علم بهداشت، بوی بدن و بخصوص بوی بد دهان بی شک یک از دغدغـه هـای اغـلب افراد بـشـمار می رود. سـالانــه میلیون ها تومان صرف درمان بدبویی تنفس میـگردد. یـک آمار غیر رسمی حاکی از آن است که بیش از۲۰۰ میلیون نفر در دنیا به این عارضه دچار می باشند.

مشکل بوی بد دهان می تواند به مشـکلی آزار دهـنـده پردردسر تبـدیل گـردد که حداقل آن تاثیر ناگوار آن در روابـط اجتماعی و زناشویی نمایان میشود.

تنفس بدبو قابل درمان بوده و میتوان تا حد زیادی آنرا تقلیل داد.نکته مهم اطلاع داشتن از منشاء و دلایل این پدیده میباشد.

تنفس بد بو

تنفس بد بـو نـوع شـدیـدی از عـارضـه بـد تنفسی بوده و نباید آنرا با بوی بدی که بدلیل مصرف مواد غذایی خاص مانند سیر و پیاز ناشی میگردد، اشتباه گرفت.

در بیشتر موارد، تنفس بد بو بـخـاطر رعایت نکردن دقیق بهداشت دهان و دندان، در لثه و زبان نشات می گیرد. باکتریهای مـختلف و تجزیه شدن مواد غذایی نیز در بوجود آمدن این عارضه مؤثر میباشد. تجزیه مواد غذایی منجر به تولید گوگرد و در نتیجه باعث ایجـاد بوی بد خواهد گردید.

برخـلاف تـصـورات عـامـیـانـه، بـوی بـد دهـان توسـط خـود شـخص قابل تشخیص نبوده و متاسفانه باید بوسیله دیگران فهمیده و در صورت نیاز گوشزد شود.

علل تنفس بد بو

همان طور که قبلا نیز گفته شد، بوی بد دهان می تـوانـد بـر اثـر رعـایت نـکردن مناسب بهداشت دهان و دندان حادث شود که در اینجا به نمونه هایی از آن اشاده میکنیم:

فساد دندانها

اگر دندانهایتان را مسواک نکرده و لابلای آنها را با نخ تمیز نکنید، دچار پوسیدگـی دنـدان خواهید شد. فساد دندان بخصوص اگر در قسمت ریشه باشد، باعث ایجاد بویی بسیار نامطبوع در دهان میگردد.

بیماریهای لثه

غفلت نمودن از لثه ها بـمرور زمـان سبب تضعیف آنها خواهد شد. انباشتگی باکتریهای در قسمتی که دندانها به لثه متصل می گردنـد، بـاعث ایجاد مشکلاتی از جمله بوی بد دهان میشود.

فراوانی باکتریهای ناهوازی

باکتریهای ناهوازی بصورت طبیعی در دهان رشد کرده و وظیفه تجزیه غذاهای باقیمانده را به عهده دارند. این باکتریها در برخی شرایط میتوانند تکثیر شده و باعث ایجاد گوگرد و در نتیجه بوی بد گردند.

برخی مـواد غذایی، سبک زندگی و عدم رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان میتواند باعث گـستـرش ایـن میکروب شود. محل رشد این باکتری بیشتر در پشت زبان، مجرای بینی و گلو قرار دارد. در برخی افراد این میکروب به دلیل داشتن زمینه های طبیعی و یـ دلایلی که ذکر شد، بیش از حد لزوم تولید میگردد.

زرستومیا ( نوعی از پدیده خشک شدن دهان )

بزاق نقش مهمی در ایجاد تنفس مناسب ایفا میکند. وقتی باکتریها شروع به تکثـیـر و زیاد شدن در دهان می نمایند، بزاق باعث تقلیل و کاهش آنها خواهد شد. از آنجاییـکه شب هنگام بزاق کمتری ترشح می شود، تـکـثیر و تولید میکروب در دهان وقتی که فرد خواب است، بیشتر میگردد.

بعلاوه کمبـود بـزاق بـاعـث محرومت دهان از اکسیژن کافی شده و منجر به ایجاد شرایط مناسب برای تکثیر باکترهای ناهوازی میگردد. به همین دلیل است که برخی از افـراد در صبح از تنفس بد بو رنج میبرند.

دلایل پزشکی

عفونت ها

عفونتهای مکرر لوزوی، برونشیت، ذات الریه و عفونتهای معدوی و روده همگی میتواننـد باعث بروز تنفس بد بو شوند.

آبریزش بخش عقب بینی انباشتگی بیش از حد خلط در سـینـوسها، گـلـو و پـشت زبـان می تـواند منجر به تکثیر میکروبهای ناهوازی گردد. بخاطر داشته باشید که برخی از فراورده های لبنی، بعضی از آلرژیها و تجویزهای دارویی خاص نیز میتواند در تولید خلط اثر گذار باشند.

داروها

برخی داروها باعث خشکی دهان و افزایش تولید خلط میگردند.داروهای ضد افسردگی، داروهای فشار خون و آنتی هیستامین ها در این رابطه بسیار دخیل هستند.

امراض

بیماریهای ریوی، کبدی، کلیوی، دیابتی و خونی در ایجاد تنفس بد بو نقـش دارنـد. ایـن قبیل امراض باعث بیرون آمدن بوی نا متعارف و ناخوشایند از دهان میگردند.

عوامل دیگر

استرس فشارهای روانی و استرس بدلیل ایجاد عارضه خشکی دهان می تـواند دلـیـل بـوی بـد دهان باشد.

سیگار کشیدن سیگار باعث کاهش اکسیژن دهان و درنتیجه رشد بیشتر باکتریـهـای ناهـوازی میگردد. بیماریهای لثه نیز از دیگر عوارض مصرف سیگار محسوب میشود.

الکل مشروبات الکلی نیز هـمانـند سـیـگار بـاعـث خـشـک شـدن دهان و تولید بوی نامطلوب میگردد.

روشهای درمان

رعایت بهداشت دهان و دندان مسواب زدن مناسب میتواند در کاهش بوی بد دهان بسیار مؤثرباشد.باید دقت داشت که نباید فقط به طرفین مسواک زد بلکه حرکت از بالا به پایین و برعکس

جهت پاکیـزگـی لثه ها نیز را باید در نظر داشت. حداقل دو بار در روز مسواک بزنید.

شستن زبان، سقف دهان و لبهای خود را فراموش نکنید. بخش اعظمی از باکتریها در پشت زبان رشد میکنند پس این قسمت را فراموش نکنید.

کشیدن نخ دندان نیز بسیار مـفـید اسـت چون تکه های غذای باقیمانده لای دندانها که توسط مسکواک خارج نمی گردد را تـمـیـز نـمـوده و بـاعث تـحـکـیـم لثه ها و جلوگیری از بیماریهای مختلف میگردد.

دهان شویه

دهان شویه ها محلولهای خاصی هستند که در از بین بردن باکتریها و میکروبهای دهان کمک شایانی نموده و در درمان بوی بد تنفس بسیار مؤثر میباشند.

سبک زندگی و رژیم غذایی کاهش استرس، نکشیدن سیگار و نخوردن مشروبات الکلی میتوانند نقش عمده ای را در درمان بد بویی دهان ایفا نمایند. به گفته برخی اشخصاص جویدن

جعفـری و خـوردن گیاهانی خاص مانند رزماری و دارچین برای از بین بردن بوی بد دهان مؤثر است.

جویدن آدامس به دلیل ترشح بیشتر بزاق و خوردن ۶ تا ۸ لیوان آب در طول روز نیز کمـک میکند. نخوردن مواد غذایی که گفته میشود در ایجاد بوی بد دهان دخیل هسـتـنـد نـیـز بی تاثیر نیست مانند سیر و پیاز