لک شدن پوست در افرادی مانند خانم سبحانی که زیاد در معرض نور آفتاب هستند، وجود دارد. تابش بیشتر و شدیدتر نور آفتاب در فصل تابستان برای افرادی که مدام بدون محافظت پوستی در معرض نور خورشید قرار می گیرند، باعث ایجاد لک های پوستی می شود. ضمن اینکه دستکاری یا ترکاندن جوش هم می تواند باعث ایجاد لک های کمرنگ، پررنگ یا حتی ایجاد گودی در جای جوش شود.

آیا استفاده از ضدآفتاب باعث تحریک پوست می شود؟

استفاده از ضدآفتاب به هیچ وجه برای افرادی با پوست چرب، خشک یا معمولی باعث تحریک پوست و ایجاد جوش نمی شود به شرطی که ضدآفتابی مناسب با پوست انتخاب و آن را درست استفاده کنیم. افرادی مانند خانم سبحانی باید ضدآفتاب بدون چربی (Oil Free) مصرف کنند و هنگامی که می خواهند در طول روز آن را تجدید کنند، حتما پوست خود را بشویند و کرم را روی پوست پاکیزه بمالند زیرا منفذهای پوست پس از مدتی به دلیل ترشح چربی و عرق بسته می شوند و زدن ضدآفتاب روی پوست آلوده می تواند باعث بسته شدن منافذ پوستی و تحریک یبشتر پوست شود.

ندا احمدلو

«میزگردزیبایی» درباره مزوتراپی لک‌های صورت خانم نسترن سبحانی

با حضور دکتر حسین طباطبایی ،دکتر بهروز باریک‌بین و دکتر مریم یوسفی متخصصان پوست