گاهی لازم است کودکان برای دریافت اقدام های پزشکی مناسب در بیمارستان بستری شوند یا سرپایی با برخی آزمون های تشخیصی تحت بررسی قرار بگیرند...

در این شرایط احساس ها و واکنش هایی مانند نگرانی و ترس از آنچه برایتان ناشناخته است، طبیعی است اما نباید از روی ناآگاهی، با خشم و عصبانیت با همسرتان که مانند شما نگران فرزندش است رفتار کنید. شما می توانید با به دست آوردن آگاهی از آنچه قرار است اتفاق بیفتد، بر خودتان مسلط شوید و به کودکتان هم دلگرمی دهید تا مطمئن شود قصد صدمه زدن یا تنبیه او را ندارید. بسیاری از والدین از انجام آزمایش خون یا بردن کودک به مراکز تشخیصی و درمانی به عنوان حربه ای برای ترساندن کودک استفاده می کنند تا به رغم خودشان کنترل او را در دست بگیرند. این درست نیست که به کودک بگویید چون بچه خوبی نبوده یا کار اشتباهی انجام داده، می خواهید او را به آزمایشگاه یا رادیولوژی ببرید. کودک باید بداند قرار است به دلیل مشکلی که دارد و برای بررسی علایم بیماری اش این کار انجام شود. او باید بداند دوستش دارید و برای کمک به یافتن علت مشکل او حاضرید وقت و هزینه صرف کنید تا سلامت و شادابی اش را برگردانید. لازم است بیش از قبل او را در آغوش بگیرید و ببوسید. کودک را به خاطر همکاری اش در قسمت های مختلف بررسی های تشخیصی تشویق کنید و به او جایزه بدهید. او باید بداند این اولین و آخرین باری نیست که برای تشخیص بیماری اش راهی این بخش ها می شود و در آنجا قرار نیست اتفاق بدی برایش بیفتد.

کودک و سونوگرافی

رایج ترین سونوگرافی ای که امکان دارد برای کودک درخواست شود، سونوگرافی معده موسوم به GER است که برای تشخیص ریفلاکس معده به مری انجام می شود. با تشخیص بیماری، عوارض آن شامل استفراغ، بی قراری های شبانه و خس خس سینه درمان می شود. قبل از انجام سونوگرافی، لازم است کودک ۲ ساعت ناشتا باشد و در لحظه سونوگرافی به او مایعات و اگر شیرخوار است، به او شیر دهید تا پزشک متخصص با پراب سونوگرافی را انجام دهد. آرامش داشته باشید و اگر سن کودک، اقتضا می کند، برایش توضیح دهید کار سختی پیش رو ندارد و پزشک فقط می خواهد متوجه مشکلش شود تا بتواند آن را درمان کند.

برای انجام سونوگرافی کلیه و مجاری ادرار، اگر کودکتان کنترل ادرار دارد، بهتر است مثانه اش پر باشد تا اندازه گیری کلیه و مثانه با سونوگرافی راحت تر شود. البته پر بودن مثانه برای کودکان خیلی اهمیت ندارد و نباید خود یا کودکتان را اذیت کنید. این سونوگرافی برای بچه های کوچک و حتی نوزادان انجام می شود و خیلی وقت ها کودک به محض اینکه ژل سونوگرافی روی بدنش می ریزد، احساس خنکی می کند و ادرارش سرازیر می شود. پزشکان معتقدند انجام سونوگرافی با مثانه پر در کوچولوها کاملا شانسی است.

گاهی برای دخترکوچولوها هم سونوگرافی رحم و تخمدان درخواست می شود که آن هم بهتر است با مثانه پر باشد، البته به شرط اینکه کودک بتواند این کار را انجام دهد.

کودک و رادیولوژی

وقتی نام رادیولوژی و اشعه ایکس که برای گرفتن عکس تشخیصی لازم است، می آید، بسیاری از والدین نگران و دچار اضطراب می شوند، غافل از اینکه اطراف همه ما اشعه های زیادی وجود دارد و همواره در معرض آنها هستیم. همین تلفن همراهی که دست کودکتان می دهید یا مایکروفر خانه تان، اشعه دارند و بدون اینکه سودی به کودک برسانند، سلامت او را تهدید می کنند.

میزان اشعه ای که برای تهیه عکس از قفسه سینه یا شکم به بدن کودک تابانده می شود، در حد مجاز و در کمترین حد است و سود این کار برای کودک بیشتر از پیامدهای نامطلوب احتمالی است. پرتوکاری که عکس را می گیرد، می داند بی?توجهی به میزان اشعه و تکرار عکس هایی که می تواند با صرف دقت بیشتر از آن جلوگیری کند، چقدر می تواند مضر باشد. کارشناس رادیولوژی به دلیل شغل خود مدام در معرض اشعه است و در تعیین دوز مناسب اشعه تخصص دارد پس بهتر است به او اعتماد کنید.

در بخش رادیولوژی و سی تی اسکن، پشت در اتاق عکسبرداری که معمولا روی در آن هشدار «خطر پرتوگیری» نصب شده، ننشینید زیرا با اینکه آن در سرب کوبی شده و جلوی تابش اشعه را می گیرد، گاهی لای در اتاق باز می ماند یا ممکن است در فرسوده و خراب باشد و کودکی کنجکاو که والدینش از او غفلت کرده اند، ناخواسته در معرض پرتو قرار گیرد. پس تا نوبتتان نشده، پشت در اتاق نروید.

در آزمون های رادیولوژی تشخیصی که از اشعه ایکس استفاده می شود، میزان تشعشع براساس نوع آزمون متفاوت است. میزان اشعه برای عکس گرفتن از دست وپای کودک به منظور تشخیص شکستگی (رادیوگرافی ساده) با اشعه یک رادیوگرافی تخصصی مانند باریم انما، متفاوت است.

فهرست بلندبالایی از رادیوگرافی های ساده و تخصصی که برای کودکان درخواست می شود، وجود دارند اما نکته مهم این است که بدانید کودک شما از تشخیص مشکلش با عکس رادیوگرافی، چقدر سود خواهدبرد.

گاهی کودک در اثر یک سرماخوردگی ساده دچار عفونت ریه می شود و پزشک برایش عکس قفسه سینه درخواست می کند یا ممکن است برای بررسی پیچ خوردگی روده ها یا انسداد آن عکس ساده از شکم درخواست شود. در هر صورت هنگام عکسبرداری از کودکتان بخواهید همکاری کند و بی حرکت بماند چون قرار است اشعه از اندام موردنظر بگذرد و عکس آن را روی فیلم رادیولوژی یا صفحه رایانه بیندازد. اگر کودک حرکت کند، امکان تکرار عکس و گرفتن اشعه دوباره وجود دارد. بیشتر بچه ها وقتی با ملایمت و لحن خوب از آنها درخواست شود، همکاری می کنند.

کودک و آزمایش های تخصصی

این آزمون های تخصصی فراوانند و دانستن اینکه قرار است در رایج ترین این رادیوگرافی های تخصصی یا به قول عام، عکس های رنگی، چه کاری انجام شود، می تواند کمی خیالتان را راحت کند و آرامش شما مساوی است با انجام بهتر آزمون و تشخیص بهتر. برخی از این آزمون ها عبارتند از:

باریوم سوالو:

به معنای عکس رنگی از مری است (مری ابتدای لوله گوارش است که دهان را به معده مرتبط می کند). برای انجام این کار بیمار باید ۳ ساعت ناشتا باشد. در این رادیوگرافی سولفات باریوم را برای نشان دادن مری با شیشه یا سرنگ به کودک می خورانند. وجود دو نفر همراه برای نگه داشتن کودک و همکاری با تکنولوژیست در همه آزمون های کودکان لازم است. از آنجا که تمام رادیوگرافی ها با تابش اشعه X انجام می شوند، برای جلوگیری از تکرار رادیوگرافی و در معرض اشعه قرارگرفتن کودک، باید به دستورات و توصیه های تکنولوژیست که از قبل و هنگام انجام رادیوگرافی ارائه می شود، دقت کرد. در انجام رادیوگرافی اطفال، همکاری بیمار (نوزاد یا کودک) و هر دو همراه او لازم و ضروری است. اگر به بارداری مشکوکید، به عنوان همراه کودک به بخش رادیولوژی، سی تی اسکن (خطر اشعه ایکس) و پزشکی هسته ای (خطر اشعه گاما) وارد نشوید.

UGI:

عکس رنگی از مری، معده و ابتدای روده باریک که برای انجام آن باید ۳ تا ۴ ساعت ناشتا باشد.

ترانزیت:

رادیوگرافی از روده باریک است و برای گرفتن نتیجه بهتر کودک حداقل باید ۴ ساعت ناشتا باشد. برای این تصویربرداری، گاهی به بررسی بیشتر یا تهیه کلیشه های تاخیری نیاز است و لازم است کل مسیر روده که در اثر عبور باریوم نمایان می شود، بررسی شود.

باریوم انما:

رادیوگرافی از روده بزرگ است که براساس علایم بالینی کودک انواع متفاوتی دارد و آمادگی های لازم برای انجام آن متفاوت است. در باریوم انما، سولفات باریوم را از مقعد کودک وارد روده اش می کنند و از مراحل کار عکس می گیرند تا محل انسداد یا پیچ خوردگی روده مشخص شود. حسن این آزمون تشخیصی، این است که می تواند در موارد خفیف انسداد را هم برطرف و مسیر بسته با فشار باریوم باز شود. برای بررسی ضایعات مخاطی روده همچون کولیت، پولیپ، اولسر یا زخم، رکتوراژی یا خونریزی معمولا دوبل کنتراست (علاوه بر باریوم از یک کنتراست دهنده دیگر هم استفاده می شود) انجام می شود و برای این بررسی آمادگی کامل ضروری است؛ به این معنا که باید از شب قبل به کودک روغن کرچک داد یا از شیاف بیزاکودیل طبق دستور بخش رادیولوژی استفاده کرد و صبح روز انجام رادیوگرافی، کودک باید ناشتا به بیمارستان برده شود و صبحانه نخورده باشد.

بررسی رادیولوژیکی سیستم ادراری، معمولا پس از انجام سونوگرافی از سیستم ادراری به وسیله اورولوژیست یا نفرولوژیست توصیه می شود. برای انجام این نوع رادیوگرافی ها هماهنگی قبلی با بخش رادیولوژی الزامی است. شایع ترین بررسی های دستگاه ادراری اینها هستند:

IVP: برای بررسی عملکرد سیستم ادراری فوقانی مانند کلیه ها، حالب و مثانه توصیه و انجام می شود. برای انجام این رادیوگرافی، تزریق دارو الزامی است. اگر کودک کمتر از یک سال داشته باشد، هیچ گونه آمادگی ای برای انجام این روش لازم نیست و در موارد اورژانس نیز آمادگی قبلی ضرورت ندارد ولی در سایر موارد، بیمار باید با آمادگی قبلی شامل خوردن روغن کرچک یا استعمال شیاف بیزاکودیل برای پاک شدن روده ها و واضح ترشدن تصاویر مراجعه کند. بیمار باید صبح روز مراجعه به بخش رادیولوژی ناشتا باشد و صبحانه نخورد. در صورتی که نیاز باشد تصاویر تاخیری هم برای بررسی کامل عملکرد کلیه گرفته شود، این آزمون زمان بر خواهد بود. اگر کودک حساسیت غذایی یا دارویی دارد یا به بیماری های متابولیک یا سیستمیک مبتلاست، حتما باید تکنولوژیست مربوطه را قبل از تزریق داروی مخصوص ایجاد کنتراست آگاه کرد.

VCUG: برای بررسی سیستم ادراری تحتانی (یعنی پیشابراه و مثانه) و بررسی ریفلاکس انجام می شود. این رادیوگرافی با سونداژ و تزریق دارو همراه است. برای انجام آن به آمادگی قبلی و ممنوعیت غذایی نیاز نیست. دو همراه برای انجام رادیوگرافی الزامی است. برای این رادیوگرافی توجه به آموزش ها و توصیه های تکنولوژیست بسیار سودمند است و از تکرار پرتودهی جلوگیری می کند.