این روزها عمل لیزیک چشم در جامعه و در بین افرادی که از عینک استفاده می کنند به شدت افزایش پیدا کرده است. در حال حاضر بسیاری از جوانان به ویژه دختران جوان برای استفاده نکردن از عینک برای انجام این عمل اقدام می کنند. عده ای از متخصصان انجام این عمل را به دلیل عوارض جانبی آن رد می کنند و عده ای دیگر لیزیک را روش مطمئن و موثری برای درمان عیوب انکساری چشم می دانند، برای بررسی بایدها و نبایدهای این عمل جراحی و مسائل پیرامون آن با دکتر محمدرسول هاشمیان به گفت و گو نشستیم.

حدود ۸۰ درصد افرادی که عمل جراحی را انجام می دهند دچار نزدیک بینی هستند یعنی نزدیک را به راحتی می بینند و دید دور آن ها مشکل دارد و پس از عمل، دید دور آن ها واضح می شود و ۱۰ تا ۱۵ درصد این افراد آستیگماتیسم داشته و حدود ۵ درصد هم مشکل دوربینی دارند. پس شخصی که مورد عمل قرار می گیرد باید دید در چه سنی قرار دارد. به طور مثال یک فرد ۲۴ ساله را که عمل می کنیم و عیب انکساری او در حدود درجه ۳ است ما این عیب را پس از عمل به صفر می رسانیم و دید فرد طبیعی می شود و زمانی که این فرد به سن بالاتر می رسد مثل سایر افراد عادی برای مطالعه نیاز به استفاده از عینک مطالعه دارد و این مسئله ربطی به عمل او ندارد.

لیزیک چیست؟

لیزیک به جراحی با لیزر گفته می شود که نوعی ازجراحی های عیوب انکساری چشم است. این نوع جراحی ها معمولا روی قرنیه انجام می شود به طوری که با لیزر روی قرنیه را تراش می دهند و عیب انکساری فرد که یا نزدیک بینی، یا دوربینی یا آستیگماتیسم است را برطرف می سازند. این روش به چند قسمت تقسیم می شود؛ نوعی از این روش که اصطلاحا روش PRK گفته می شود به این صورت است که سطحی از قرنیه برداشته می شود.

سطح قرنیه اصولا یک پوسته دارد که این پوسته از طریق اگزایمر لیزر (که نوعی از لیزر است که باعث اضمحلال نسج می شود و به حدی قدرت آن زیاد است که بدون این که ایجاد بخار کند نسج را برمی دارد) برداشته می شود.

روش دیگر، لیزیک است که با دستگاهی به نام نیکروکراتوم که مانند رنده بخار است چیزی حدود ۱۰ الی ۱۵ میکرون از روی سطح قرنیه را برمی داریم و زیر آن قسمتی که در سطح قرنیه وجود دارد را لیزر می کنیم و سپس این تکه ای که برداشتیم را سرجای اول خود برمی گردانیم که اصطلاحا تهیه کردن flap نامیده می شود. در گذشته این روش توسط میکروکراتوم انجام می شد و امروزه با سفتوسکند لیزر این عمل انجام می شود. این لیزر جدید قدرت بیشتری دارد و می تواند یک تکه از نسج قرنیه را به ضخامت ۵۰ میکرون الی ۷۰ میکرون بردارد. روش جراحی لیزیک به این صورت است که گفته شد.

از چه سنی می توانیم لیزیک کنیم؟

معمولا اعمال جراحی لیزیک در افرادی که عیوب انکساری دارند یعنی دچار نزدیک بینی یا دوربینی و آستیگماتیسم هستند انجام می شود و سنی که برای این عمل مناسب است از ۱۹ سال به بعد است و سنین بالاتر از این، محدودیتی ندارند. حتی فردی که ۵۰ سال هم دارد می تواند این عمل را انجام دهد و لازم نیست سن فرد از ۳۰ سال کمتر باشد.

نمره چشم محدودیتی ندارد

شماره عینک فرد هم برای انجام این جراحی محدودیتی ندارد و می توان فردی را که شماره عینک او منفی یک درجه یا منفی ۲۵/۱ درجه هست را هم عمل کرد و از طرف دیگر افرادی که شماره عینک ۸ و ۱۰ هم دارند می توانند اقدام به عمل کنند و آن بستگی به ضخامت قرنیه فرد دارد و این که تا چه حدی است که به ما اجازه بدهد یک میزان از آن را بتراشیم و تراش قرنیه طوری باشد که قرنیه از بین نرود یعنی قرنیه باید به حدی ضخیم باشد که مقداری از آن برای فرد باقی بماند و معمولا می توان یک سوم تا یک چهارم ضخامت قرنیه را به شرطی که ضخامت آن درحد نرمال باشد با لیزر برداشت بنابراین پزشکان محدودیتی برای عمل جراحی برای نمره عینک ندارند و اغلب بیمه ها برای پوشش هزینه عمل به افراد می گویند باید نمره چشم آن ها برای عمل حداقل ۳ و ۴ باشد تا مشمول خدمات بیمه شوند، اما اگر بحث بیمه نباشد می توان فردی با شماره چشم یک را هم عمل کرد.

این افراد نباید لیزیک کنند

بعضی از افراد را نمی توان عمل کرد؛ افرادی که قرنیه نازک دارند یا مستعد قوز قرنیه هستند و افرادی که بیماری هایی دارند که باعث نابودی نسج می شود مثل کسانی که بیماری آرتریت روماتوئید یا بیماری های کلاژن دارند و اشخاصی که بیماری های روماتیسمی دارند، درواقع بیماری هایی که سیستم ایمنی بدن را مختل می کند.

افراد دیابتی هم باتوجه به این که قندشان در چه حدی باشد و اگر نوع شدید آن باشد توصیه می شود این اعمال را انجام ندهند و دسته دیگر که عمل روی آن ها صورت نمی گیرد افرادی هستند که گلوگوم (آب سیاه) دارند زیرا در طی عمل برای گرفتن فشار چشم این افراد دچار مشکل می شوند، همچنین فرد نباید مبتلا به آب مروارید و بیماری هایی که شبکیه را درگیر می کند، باشد.

در دوران شیردهی لیزیک منعی ندارد ولی هنگامی که فرد باردار است توصیه می شود این عمل را انجام ندهد زیرا عیوب انکساری چشم در این دوران تغییر می کند، به طور مثال اگر فرد نزدیک بین است ممکن است شماره نزدیک بینی اش بالاتر رود، بنابراین بهتر است این عمل صورت نگیرد البته لیزر هیچ ضرری برای خانم باردار ندارد و ۲ تا ۳ ماه بعد از بارداری زمان مناسبی برای انجام عمل است

خطر وجود دارد، اما بسیار کم

تقریبا تمام عمل های جراحی خطرات خاص خود را دارد یعنی هیچ عملی نیست که خطر به همراه نداشته باشد منتهی این گونه عمل های جراحی میزان خطرات به نسبت کمتری دارند گاهی ممکن است شماره چشم ۲۵ صدم درصد کمتر شود یا همین مقدار بیشتر شود یا طی عمل مشکلاتی جزئی به لحاظ تغییر در سطح قرنیه به وجود بیاید ولی خوشبختانه عوارض این عمل نسبت به گذشته کمتر شده، سابق بر این در روش لیزیک که مجبور به تهیه فلپ بودیم خود همان فلپ عوارضی داشت ولی دستگاه های جدیدی که امروز مورد استفاده قرار می گیرند عوارض عمل را به حداقل رسانده اند. عارضه دیگری که پس از عمل ممکن است رخ دهد به دلیل تراشی که به وسیله لیزر داده می شود سطح قرنیه لخت می شود بنابراین ۴ تا ۵ روز طول می کشد سطح قرنیه مجدد پوشش داده شود و در این زمان در معرض آلودگی های محیطی که از هوای آلوده یا دستان آلوده منتقل می شوند قرار می گیرد.

عینک آفتابی و حمام نکردن

دوره نقاهت اعمال انکساری چشم در روش های مختلف فرق می کند، اگر به روش PRK باشد حدودا یک هفته استراحت کافی است و فرد می تواند روال عادی زندگی خود را طی کند. بسته به نوع عمل جراحی مراقبت های پس از آن توصیه می شود به طور مثال اگر عمل PRK باشد معمولا ۲ تا ۳ روز به فرد توصیه می شود از عینک آفتابی استفاده کند و در محیط های کمتر نورانی قرار گیرد و بیشتر حالت استراحت داشته و ۲ تا ۳ روز پس از عمل هم نباید استحمام داشته باشد.

آنچه شما خواسته اید

جراحی لیزیک در همه جای جهان طرفدار دارد و مورد استفاده قرار می گیرد؛ در کشور آمریکا بین ۸۰۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر عمل لیزیک را انجام داده اند و در ژاپن هم طبق آخرین آمار چیزی حدود ۲۴۰ هزار عمل جراحی تنها در یکی از کلینیک های این کشور انجام شده است و این نشان می دهد این عمل مورد تائید و استفاده در تمام جهان است که نتایج مثبتی به همراه داشته. با انجام این عمل ها نمی توانیم تمام انتظارات فرد را جوابگو باشیم و تمام این ماجرا برمی گردد به انتخاب درست فردی که می خواهیم او را عمل کنیم؛ ابتدا باید دید شماره چشم فرد درچه حدی است و در چه سنی قرار دارد و از عمل چه انتظاری دارد آیا صرفا به دلیل زیبایی و کنار گذاشتن عینک قصد انجام عمل را دارد یا خیر، البته نکته ای که حائز اهمیت است این است که سابق براین انتظارات فرد درحد کمی قابل برآورده شدن بود ولی با طراحی سیستم های جدیدی که مرتبا در حال تعویض است پزشکان توانسته اند نیازهای افراد را تا حد بالایی نسبت به گذشته برآورده کنند.

اخیرا خانم ها از قطره های چشمی برای شفافیت و آبدار شدن سفیده چشم استفاده می کنند که آن را رد می کنیم.

لطفا چشم تان را سفید نکنید

به سبب نعمتی که خداوند در چشم قرار داده و آن هم اشک است برای تمیز نگه داشتن چشم توصیه ای برای مصرف قطره های چشمی و انجام روش های دیگر نیست، تنها استفاده از عینک های آفتابی مناسب که پولاریزه و آنتی یووی هستند که اشعه ماورای بنفش را جذب کرده و از صدمه به قرنیه چشم جلوگیری می کنند توصیه می شود و اخیرا خانم ها از قطره های چشمی برای شفافیت و آبدار شدن سفیده چشم استفاده می کنند که آن را رد می کنیم و استفاده از قطره برای این منظور صحیح نیست البته در روزهایی که هوا آلوده تر است یا محیطی که وارد آن می شویم گرد و خاک دارد و چشم ها قرمز می شود؛ استفاده از قطره نفازولین و نظیر آن ضرر چندانی ندارد البته اگر در حد کم مصرف شود.

شست و شوی چشم با آبلیمو یا چای توصیه نمی شود مگر در مواردی که فرد دچار خشکی چشم باشد که توصیه ما به آن ها استفاده از قطره های اشک مصنوعی که کاربردی شبیه اشک چشم دارند است نه استفاده از چای یا آب لیمو که هم می تواند حساسیت ایجاد کند و هم می تواند آلوده و عفونی باشد و مشکلات عفونی را رقم بزند.

ایده آل

باز نشر اختصاصی: مجله اینترنتی Bartarinha.ir