در حال حاضر برای پیشگیری از ابتلای انسان به ویروس H۵N۱ (آنفلوآنزای پرندگان)واكسنی ساخته نشده است.

رعایت نكات زیر برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری ضروری است:

از تهیه غذا از پرندگان بیمار خودداری كنید. از سربریدن و پر كندن پرندگان مرده و یا بیمار در مناطق شیوع بیماری خودداری كنید. فروش پرندگان زنده و سربریدن، پر كندن و خالی كردن احشای پرندگان در خانه، فرصت خوبی برای تماس با بخش های آلوده بدن پرنده فراهم می كند. لذا پوشیدن دستكش و چكمه و استفاده از ماسك برای پیشگیری از آلودگی در مناطق شیوع بیماری ضروری است.

در مناطق شیوع ویروس H۵N۱ برخی انواع پرندگان خانگی مانند اردك های اهلی و حتی پرندگان واكسینه شده نیز می توانند ناقلان بدون علامت ویروس باشند. در این شرایط در صورت فقدان سیستم نظارتی موثر، از سر بریدن پرندگان در خانه خودداری كنید.

مصرف پرندگان اهلی كه به خوبی پخته شده باشند، بدون خطر است. ویروس H۵N۱ در دمای معمول پخت (یعنی زمانی كه دمای بخش مركزی گوشت به ۷۰ درجه سانتیگراد می رسد و دیگر هیچ بخشی از آن صورتی نیست)، غیرفعال می گردد.

ویروس H۵N۱ به تمامی بخش های بدن پرنده آلوده شامل گوشت، خون و استخوان گسترش می یابد. این ویروس از طریق گوشت تازه یا منجمد شده نیز قابل انتقال است . ویروس H۵N۱ در دمای پایین مقاوم بوده و در مدفوع در دمای ۴ درجه سانتیگراد برای حداقل ۳۵ روز و در دمای ۳۷ درجه سانتیگراد برای حداقل ۶ روز باقی می ماند. این ویروس در دمای معمولی برای هفته ها روی سطوح پایدار می ماند.

در مناطق آلوده به ویروس H۵N۱ در صورت عدم رعایت نكات بهداشتی، تمیز كردن گوشت یخ زده پرندگان آلوده و یا گوشتی كه یخ آن ذوب شده باشد، كار بسیار خطرناكی است. در این صورت:

الف سراسر سطح محل كار (ظرفشویی، تخته مخصوص خرد كردن گوشت و...) و تمامی ابزارها و ادوات به كار رفته برای تمیز و خردكردن گوشت را كاملا شسته و ضدعفونی نموده و پس از پایان كار دست های خود را بشویید.

گوشت پخته و خام را از یكدیگر جدا كنید. اطمینان حاصل كنید كه گوشت در دمای مناسب پخته شده و دمای تمامی بخش های آن به ۷۰ درجه سانتیگراد رسیده است.

تخم مرغی كه توسط مرغ آلوده به ویروس H۵N۱ گذاشته می شود، می تواند از درون و بیرون(پوسته) آلوده به ویروس باشد. در مناطق آلوده به ویروس H۵N۱ از خوردن تخم مرغ خام یا نیم پخته خودداری كنید.

تاكنون انتقال مداوم انسان به انسان در مورد ویروس H۵N۱ گزارش نشده است. در صورتی كه ویروس فعلی به گونه ای تغییر یابد كه قابلیت انتقال انسان به انسان پیدا كند، نشانه بروز یك پاندمی خواهد بود. رعایت بهداشت فردی می تواند انتقال انسان به انسان ویروس را كند و یا متوقف سازد. در این موارد آموزش همگانی الزامی خواهد بود.

▪ با این وجود رعایت نكات اصلی و اساسی بهداشتی می تواند میزان گسترش ویروس را در محیط اجتماع و خانه كاهش دهد:

الف) دهان و بینی خود را در زمان عطسه و سرفه با دستمال بپوشانید.

ب) دست های خود را به طور مرتب به ویژه قبل و بعد از تهیه غذا و هنگام تهیه غذا، قبل از خوردن غذا، پس از رفتن به دستشویی، پس از دفع زباله های حیوانی، زمانی كه دست ها كثیف هستند و به ویژه زمانی كه فرد بیماری در خانه دارید، بشویید.

ت) از تماس دست ها با چشم، بینی، یا دهان خودداری كنید. عفونت به ویژه زمانی گسترش می یابد كه فرد پس از لمس اشیای آلوده به ویروس، آن را به دهان، چشم و بینی خود می مالد.

تمیز و ضد عفونی كردن تمامی سطوح در منزل كه به نظر می رسد به ترشحات عفونی آلوده شده باشند، اقدام بسیار پر ارزش و موثری است. در صورت بروز یك پاندمی می بایست به دست اندركاران آموزش، دانش آموزان و خانواده های آنها به منظور آموزش راه های كاهش گسترش آلودگی، توجه ویژه ای مبذول گردد.