بیماری دیورتیکولی

شرح بیماری

بیماری دیورتیکولی دیورتیکولوز یا همان بیماری دیورتیکولی عبارت است از وجود بیرون زدگی های کوچک کیسه مانند (دیورتیکول ) در دیواره روده بزرگ . وجود این دیورتیکول ها ممکن است علامتی به همراه نداشته باشد. دیورتیکولیت نیز یعنی التهاب دیورتیکول . دیورتیکولوز مسری یا سرطانی نیست . در ۴۰%ـ۳۰% افراد بالای ۵۰ سال این دیورتیکول ها وجود دارند. با گذشت هر دهه از زندگی به تعداد آنها افزوده می شود.

علایم شایع

الف) علایم دیورتیکولوز:

معمولاً بدون علامت است .

دل پیچه یا حساسیت به لمس در طرف چپ شکم ، که با دفع گاز یا اجابت مزاج بهبود می یابد.

گاهی در مدفوع خون قرمز روشن وجود دارد. دیورتیکول های غیرعفونی گاهی خونریزی می کنند و گاهی یبوست .

ب) علایم دیورتیکولیت :

درد شکمی همراه دل پیچه به صورت متناوب که پس از مدتی دایمی می شود. امکان دارد درد از همان اول ناتوان کننده باشد یا شاید تا چندین روز ناتوان کننده نباشد.

تب

تهوع

حساسیت به لمس در همان قسمتی که دیورتیکول در روده بزرگ وجود دارد.

علل

ناشناخته هستند، اما تا حدی ارثی است .

شواهد تازه ارایه شده نشان می دهند که رژیم غذایی کم حجم حاوی مواد غذایی فرآوری و پالایش شده (غذاهای فرنگی ) شاید در تشکیل دیورتیکول موثر باشد. به علت کم حجم بودن غذا، در قسمت سیگمویید روده بزرگ اسپاسم ایجاد می شود و فشار داخل این قسمت از رود بزرگ بالا می رود. سرانجام به علت وارد آمدن فشار زیاد، بافت پوششی داخل روده بزرگ به شکل کیسه هایی کوچک از دیواره روده بزرگ بیرون می زند.

عوامل تشدید کننده بیماری

رژیم غذایی نامناسب که فیبر غذایی کمی دارد.

سابقه خانوادگی دیورتیکولوز

بیماری رگ های قلب یا بیماری کیسه صفرا

سن بالای ۵۰ سال

چاقی

پیشگیری

در حال حاضر نمی توان از آن پیشگیری به عمل آورد، اما خطر را می توان با رعایت موارد زیر کم کرد:

الف) خوردن غذایی پر فیبر در تمام طول زندگی

ب) نوشیدن مایعات زیاد

ج) زور نزدن به هنگام اجابت مزاج

د) حفظ آمادگی قلبی ـ عروقی مناسب . این بیماری ممکن است با اختلات عروقی ارتباط داشته باشد.

عواقب مورد انتظار

با شناسایی زودهنگام و درمان عوارض ، سرانجام بیماری خوب است .

دیورتیکولوز تنها زمانی خطرناک به شمار می رود که عفونی شود یا خونریزی داشته باشد. دیورتیکولیت نیز با جراحی قابل معالجه است .

عوارض احتمالی

اگر دیورتیکول ها عفونی شوند، ممکن است شدیداً خونریزی کنند یا سوراخ شده و به بروز پریتونیت (عفونت و التهاب پرده صفاق، پرده پوشاننده سطح داخل شکم و احشاء)بیانجامند.

درمان

الف) اصول کلی

اقدامات تشخیصی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

عکسبرداری به کمک اشعه ایکس و تنقیه باریم ، از قسمت پایینی لوله گوارش ؛ سیگموییدوسکپی (روش برای بررسی راست روده و قسمت پاینی روده بزرگ با یک وسیله که سر آن منبع نور قرار دارد).

اگر علامتی وجود نداشته باشد، درمان معمولاً ضرورتی ندارد. در موارد خفیف ، تغییر در رژیم غذایی و استفاده از نرم کننده مدفوع ممکن است کافی باشد. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به استراحت در رختخواب ، دارو، و جراحی باشد.

سعی کنید که هر روز سر یک ساعت معین اجابت مزاج داشته باشید. حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید و زور نزنید.

اجابت مزاج را روزانه از نظر خونریزی کنترل کنید. اگر اجابت مزاج سیاه است نمونه ای را برای آزمایش ببرید.

برای رفع درد و اسپاسم خفیف ، یک صفحه گرم کننده را روی شکم قرار دهید.

بستری شدن در بیمارستان تنها به هنگام بروز عوارض

در صورت عفونی شدن دیورتیکول یا خونریزی شدید از آن ، عمل جراحی برای برداشتن قسمتی از روده بزرگ انجام خواهد شد.

ب) داروها

آنتی بیوتیک در صورتی که دیورتیکول ها عفونی شده باشند.

امکان دارد مصرف نرم کننده های مدفوع توصیه شود.

در صورتی که نتوانید رژیم غذایی پرفیبر داشته باشید، داروهای مسهل از نوع حجیم کننده های مدفوع ممکن است تجویز شوند. توجه داشته باشید که از مصرف داروهای مسهل مگر به دستور پزشک باید خودداری کرد.

ج) فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری

اگر تب یا درد شدید دارید، در رختخواب استراحت کنید. با روبه بهبود گذاشتن علایم ، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های عادی خود را تدریجاً از سر گیرید.

د) رژیم غذایی

یک رژیم غذایی متعادل که فیبر زیاد، نمک کم ، و چربی کم داشته باشد.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم دیورتیکولوز یا دیورتیکولیت را دارید.

اگر علی رغم درمان ، درد شدید ادامه دارد.

اگر در اجابت مزاج خون ظاهر شده است .

اگر تب ، استفراغ ، یا تورم شکمی به هنگام درمان رخ دهند.