استحمام نوزاد در حفظ سلامتی، رشد، نشاط و آرامش، شیر خوردن و حتی به خواب رفتنش، اثر بسزایی دارد. در این حین، مادر نیز می تواند بدن کودک را بهتر بررسی کند تا از وجود التهاب، ورم یا حالت غیرعادی آگاه شده، در بهبود آن بکوشد؛ اما برای به حمام بردن کودک باید توصیه هایی را هم در نظر داشت.

برای شستن موهای نوزاد می توانید از شامپو بچه یا از همان صابون بچه ای که در شستن بدن کودک به کار می برید، استفاده نمایید. این صابون ها طوری ساخته می شوند که به میزان اسیدیته پوست کودک لطمه ای وارد نمی کنند و به همین دلیل برای شستشوی موها نیز مناسبند.

در صورتی که قسمتی از سر نوزاد را لایه قهوه ای رنگ ضخیمی که ناشی از ترشح زیاد چربی است، پوشانده است، قبل از حمام کردن (حدودا یک ساعت قبل)، ابتدا با مقدار کمی روغن زیتون آن قسمت را به آرامی ماساژ دهید و سپس او را حمام کنید. این لایه قهوه ای بیشتر در پوست سر نوزادهای تازه متولد شده دیده می شود.

توصیه های لازم برای حمام کردن نوزاد

اگر اولین بار است که می خواهید کودک را حمام کنید، حتما نکات زیر را مد نظر داشته باشید:

هرگز زمانی که عجله دارید یا به دلیل خاصی، عصبی و بیحوصله هستید، کودک را حمام نکنید، زیرا عصبانیت و رفتار خشن مادر نه تنها کودک را از حمام کردن بیزار می کند، بلکه او را از آب متنفر می نماید.

لیف زدن محکم و زیاد و نگه داشتن کودک برای مدت طولانی در حمام، او را بی حوصله و بی قرار می کند. پس سعی کنید کودک را با ملایمت و در زمان کوتاه بشویید.

متخصصین بهترین زمان برای حمام کردن نوزاد را، قبل از خوردن شیر می دانند. بدین ترتیب کودک خواب عمیقتر و بهتری خواهد داشت. استحمام نوزاد درست بعد از شیر خوردن ممکن است سبب استفراغ او شود.

تشتی را مخصوص حمام کردن کودک تهیه نمایید و هرگز هیچ استفاده دیگری از آن نکنید. قبل از حمام کردن تشت را بخوبی بشویید.

درجه حرارت آب تشت باید حدود ۳۷ سانتیگراد باشد (آب گرم باشد، نه داغ). در ابتدا برای مادری که تجربه چندانی ندارد، استفاده از دماسنجهای مخصوصی که به همین منظور در داروخانه ها به فروش می رسند، توصیه می شود. با چند بار حمام کردن، مادر می تواند از طریق گذاشتن آرنج دستش در آب درون تشت، گرم و سرد بودن آن را تنظیم نماید.

قبل از آن که کودک را درون آب تشت قرار دهید، محل ادرار و مدفوع او را با آب بخوبی بشویید.

وسایل حمام کردن نوزاد

اگر می خواهید به تنهایی و بدون کمک شخص دیگری، کودک را حمام کنید، قبلا لباس های او را به ترتیب استفاده، در دسترس خودتان قرار دهید. برای خشک کردن او، حوله نسبتا بزرگی را در نظر بگیرید. شامپو و صابون بچه و یک لیف نرم مخصوص بچه را نیز در کنار تشت آماده داشته باشید.

حمام کردن روزانه کودک بسیار ایده آل است، در این صورت تنها یک شستشوی چند دقیقه ای کافی خواهد بود.

حمام کردن کودک حتی زمانی که دچار سرماخوردگی شده است و یا تب دارد، هیچ گونه اشکالی ندارد، تنها کافی است دقت کنید تا هوای اتاق گرم باشد.هنگام حمام کردن نوزادان پسر، پوست روی آلت را به آرامی کمی عقب زده و سریعا شستشو دهید. در مورد نوزادان دختر، شستشوی این قسمت حساس از بدن را با حرکت دست از سمت جلو به عقب انجام دهید تا از عفونت این قسمت جلوگیری شود.

موقع شستن سر نوزاد مراقب باشید تا آب وارد گوش های او نشود ، زیرا با ورود آب امکان عفونت و گرفتگی گوش وجود خواهد داشت. همچنین نگذارید آب وارد دهان و بینی او شود، چون احتمال خفگی و قطع تنفس نوزاد وجود دارد.

هرگز به طور ناگهانی بدن کودک را وارد آب تشت نکنید. همانطور که او را مانند حالت شیر دادن در بغل گرفته اید و با دست چپ، پای راست او را از قسمت ران به خوبی چسبیده اید، با دست راست آرام آرام ابتدا بر روی پاهای نوزاد و سپس سینه او آب بریزید.

شستشوی کودک باید به آرامی و با حوصله انجام گیرد. کودکان و به خصوص نوزادان از حرکات خشن و ناگهانی به شدت وحشت دارند.

طی حمام کردن، مرتبا با او حرف بزنید. حتی در صورت گریه کردن کودک، شما باز هم آرامش و خونسردی خود را حفظ کرده و او را از سخنان محبت آمیز خود محروم نسازید. نوزاد به خوبی، ملایمت و خشم مادر را تشخیص داده و نسبت به آن عکس العمل نشان می دهد.

طریقه حمام کردن نوزاد

برای حمام کردن نوزاد به ترتیب زیر عمل کنید:

۱ ابتدا سر نوزاد را بر روی دست تان تکیه داده و کتف او را به خوبی بچسبید و خیلی آرام او را از قسمت پاها وارد آب درون تشت کنید. با کمک دست آزادتان، صورت او را با آب بشویید (برای شستن صورت نوزاد، نیازی به صابون نیست).

۲ با کمک لیف نرم و صابونی شده، روی سینه ، زیر بغل ، شکم و دست ها و پاهای کودک را بشویید.

۳ برای شستن سر نوزاد، در حالی که پشت سر او را به قسمت ساق دست تان تکیه داده اید، ران او را خوب و مطمئن بچسبید و سپس دست دیگرتان را به شامپوی مخصوص بچه آغشته کرده و با حرکات ملایم و دایره ای شکل سر او را شستشو دهید. برای آبکشی هم، سر نوزاد را کمی به عقب برده و آب را به آرامی از جلوی سر به سمت عقب سر بریزید تا آب وارد چشم ها و بینی و گوش او نشود.

۴ برای شستشوی قسمت پشت و کمر، نوزاد را به پشت برگردانید و در حالی که سینه او را به روی ساق دست تان تکیه داده اید، زیر بغل او را بگیرید و با دست دیگر به آرامی لیف را روی پشت و کمرش بکشید.

۵ همان طور که کودک را به خوبی گرفته اید، او را آبکشی کنید. سپس کودک را بر روی حوله ای که قبلا به همین منظور پهن کرده اید، قرار داده و حوله را دور بدن او بپیچید.

۶ زیر بغل، زیر گردن و لا به لای تاخوردگی های پوست بدن نوزاد را به خوبی خشک کنید و لباس بپوشانید. مرطوب ماندن لابلای پوست باعث بروز عفونت قارچی می شود.

۷ در فصل گرما، بعد از حمام کردن و خشک کردن نوزاد، اجازه دهید چند دقیقه ای آزاد و بدون لباس دست و پا بزند.

نکات مهم برای حمام کودکان نوپا

هرگز کودک نوپایتان را، حتی برای یک دقیقه، به حال خود تنها نگذارید. کودکان می توانند در کمتر از ۲ سانتیمتر آب غرق شوند. تمام وسایلی را که برای حمام مورد نیاز است (صابون، حوله و غیره) از قبل آماده کنید. اگر زنگ در یا تلفن به صدا در آمد و احساس کردید باید به آن پاسخ دهید، کودکتان را در حوله ای پیچیده و او را با خود ببرید.

کودک نوپای خود را در داخل وان یا طشتی که هنوز به داخل آن آب می ریزد، قرار ندهید (دمای آب ممکن است تغییر کند یا آب خیلی عمیق شود).

وان حمام را ایمن کنید: وان های حمام بسیار لیز هستند، بنابراین وان خود را برای ایمنی بیشتر به کف پوش حمام (rubber bath mat) مجهز کنید. استفاده از پوششی نرم برای شیر آب میتواند کودکتان را از ضربات دردناک محافظت کند. هنچنین، مطمئن شوید که درهایی که از شیشه های متحرک کشویی ساخته شده اند، دارای شیشه های بی خطر باشند.

آب حمام را به اندازه مناسب گرم کنید (۹۰ تا ۱۰۰ درجه فارنهایت). نوزاد یا کودکتان نسبت به شما معمولا آب خنکتری را ترجیح دهند.

وان را زیاد از آب پر نکنید؛ هیچ وقت برای کودکان نوپا و کودکان بزرگ تر سطح آب نباید بالاتر از کمرشان برود.

برای کودکانی که می توانند بنشینند، استفاده از درپوشِ راه آب در کف حمام یا وان ممکن است کار شما را راحت تر کند اما این کار نباید به شما احساس امنیت کاذب بدهد چرا که هیچ چیزی نمی تواند جایگزین مواظبت لحظه به لحظه شما از کودکتان شود.

به کودکتان یاد دهید که در وان بنشیند نه اینکه بایستد.

صابون، شامپو و حمام کف می تواند پوست کودکتان را خشک کند و حتی موجب شود که جوش بزند بنابراین هر چه کمتر از آنها استفاده کنید. این مواد همچنین ممکن است موجب سوزش در مجاری ادراری شوند که به نوبه خود ممکن است خطر عفونت در مجاری ادراری را افزایش دهد. به منظور اجتناب از ماندن فرزندتان به مدت طولانی در آب پر از کف صابون که برایش سوزناک است، زمان بازی را در اول حمام قرار دهید و صابون و شامپو را برای آخر کار بگذارید.

آبگرم کن خود را بر روی ۱۲۰ درجه فارنهایت قرار دهید. کودک در صورتی که در آبی با دمای ۱۵۰ درجه فارنهایت قرار بگیرد، تنها در عرض دو ثانیه به سوختگی درجه ۳ دچار می شود و اگر دمای آب ۱۴۰ درجه فارنهایت باشد ۵ ثانیه برای این نوع سوختگی کافی است.

به فرزندتان اجازه ندهید به شیر آب دست بزند. حتی اگر در این سن نتواند شیر آب را باز و بسته کند، ممکن است بالاخره به انجام این کار موفق شود و صدماتی جدی به خود واردکند (بهتر است کودکتان را طوری در وان قرار دهید که پشتش به شیر آب باشد).

منبع: نی نی سایت