شاید کمتر کسی را بتوان پیدا کرد که تا به حال تبخال را تجربه نکرده باشد.یک زخم دردناک با ظاهری ناخوشایند که همه از آن گریزانند اما بالاخره سراغشان می آید.به طور کلی زخم سرد که مکررا از آن به عنوان تبخال یاد می شود یک عفونت شایع ویروسی دهان است که به علت ورود ویروسی به نام هرپس سیمپکس به بدن، خود را نشان می دهد. این عفونت در وهله اول به صورت یک نوع زخم صورت است که روی لب ها یا پوست صورت نزدیک منطقه دهان ظاهر می شود و به همین دلیل ظاهری ناخوشایند را برای فرد مبتلا پدید می آورد . این زخم ها ممکن است بی ضرر به نظر برسند اما می توانند به آسانی گسترش یابند و در صورتی که به دقت مراقبت نشوند عفونی شوند.

● عفونت اولیه و ثانویه تبخال

متاسفانه ویروس تبخال به این سادگی هم که عموم مردم فکر می کنند ، بساطش از بدن برچیده نمی شود. اگر کسی برای اولین بار با این ویروس تماس داشته باشد پس از بروز عفونت تبخال در ناحیه دهان، ویروس مربوطه به عمق بدن می رود و خود را مخفی می کند. سالها و یا حتی کمتر، اگر بگذرد احتمال دارد دوباره ویروس شعله ور شده و مجددا دردسرزا شود. اینکه چه شرایطی سبب می شود ویروس خفته دوباره بیدار شود مقوله ای است که جا برای بحث بسیار دارد.بروز تبخال در بیشتر موارد در ارتباط با حالاتی است که سیستم ایمنی ضعیف شده یا تحت فشار است اگر سیستم ایمنی مختل شود و تحت شرایط عادی قادر به نگهداری ذرات ویروسی در کنترل خود نباشد فرصتی برای تشکیل تبخال فراهم می شود. به طور خلاصه عوامل زیر باعث فعال شدن ویروس تبخال می شوند؛

بیماریها شامل : تب، سرماخوردگی و آنفلوآنزا

غم و فشار روحی

فشار و خستگی جسمی

صدمه به لبها و پوست از قبیل زخم ها یا ترکیدگی شدید

صدمه به لب ها در نتیجه برخورد با نور خورشید یا لامپ های فرابنفش

قاعدگی یا حاملگی

نقص سیستم ایمنی (مانند بیماری ایدز)

از این رو آموختن روش برخورد با تبخال، مهمترین اصلی است که در مواجه با این بیماری باید دانست تا از عوارض آن در امان ماند.

وقتی تبخال می آید

شناخت علائم بروز یک تبخال از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. علائم و نشانه های تبخال بدین صورت است که در وهله اول یک تاول کوچک و دردناک پر از مایع روی یک نقطه سرخ دردناک پوست بروز می کند که معمولا روی لب ها و نواحی داخلی دهان است. سپس درد شدید واحساس مورمور شدن به سراغ بیمار می آید که غالبا یکی دو روز قبل یا بعد از بروز تاول هاست که این علامت بسیار مهمی است. خصوصا احساس مور مور شدن و درد خفیف از علائم اولیه تبخال است که می تواند به عنوان یک زنگ خطر محسوب شود . چرا که اگر شخصی در این مرحله متوجه عفونت تبخال شود با استفاده از اقدامات پیشگیرانه که در ادامه در مورد آنها صحبت می شود می تواند جلوی تبخال را بگیرد. در هر صورت پس از تشکیل تاول ها، سیر بیماری ادامه می یابد و تاول ها نهایتا می شکنند و از آنها خونابه خارج می شود و سپس یک زخم قهوه ای رنگ با ظاهری ناخوشایند تشکیل می شود.

تبخال های خطرناک

در بعضی مواقع به دلیل بی اعتنایی بیمار، تبخال وسعت می یابد و عفونت شدید روی آن سوار می شود. در این موارد زخم های تبخالی علاوه براینکه تمام نواحی لب را می گیرند به داخل دهان هم سرایت می کنند. در این موارد التهاب لثه ها از وخیم ترین وقایعی است که خود را نشان می دهد. تمام لثه ها خصوصا نواحی داخلی لثه ها ورم می کنند و حالت آبسه دهانی به خود می گیرند . در این حالت، بیمار قادر نیست که حتی لقمه ای غذا بخورد. شرایط بیمار روز به روز وخیم تر می شود و باید سریعا اقدامات درمانی در مورد وی اجرا شود.

چه باید کرد؟

اولین اقدامی که باید در مواجه با تبخال کرد شناخت مرحله اول تبخال به طور کامل و دقیق تر است. اگر شما در این مرحله، تبخال را شناسایی کنید که آن هم کار زیاد سختی نیست، و به راحتی می توانید جلوی یک عفونت سخت را بگیرید.

پس از تشخیص شروع تبخال ، اولین اقدامی که می کنید به فاصله هر نیم ساعت یک قالب کوچک یخ را روی لب ها بگذارید (روی ناحیه مبتلا) و آن قدر یخ را به لب ها بچسبانید که آن تکه یخ کوچک آب شود

توجه کنید که یخ را چند ثانیه روی لب ها بگذارید و سپس بردارید تا سرمای شدید یخ لب ها را دچار آسیب نکند.

پس از مرحله یخ گذاری ، به طور متناوب روی ناحیه مبتلا را با نمک بپوشانید در این لحظه انتظار درد فراوانی را باید داشته باشید اما مطمئن باشید بهترین روش درمانی را انجام می دهید و بدون ترس و دلهره آن را ادامه دهید.

از محلول های دهان شویه حتما استفاده کنید . محلول دهان شویه بنزیدآمین از جمله بهترین محلو ل های دهان شویه است . هر ۱ تا ۲ ساعت یکبار دهان را حسابی با محلول بشویید تا بهداشت داخل دهان تامین شود و عفونت به داخل دهان سرایت نکند.

در فاصله مدت عفونت از غذاهای مایع و ولرم استفاده کنید تا لب ها و نواحی مبتلا تحریک نشوند و زخم انتشار پیدا نکند.

سطح لب ها را با کرم های مخصوص که معمولا کرم ویتامینه A است مرطوب و نرم نگه دارید تا لب ها دچار خشکی نشوند و تبخال عفونی نشود.

در صورت به کار بردن همه این اقدامات اگر احساس کردید روند بهبودی وجود ندارد سریعا به یک پزشک متخصص دهان و دندان یا یک دندانپزشک جهت معالجه خودتان مراجعه کنید تا روند بهبودی را از وی طلب کنید.