همه ی کسانی که تاکنون سردردهای میگرنی یا انواع دیگر را تجربه کرده اند می دانند که درد ناشی از آن گاهی آن قدر شدید و غیر قابل تحمل است که می تواند حرکت کردن را مختل سازد. در صورتی که شما نیز از سردردهای دائمی رنج می برید حتما" به پزشک معالج خود مراجعه کنید. اما اگر با انواع مختلف سردرد آشنا باشید شاید بتوانید بیش تر به پزشک تان کمک کنید تا علت آن را تشخیص داده و شما را معالجه کند. اطلاعات موجود در این مقاله برای شما و با کمک متخصصین کلینیک Cleveland جمع آوری شده است.

سردرد چیست؟

دردی است که در ناحیه ی پس سری یا (occipital)، بالای چشم یا گوش و یا پشت گردن احساس می شود و می تواند مانند درد قفسه ی سینه یا سرگیجه دلایل بسیاری داشته باشد.

انواع سردرد

تاکنون سردردها به ۱۵۰ نوع طبقه بندی شده اند، ما در این مقاله تعدادی از رایج ترین انواع آن را به شما معرفی خواهیم کرد.

سردردهای عصبی: این نوع از دردها که به سردردهای مزمن هم معروف اند از رایج ترین انواع درد میان بزرگسالان و نوجوانان محسوب می شوند و به دلیل انقباض ماهیچه های سر و گردن که باعث به وجود آمدن دردی خفیف که برای مدتی قطع شده و دوباره شروع می شود به وجود می آید و معمولا" برای مدتی طولانی ادامه دارد.

کسانی که از این نوع سردردها رنج می برند احساس می کنند تسمه ای کشی و تنگ به دور سرشان بسته شده است.

سردردهای میگرنی:

دلیل اصلی این نوع سردردها هنوز مشخص نیست اما می دانیم که به انقباض رگ های خونی مرتبط است.

دردهای میگرنی از ۴ ساعت تا ۳ روز طول می کشد و معمولا" ۱ تا ۴ بار در هر ماه بروز می کند.

این نوع دردها می تواند شدید یا خفیف بوده و به صورت کوبه ای و نبضی باشد طوری که انگار با جسمی به سر کوبیده می شود. دردهای میگرنی از ۴ ساعت تا ۳ روز طول می کشد و معمولا" ۱ تا ۴ بار در هر ماه بروز می کند. گاهی اوقات دردهای میگرنی با نشانه های دیگری نظیر تهوع، استفراغ، کم اشتهایی، درد شکم و اختلالات شکمی نیز همراه است. برخی ازمبتلایان به این نوع سردرد نمی توانند نور شدید را تحمل کنند و برخی دیگر قبل از شروع سردرد صداها یا بوهای غیرمعمولی را شنیده و احساس می کنند. در کودکانی که میگرن دارند علائمی نظیر رنگ پریدگی، تب، اختلالات شکمی، سرگیجه و دید محو و نامشخص مشاهده می شود.

سردردهای خوشه ای یا دسته ای: نادرترین نوع سردرد هستند. در این نوع، درد آن قدر شدید است که اکثر بیماران نمی توانند آن را تحمل کنند، در جایی دراز بکشند یا بنشینند و معمولا" هنگام درد راه می روند. این درد که به شکل سوزنی و سوزشی است در پشت یا دور یکی از چشم ها احساس می شود و به دلیل این که معمولا" حمله های درد به صورت گروهی است، دسته ای یا خوشه ای نامیده شده است. یک دوره ی درد ممکن است از ۲ هفته تا ۳ ماه طول بکشد و در طول این دوره درد ۱ تا ۳ بار در روز احساس می شود. این نوع سردردها ممکن است برای ماه ها یا سال ها ناپدید شوند اما در صورت عدم درمان دوباره باز خواهند گشت.

در کودکانی که میگرن دارند علائمی نظیر رنگ پریدگی، تب، اختلالات شکمی، سرگیجه و دید محو و نامشخص مشاهده می شود.

سردردهای سینوسی:

این نوع سردردها با دردی عمیق و پایدار در استخوان گونه، پیشانی یا تیغه ی بینی همراه هستند و معمولا" درد با حرکت ناگهانی سر شدیدتر شده و با دیگر نشانه های سینوسی مثل احساس سنگینی در گوش ها، تب و التهاب صورت بروز می کند.

سردردهای هورمونی:

بیش تر در میان خانم ها رایج است، به تغییرات هورمونی بستگی دارد و معمولا" در طول دوران قاعدگی، بارداری و یائسگی بروز می کند؛ در برخی خانم ها نیز مصرف قرص های ضدبارداری باعث بروز چنین دردهایی می شود.

آیا این سردردها ارثی هستند؟

جواب این سؤال مثبت است. مخصوصا" در سردردهای میگرنی اکثرا" کودکان و نوجوانانی (۹۰ درصد) به این درد مبتلا هستند که در خانواده شان این نوع سردرد دیده می شود.

چه چیزی باعث بروز این دردها می شود؟

ماهیچه ها، استخوان ها، رگ های خونی و بافت های مختلف بسیاری اطراف سر وجود دارد که به وسیله ی عصب های زیادی احاطه شده اند. هنگامی که این اعصاب فعال می شوند علائم و سیگنال های درد را به مغز می رسانند. البته هنوز روشن نیست چرا این علائم فعال می شوند.

طی حمله ی میگرنی سلول های عصبی سیگنال هایی را به رگ های خونی اطراف مغز می رسانند سپس این رگ ها تنگ شده و پس از مدتی فراخ تر می شوند. این تغییرات منجر به ترشح ماده ای به نام سروتونین در مغز می شود. سروتونین ماده ای طبیعی است که حتی در مغز کسانی که تاکنون دردهای میگرنی را تجربه نکرده اند نیز وجود دارد، ولی در صورت ترشح در این شرایط غیر طبیعی باعث بروز دردهای میگرنی می شود.

در برخی موارد ممکن است سردردها در نتیجه ی وارد آمدن ضربه به سر یا در مواردی نادر نشانه ی بیماری جدی تر مثل تومور مغزی باشد.

سردردهای حاد یا شدید اما زودگذر دردهایی هستند که به صورت ناگهانی بروز کرده و معمولا" در نتیجه ی یک بیماری، عفونت، سرماخوردگی و تب به وجود می آیند. یکی دیگر از دلایل بروز این نوع سردردها می تواند سینوزیت (تورم سینوس ها) و التهاب یا عفونت گلو و گوش باشد.

در برخی موارد ممکن است سردردها در نتیجه ی وارد آمدن ضربه به سر یا در مواردی نادر نشانه ی بیماری جدی تر مثل تومور مغزی باشد. دلیل رایج سردردهای عصبی استرس های احساسی مربوط به خانواده، دوستان، محل کار یا تحصیل، گرسنگی، تغییر در الگوی خواب و افسردگی است، اما در برخی موارد می تواند به دلیل رگ به رگ شدن یا کشیده شدن گردن و کمر به دلیل نشستن یا خوابیدن در وضعیت نامناسب نیز باشد.

افرادی که به ویژه بعد از تماشای تلویزیون یا مطالعه به مدت طولانی با سردردهای دائمی مواجه می شوند باید میزان بینایی شان را مورد بررسی قرار دهند زیرا مشکلات بینایی یکی دیگر از دلایل بروز سردردهای عصبی است.

فعالیت بدنی بسیار زیاد به عنوان یکی دیگر از دلایل بروز سردرد میان بزرگسالان و کودکان شناخته شده است البته نباید در این میان فاکتورهای محیطی را نادیده گرفت برخی از این شاخص ها عبارتند از:

دود سیگار، بوی قوی ناشی از مواد شیمیایی خانگی یا عطرها، آلودگی هوا، سر و صدا، نور شدید، فشارهای عصبی، خوردن برخی غذاها، تغییرات آب و هوایی و قرار گرفتن در معرض مواد آلرژی زا.

نحوه ی ارزیابی، تشخیص و درمان

روش ارزیابی سردردها استفاده از سی تی اسکن یا ام.آر.آی است. در هر دو روش تصویری از مغز به دست می آید که نواحی غیرطبیعی در آن آشکار خواهد شد. در صورتی که علی رغم درمان باز هم دردها تکرار شوند باید به متخصص مراجعه کنید.

امکان دارد پزشک معالج تان روش های درمانی متفاوتی را برای تان تجویز کند و یا شما را به منظور انجام آزمایشات بیش تر به پزشک متخصص ارجاع دهد، اما به یاد داشته باشید همه ی سردردها نیاز به مصرف دارو ندارند. ممکن است پزشک شما درمان هایی نظیر مشاوره، آموزش، کنترل فشار عصبی را پیشنهاد کند.

سردردها معمولا" خودبه خود از بین می روند اما اگر درد شما شدید است و برای مدت طولانی باقی می ماند حتما" به پزشک مراجعه کنید